1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ
thống giáo dục quốc dân, là nền tảng đầu tiên của ngành giáo dục đào tạo. Chất
lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tốt có tác dụng rất lớn
đến chất lượng giáo dục ở bậc học tiếp theo.
Chương trình giáo dục mầm non ra đời với kì vọng sẽ đem đến cho đứa
trẻ một sự phát triển toàn diện về tất cả các mặt: Thể chất; Ngôn ngữ; Nhận
thức; Tình cảm xã hội và thẩm mĩ cho trẻ mầm non nói chung và đặc biệt trẻ
mẫu giáo nói riêng. Với mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về
thể chất và tâm lý. Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú, cách học và tốc độ học tập
khác nhau và chúng đều có thể thành công. Trẻ “học bằng chơi, chơi mà học” tốt
nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đang
thực hiện.Vì vậy, với trẻ mầm non, giờ học được tiến hành dưới sự tổ chức,
hướng dẫn sư phạm của giáo viên nhằm giúp trẻ lĩnh hội các tri thức mới, củng
cố, hệ thống hóa các tri thức đã có, đồng thời hình thành và rèn luyện các kỹ
năng nhận thức, kỹ năng xã hội. Cũng như trong hoạt động tạo hình luôn hấp
dẫn đối với trẻ lứa tuổi mầm non, giúp trẻ phản ánh thế giới xung quanh cuộc
sống con người một cách đa dạng phong phú và hấp dẫn đối với trẻ ở lứa tuổi
mẫu giáo.
Ở trường mầm non, hoạt động tạo hình của trẻ bao gồm các dạng: Vẽ,
nặn, xé, cắt dán, xếp hình….Trong mỗi dạng tạo hình đó, trẻ có thể thể hiện ấn
tượng, cảm xúc, cảm nhận của mình về thế giới xung quanh. Bởi vậy, ở mỗi
dạng, cần hình thành cho trẻ một số phương tiện biểu cảm của nghệ thuật tạo
hình và cung cấp nguyên vật liệu riêng để trẻ thể hiện. Đặc biệt trong giờ học vẽ,
trẻ thích tự tay vẽ được một cái gì đó dù các hình còn đơn giản như ngôi nhà, cái
cây, bông hoa, ô tô ...nhưng mang lại cho trẻ những cảm xúc thực sự khi tạo ra
được một sản phẩm. Còn đối với những gì trẻ không thích, không hứng thì trẻ sẽ
vẽ đại khái cho xong và cảm thấy hài lòng. Hơn nữa tư duy của trẻ gắn liền với
cảm xúc, ý muốn chủ quan nên trẻ ghi nhớ những gì trẻ cảm thấy thích thú và
say mê thực hiện ý tưởng sáng tạo của mình. Ngoài ra, giờ vẽ còn hình thành ở

trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình thể loại vẽ ở trường mầm non Triệu
Lộc.”
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Tìm ra một số biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua
hoạt động tạo hình thể loại vẽ, trường mầm non Triệu Lộc, năm học 2018-2019.
Tạo cho trẻ có nền tảng vững chắc để bước vào lớp 1.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu 35 trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi A trường mầm non Triệu Lộc “Một
số biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tạo
hình thể loại vẽ ở trường mầm non Triệu Lộc.”
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Để đạt được kết quả nghiên cứu thành công tôi đã sử dụng các phương
pháp như:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Đọc và phân tích các tài
liệu có liên quan đến đề tài.
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát thực tế
trước và sau khi sử dụng biện pháp nghiên cứu.
- Phương pháp thống kê xử lí số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê toán học
để xử lý phân tích kết quả khảo sát và thực nghiệm sản phẩm.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận.
Hiểu rõ tầm quan trọng của việc dạy và học là vô cùng quan trọng, vậy
nên Bộ giáo dục và đào tạo đã ra chỉ thị số: 40/2008/CT-BGD và ĐT ngày
22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo về việc phát động phong trào
thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường
học, trên cơ sở tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau: Dạy và học có hiệu quả,
phù hợp với đặc điểm của lứa tuổi học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin
trong học tập.
Để việc dạy và học có hiệu quả ngày càng cao và nâng cao chất lượng
phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mầm non nói chung, phát triển thẩm mĩ

hơn, các vận động của tay đã vững vàng hơn và có sự kết hợp kiểm tra bằng
mắt. Trẻ bước đầu hành động có mục đích hình vẽ của trẻ đã cụ thể hơn, biết
nhiều chi tiết, biết phối hợp nhiều hình ảnh trong tranh vẽ của trẻ. Trẻ đã biết
chú ý đến việc sắp xếp bố cục hình ảnh trong tranh, xuất hiện những cử động
đơn giản với màu sắc đậm tươi sáng và phong phú. Mặt khác trẻ không thích vẽ
hình lặp đi lặp lại, trẻ chỉ thích vẽ hình ảnh mới lạ, sống động và màu sắc hấp
dẫn. Do tính không chủ định của trẻ mà trong quá trình tạo hình trẻ chưa có khả
năng độc lập, suy tính công việc sắp tới một cách chi tiết, các ý định miêu tả của
trẻ thường nảy sinh một cách tình cờ. Trẻ chỉ quan tâm đến việc “vẽ cái gì” chứ
không phải “Vẽ như thế nào”, trẻ sẳn sàng vẽ bất cứ cái gì, không biết sợ, không
biết tới khó khăn trong miêu tả, trẻ vẽ những gì trẻ thấy, trẻ biết, trẻ nghĩ theo
cách cảm nhận của trẻ thơ chứ chưa hẳn là những gì giống như cái mà chúng ta
nhìn thấy.
Hoạt động vẽ mẫu là cách nhìn mẫu vẽ lại bằng cách nhìn, cách nghĩ,
cách cảm thụ của người vẽ, sử dụng đường nét màu sắc…vì vậy trong giờ vẽ
mẫu, cô phải đặt mẫu sao cho các góc nhìn của trẻ đạt được hình đẹp nhất, sau
3


đó có hướng dẫn cho trẻ quan sát. Khi vẽ mẫu, cô không nên quá phụ thuộc vào
mẫu, chủ yếu là trẻ đạt được nội dung chính, không dập khuôn, máy móc. Trẻ
bắt đầu vẽ cô phải là người chú ý nhắc nhở trẻ chú ý tới bố cục tranh cho cân đối
đẹp mắt…
Vẽ theo đề tài trước tiên giúp trẻ hiểu nội dung chủ đề và mối liên hệ giữa
các sự vật hiện tượng để lựa chọn vị trí và mối tương quan tỷ lệ trong bố cục
tổng thể sao cho nổi bật nội dung của đề tài. Đây là hình thức vẽ theo một chủ
đề cho trước dùng đường nét, màu sắc, hình mảng, tạo bố cục nhằm thể hiện
cảnh sinh hoạt hay một vấn đề nào đó trong cuộc sống trên mặt phẳng hai chiều.
Vẽ theo ý thích phát huy được trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ, trẻ thể hiện
cảm xúc, vốn tích lũy và sự hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh đem hết khả

2.2.2. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên thì trường mầm non Triệu Lộc nơi tôi
công tác cũng còn gặp không ít những khó khăn sau
4


- Tuy trẻ cùng độ tuổi song nhận thức không đồng đều nhiều trẻ vẽ chưa có sự
sáng tạo và thể hiện bố cục bức tranh,còn yếu, khả năng phối màu chưa hài hòa
đẹp mắt, nhận xét tranh của trẻ còn hạn chế. Một số trẻ còn mải chơi, chưa tích
cực hứng thú tập trung chú ý trong giờ học vẽ.
- Hình thức tổ chức hoạt động của cô đôi khi còn chưa thu hút và tạo hứng thú
cho trẻ hoạt động tích cực.
- Đồ dùng dạy học chưa phong phú chủ yếu là đồ dùng do giáo viên tự làm nên
tính thẩm mĩ và khoa học chưa cao.
- Tuy đã có biện pháp phối kết hợp với phụ huynh nhưng nhiều phụ huynh chưa
nhận thức được đầy đủ về tầm quan trọng của việc học vẽ. Một số phụ huynh
tuy cũng có quan tâm tới việc học vẽ của trẻ, song phương pháp dạy trẻ vẽ chưa
khoa học như: Cầm tay trẻ vẽ, vẽ sẵn cho trẻ tô màu... Nên chưa mang lại hiệu
quả.
2.2.3. Kết quả của thực trạng trên.
Trước khi áp dụng các biện pháp thực hiện tôi đã tiến hành khảo sát của
trẻ trong đầu năm học 2018 - 2019 thể hiện qua số liệu sau:
Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng.
T
T
1

Nội dung khảo Tổng
sát
số trẻ

2
6
8 23 22 62 3 9 0 0
màu
4 Bố cục tranh
35
3
9
8 23 21 59 3 9 0 0
5 Nhận xét sản
35
4 12 7 20 22 62 2 6 0 0
phẩm
Nhìn vào bảng khảo sát trên ta thấy tỷ lệ trẻ yếu còn đang chiếm từ 6%
đến 9 % tỷ lệ trẻ đạt tốt, khá còn thấp, tỷ lệ trẻ trung bình còn chiếm tỷ lệ khá
cao.
2.3. Các biện pháp tổ chức thực hiện.
Biện pháp 1: Rèn thói quen nề nếp và nắm bắt đặc điểm tâm sinh lí trẻ
trong hoạt động tạo hình thông qua thể loại vẽ.
Nề nếp của trẻ là bước đầu của một hoạt động, nếu chúng ta không đưa trẻ
vào nề nếp thì giờ hoạt động không đạt kết quả cao. Khi trẻ có nề nếp tốt cùng
với sự hướng dẫn của cô, ngay ban đầu trẻ đã say mê với hoạt động, luôn thể
hiện cảm xúc trí tưởng tượng cho hoạt động nghệ thuật.
Với trẻ 5-6 tuổi việc rèn thói quen nề nếp trong hoạt động vẽ cho trẻ là rất
cần thiết vì đó là tiền đề cho trẻ bước lên tiểu học. Vì thế ngay từ ban đầu tôi đã
rèn cho trẻ có thói quen tự kê ghế ngồi vào bàn, ngồi ngay ngắn, không gập
lưng, vẹo hông, dựa nằm ra bàn. Tôi rèn cho trẻ có thói quen đi lấy và cất đồ
5



nhóm trẻ đã biết cách trò chuyện hỏi han thảo luận với nhau cùng nhau thực hiện
các yêu cầu của cô.
Đối với trẻ mầm non việc nắm bắt tâm sinh lí của trẻ là hết sức quan
trọng. Bởi những ngày đầu đến lớp mọi thứ đối với trẻ rất mới lạ, trẻ lạ trường,
lạ lớp, lạ cô giáo, vì thế trẻ rất sợ. Nếu như cô giáo không để ý tới đặc điểm tâm
lý của từng trẻ, không biết tính cách của trẻ ra sao mà yêu cầu trẻ làm theo ý
của cô sẽ khiến trẻ sợ hãi không muốn đi học. Vì vậy trong mọi hoạt động trong
ngày của trẻ tôi luôn gần gủi trò chuyện, để nắm bắt tình hình tâm sinh lí của trẻ
từ đó nhận định được mức độ, khả năng hoạt động tạo hình của trẻ.
Ảnh2: Cô đang trò chuyện cùng trẻ.
Ví dụ: Trong giờ đón trả trẻ hay trong giờ hoạt động của trẻ tôi luôn tìm
hiểu khả năng cá nhân của từng trẻ cụ thể qua trò chơi lồng ghép như: Cho trẻ
vẽ theo đề tài, vẽ theo ý thích. Từ đó tôi xây dựng được kế hoạch để bồi dưỡng
cho trẻ.
6


Bên cạnh việc tìm hiểu tâm lí, kĩ năng của trẻ để cho hoạt động giờ vẽ
sáng tạo của trẻ đạt hiệu quả như mong muốn thì việc giáo dục nề nếp thói quen
của trẻ đóng một vai trò rất quan trọng.
Không những thế mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về
thể chất và tâm lý. Do đó, mỗi trẻ có hứng thú, cách học và tốc độ học khác
nhau và chúng đều có thể thành công. Trẻ học bằng chơi tốt nhất là khi có người
lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đang thực hiện. Dạy
học lấy trẻ làm trung tâm khác với dạy học truyền thống là giáo viên không
truyền đạt kiến thức cho trẻ mà là tạo ra các điều kiện, các cơ hội để mọi đứa trẻ
được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động tự chiếm lĩnh kiến thức kinh
nghiệm.
Ảnh 3: Cô trò chuyện tìm hiểu tâm lí của trẻ.
Trong các hoạt động nói chung và giờ hoạt động tạo hình nói riêng trẻ

chuyên môn, khả năng nhận thức và tâm sinh lý của trẻ trong lớp tôi để nghiên
7


cứu và xây dựng kế hoạch cá nhân phù hợp. Đây là việc làm thường xuyên và
liên tục đối với tôi trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt là tổ chức hoạt
động tạo hình trong giờ vẽ cho trẻ 5-6 tuổi mà tôi phụ trách. Trong nội dung này
tôi lên cụ thể từ đầu năm học sau đó đưa ban giam hiệu duyệt mới thực hiện.
Khi xây dựng kế hoạch cá nhân tôi căn cứ tình hình thực tế của trường,
lớp, đồ dùng đồ chơi trong lớp do tôi phụ trách, bên cạnh đó tôi đặc biệt chú ý
đến tâm sinh lí, nhận thức của các cháu và sự quan tâm của các bậc phụ huynh
đến vui chơi của trẻ.
Để nội dung phát triển thẩm mĩ cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình đạt
kết quả cao trong quá trình xây dựng kế hoạch, tôi đã đưa nội dung giáo dục
chủ đề lồng ghép ở mọi lúc mọi nơi, nội dung giáo dục phù hợp với tâm sinh lí
của trẻ từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp từng chủ đề, phù hợp
với độ tuổi.
Ví dụ: Chủ đề “Bản thân” tôi xây dựng kế hoạch cho trẻ vẽ áo sơ mi, vẽ
gấu bông, vẽ trang trí chiếc khăn hình vuông.
Chủ đề “ Gia đình” tôi xây dựng kế hoạch cho trẻ vẽ lọ hoa và cái ô, cái
làn.
Qua việc xây dựng kế hoạch như vậy trẻ lớp tôi đã rất hứng thú và tích
cực tạo ra những sản phẩm đẹp, kĩ năng tạo hình đã được nâng lên rõ rệt.
Biện pháp 3: Tự học tự bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ .
Đây là việc mà bất kỳ giáo viên nào cũng nên làm và phải làm thường
xuyên. Tôi thường đọc sách báo, xem tin tức trên các phương tiện thông tin đại
chúng, trao đổi đồng nghiệp tiếp cận những cái mới tìm ra những hình thức,
phương pháp tổ chức các hoạt động sao cho trẻ không bị nhàm chán, phù hợp
với khả năng của trẻ mình phụ trách. Trẻ 5-6 tuổi có những khả năng nhận thức,
trẻ bắt đầu biết được ý thức của những việc mình làm hàng ngày, muốn tự thể

Biện pháp này cô cần thực hiện như sau:
- Cô đặt các câu hỏi mở để trẻ suy nghĩ và trình bày ý tưởng của mình.
Ví dụ : Đề tài : “Vẽ các phương tiện giao thông”. Cô đặt câu hỏi :
+ Con sẽ vẽ bức tranh về các phương tiện giao thông như thế nào?
+ Con định vẽ những phương tiện gì trong bức tranh?
+ Con định bố cục tranh như thế nào cho hợp lý?
- Trong quá trình đàm thoại cô cần tôn trọng ý tưởng của trẻ, chú ý lắng nghe lời
trẻ nói. Tôn trọng, khuyến khích sự sáng tạo của trẻ khi trẻ thực hiện nhiệm vụ
tạo hình. Nếu trẻ chưa hiểu hết vấn đề cô sẽ gợi ý. Nếu trẻ đưa ra ý tưởng vượt
quá khả năng cô chuyển hướng sang nội dung đề tài phù hợp hơn.
- Khi hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình, cô lấy trẻ làm trung tâm, khi tổ chức cho
trẻ thực hiện nhiệm vụ cô bao quát, quan sát trẻ. Khi trẻ thực hiện cô là người
chỉ dẫn, giúp đỡ, gợi ý nhưng không được làm hộ trẻ. Khuyến khích, động viên
trẻ tích cực hoàn thành tốt sản phẩm.
- Yêu cầu của cô đối với trẻ phải mang tính hệ thống sắp xếp từ dễ đến khó, đảm
bảo tính vừa sức, phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ.
Dạy vẽ cho trẻ 5 - 6 tuổi, tôi dạy trẻ sắp xếp các hình ảnh có mối quan hệ
tỉ lệ với nhau, dạy trẻ vẽ thể hiện được sự cử động đơn giản trong tranh, tô màu,
phối màu sắc cân đối và gọn hơn.
Trên cơ sở hướng dẫn lấy trẻ làm trung tâm, khi tổ chức cho trẻ hoạt động
với tạo hình tôi khai thác được ở trẻ khả năng phát triển nhận thức và khả năng
tạo ra các tác phẩm nghệ thuật mang tính sáng tạo, thẩm mĩ. Tạo điều kiện cho
trẻ học qua chơi, qua trải nghiệm tìm tòi bằng tư duy trực quan hình tượng. Phát
triển sự hình thành tính tự tin, tự chủ, hứng thú hoàn thành nhiệm vụ một cách
tích cực.
Ảnh 4: Trẻ tích cực hứng thú hoạt động.
Chương trình giáo dục Mầm non xây dựng thực hiện theo hướng mở phù
hợp với các mức độ theo từng độ tuổi. Để giờ hoạt động tạo hình có hiệu quả
cao người giáo viên cần phải có sự linh hoạt sáng tạo trong hình thức tổ chức
hoạt động cho trẻ. Trên cơ sở đó tôi dùng các thủ thuật vào bài khác nhau, phù

trẻ,...
- Tranh mẫu: Vẽ chân dung cô giáo.
- Bàn ghế, giấy, bút, sáp màu.
- Giá treo tranh.
* Hướng dẫn:
- Tạo hứng thú cho trẻ bằng thủ thuật cho trẻ xem những hình ảnh về cô giáo trên
máy chiếu.
- Trò chuyện đàm thoại với trẻ về hình ảnh và công việc của cô giáo sau đó dẫn dắt
gợi ý vẽ chân dung cô giáo.
- Giới thiệu bài, cho trẻ lấy đồ dùng và đi về chỗ ngồi .
- Cho trẻ quan sát mẫu và trò chuyện về mẫu.
- Cô vẽ mẫu, kết hợp phân tích các kỹ năng vẽ: Vẽ nét cong tròn, nét xiên, nét
thẳng, cách phối hợp các nét tạo thành chân dung cô giáo.
- Cho trẻ thực hiện.
- Cô quan sát động viên, chỉ dẫn cho những trẻ gặp khó khăn khi thực hiện.
- Cho trẻ trưng bày sản phẩm.
- Nhận xét đánh giá.
Với cách tổ chức như vậy tôi đã tạo được hứng thú cho trẻ khi cho trẻ
xem những hình ảnh trên máy chiếu, trẻ cảm nhận được hình ảnh của cô giáo rất
gần gũi và thân quen. Như vậy trẻ dễ dàng khi thực hiện hoạt động lần lượt vẽ
từng bộ phận trên khuôn mặt hoàn thành chân dung của cô giáo. Và kết quả là đã
10


có rất nhiều bài vẽ đẹp, đúng theo mẫu của cô, trẻ nào cũng có sản phẩm của
mình, giờ học hứng thú hơn. Khi nhận xét tôi chú ý củng cố lại các kỹ năng vẽ,
kỹ năng tô màu cho trẻ. Nhấn mạnh những sản phẩm theo mẫu đã đúng chưa,
đồng thời vẫn khuyến khích những sản phẩm có sáng tạo của trẻ.
Ví dụ: Chủ đề Gia đình - Đề tài: Vẽ cái làn cho mẹ (Mẫu) tôi tổ chức dưới
hình thức sau:

- Về thái độ: Giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ và chăm sóc cây xanh.
Đề tài này tôi tiến hành cụ thể như sau:
Trước khi vào hoạt động, tôi đã tập trung trẻ cho trẻ quan sát cây ngoài sân
trường, trò chuyện đàm thoại cùng trẻ nhằm củng cố cho trẻ kiến thức về cây
xanh. Thông qua quan sát cây ngoài sân, trẻ sẽ được tri giác về các đặc điểm
thân cây, cành cây, tán lá một cách cụ thể, rõ ràng giúp cho trẻ có thể khắc sâu
hình ảnh về các đặc điểm hình dáng, màu sắc của các loại cây, từ đó trẻ sẽ hứng
thú tích cực hơn khi được cô giao nhiệm vụ.
11


- Sau đó cô cùng trẻ nói về cây mà trẻ đã quan sát, trò chuyện về các đặc điểm:
thân cây, lá cây, về hình dáng cao, thấp, tán lá rộng, hẹp.
- Cô cho trẻ xem các bức tranh vẽ các loại cây.
- Hỏi ý định trẻ, cho trẻ nói về cách vẽ cây (Vẽ nét thẳng đứng làm thân cây, nét
xiên làm cành cây, tán lá vẽ bằng nét cong).
- Trẻ thực hiện: Cô hướng dẫn trẻ vẽ cây và tô màu. Khuyến khích trẻ tô màu tán
lá và vẽ nhiều cây trên giấy.
- Cuối cùng cho cả lớp trưng bày tranh để cùng nhận xét, cô nhận xét các bức
tranh của trẻ.
- Kết thúc: Cho trẻ chơi trò chơi “Chăm sóc cây xanh” và kết hợp giáo dục trẻ.
Với thể loại vẽ theo ý thích:
Ở các giờ hoạt động tạo hình theo ý thích tôi tổ chức tạo hứng thú cho trẻ
thông qua việc tổ chức các thủ thuật trò chơi hay nhập vai các nhân vật trong
câu truyện trẻ đã được học, khuyến khích trẻ hứng thú sáng tạo, nhằm rèn luyện
củng cố những kỹ năng đã học, trẻ nhớ lại hoặc tưởng tượng ra các hình tượng
của các đối tượng để tạo ra sản phẩm tạo hình theo ý thích.
Ví dụ: Chủ đề “Thế giới động vật” – Đề tài: Vẽ các con vật bé yêu thích
(ý thích) tiến hành như sau:
- Cho trẻ chơi trò chơi “Bắt trước tiếng kêu của các con vật”, kết hợp đàm thoại

lồng ghép chuyên đề giao thông.
- Củng cố giáo dục trẻ.
- Cho trẻ nhẹ nhàng ra chơi.
Vẽ theo trang trí:
Với thể loại này tôi đặt ra yêu cầu đối với trẻ là trẻ phải nắm được quy
luật của họa tiết trang trí và thể hiện đúng theo mẫu hoặc theo ý thích. Có thể đó
là quy luật xen kẽ các họa tiết, có thể đó là quy luật nhắc lại, cũng có thể là quy
luật vừa xen kẽ vừa nhắc lại. Trước khi hướng dẫn trẻ, tôi cho trẻ quan sát và
nhận xét các họa tiết trang trí, về quy luật của họa tiết.
Ví dụ: Trang trí chiếc khăn hình vuông theo quy luật xen kẽ: Hoa – lá –
hoa – lá, hay trang trí hình tròn theo họa tiết các đường diềm…Mục đích là cho
trẻ tự nêu ra nhận xét để trẻ tư duy, so sánh và hiểu được yêu cầu của bài giúp
cho trẻ thực hiện bài trang trí đạt kết quả cao hơn.
Qua thực tế cho thấy, khi sử dụng một hình tượng hay một tình huống,
một câu chuyện nhỏ phù hợp với nội dung tiết dạy để giới thiệu trẻ đi vào hoạt
động trọng tâm thì trẻ có hứng thú với hoạt động, lôi cuốn trẻ tích cực, sáng tạo
nghệ thuật, sản phẩm từ trẻ làm ra đa dạng, phong phú, mang tính thẩm mĩ cao
hơn.
Biện pháp 5: Rèn kỹ năng tạo hình của trẻ thông qua các hội thi.
Thực hiện kế hoạch công tác năm học 2018 – 2019 của phòng giáo dục.
căn cứ vào công văn hướng dẫn số 2558/PGD&ĐT – GDMN về việc tổ chức hội
thi “Bé khỏe bé tài năng” cấp trường. Trường mầm non tổ chức hội thi để tìm ra
những hạt giống cho hội thi cấp huyện. Từ các hội thi tôi thấy trẻ tự tin, mạnh
dạn hơn khi thực hiện các bài tập, trẻ biết yêu cái đẹp và tôi còn nhận thấy kỹ
năng tạo hình của trẻ được nâng cao, qua các bài vẽ trẻ còn sáng tạo và thể hiện
được ước mơ của mình.
Ví du: Lời dẫn: Chào các con, hôm nay cô sẽ tổ chức cho các con một
cuộc thi có tên là “Bé khỏe bé tài năng ”. Chủ đề thi của chúng ta là: Đồ chơi
trong gia đình.
Cuộc thi gồm 4 trò chơi:

Ngoài ra cô vẽ các nét cong tròn, nét thẳng, nét cong để làm mắt, miệng cho Gấu
bông nữa các con ạ.
Vậy là cô đã vẽ xong hình dáng của Gấu bông rồi. Giờ cô tô màu sao cho
không bị lem để Gấu bông của cô đẹp và rực rỡ hơn này. Cô thích màu vàng nên
cô sẽ tô thân Gấu bông của cô màu vàng. Thân sẽ tô màu vàng nhạt hơn để Gấu
bông của cô thêm nổi bật, và để Gấu bông của cô đẹp hơn cô sẽ tô mũi gấu bông
màu nâu, cuối cùng cô sẽ không quên tô màu đen cho mắt Gấu nữa.
- Cuối cùng cô đã vẽ xong Gấu bông của mình rồi. Bạn nào có thể nhắc lại cho
cô biết cô đã vẽ Gấu bông bằng những nét gì và tô màu như thế nào không? (Cô
gọi 3 – 4 trẻ trả lời và bổ sung cho trẻ).
- À, các bạn trả lời đúng rồi, giờ chúng ta đến với trò chơi “ Bé tài năng” nào,
trong trò chơi này chúng ta sẽ thi xem ai vẽ đẹp nhé.
- Để đến với trò chơi này cô và các con cùng xoay tay và hát bài hát “Múa cho
mẹ xem” nhé. (Cô mở nhạc bài hát “Múa cho mẹ xem).
- Giờ tay các con đã dẻo rồi, các con ngồi thẳng lưng để cùng thi vẽ nhé. (Cô mở
nhạc nhẹ vừa phải cho trẻ thực hiện).
- Cô quan sát lớp, đến từng nhóm trẻ, khích lệ trẻ vẽ tốt và động viên, hướng dẫn
thêm cho trẻ còn chậm.
- Loa..loa..loa… trò chơi “Bé tài năng” đã hết giờ rồi, cô mời tất cả các họa sĩ tí
hon của cô mang bài lên để chúng ta cùng chơi “Triễn lãm tranh” nào.
- Cô mời 2 bạn lên làm Ban giám khảo.
- Con thích bức tranh nào nhất? Vì sao con lại thích bức tranh này?
- Cô nhận xét lại và tìm thêm một số bức tranh tiêu biểu để nhận xét. (Khích lệ
và khen thưởng trẻ vẽ tốt, động viên trẻ vẽ chưa tốt để lần sau tiến bộ hơn, cô
không chê trẻ).
- Hôm nay chúng ta đã tìm ra được rất nhiều họa sĩ nhí tài năng trong cuộc thi
“Bé khỏe bé tài năng” ngày hôm nay đã kết thúc rồi cô và các con cùng lên tàu
14



hoạt động chiều.
Đối với hoạt động ngoài trời sau khi đàm thoại và quan sát đối tượng của
hoạt động có mục đích trong ngày tôi lại khích lệ và hướng cho trẻ vẽ tự do trên
sân trường bằng phấn và qua đó tạo cho trẻ cơ hội phát huy khả năng sáng tạo
của mình.
Ảnh 6: Vẽ bằng phấn trên sân thông qua hoạt động ngoài trời
Đối với hoạt động chung của các hoạt động khám phá khoa học, toán, văn
học…tôi cũng sử dụng lồng ghép một cách khéo léo, không tích hợp quá nhiều,
phù hợp với tùy từng bài để tích hợp sao cho trẻ luôn thấy thoải mái, không bị
nhàm chán và khắc sâu được kiến thức về thể loại vẽ cho trẻ.
Ví dụ: Trong hoạt động khám phá khoa học “Tìm hiểu về một số loại hoa”
cuối giờ có thể cho trẻ vẽ những loài hoa mà trẻ thích hay tìm hiểu các loại quả,
trẻ vẽ các loại quả, con vật sống dưới nước, cho trẻ vẽ các con vật sống dưới
15


nước. Trò chuyện về các chú bộ đội thì cho trẻ vẽ quà tặng chú bộ đội ở phần
luyện tập.
Với hoạt động toán tôi cũng đưa hoạt động vẽ vào các hoạt động dạy đó
bằng cách: Cho trẻ vẽ hoa, hay đồ vật có chỉ số theo yêu cầu, hay tô màu xanh
vào các khoảng trống có số 1, màu vàng vào khoảng trống có số 2, màu đỏ vào
khoảng trống có số 3.
Hay đề tài “Dạy trẻ ôn phân biệt hình tròn, hình vuông, tam giác, hình chữ
nhật” sẽ cho trẻ vẽ các hình học và tô màu, nếu có nhiều thời gian cho trẻ vẽ các
hình tạo thành ngôi nhà hay hình người, hình con vật rất phong phú.
Hoạt động văn học cũng có thể cho trẻ vẽ hoặc tô màu theo ý thích các
nhân vật trong truyện, vẽ hoa hoặc quà tặng các nhân vật trong truyện mà trẻ
yêu thích.
Như vậy việc lồng ghép các hoạt động vào hoạt động sẽ làm trẻ hứng thú,
giúp trẻ thoải mái, không nhàm chán mà trẻ được khắc sâu kiến thức, cũng cố

16


hiểu biết về các tác phẩm hội họa. Đặc biệt khi nhận xét về tranh vẽ của trẻ, cần
dựa trên yêu cầu của hoạt động học và khả năng vẽ của từng trẻ. Trong khi nhận
xét tranh, cần lưu ý khen động viên trẻ là chính, biết khơi gợi cảm xúc, ý tưởng
của trẻ, không nên trách phạt hoặc phê bình đối với trẻ chưa thực hiện được yêu
cầu của bài.
Ví dụ: Vẽ theo đề tài bài “Vẽ đàn cá” còn bài của cháu Thu Hằng chỉ vẽ
được một con cá, không có các chi tiết phụ như nước, rong rêu… nhiều bạn
cười và chê bài chưa đẹp. Tôi nhẹ nhàng hỏi: “Thu Hằng ơi, con vẽ con vật gì
đấy? Thế con cá đang bơi ở đâu? dòng sông nay vắng nhỉ? Có một con cá sống
thôi à?” ...Thật bất ngờ và cháu Thu Hằng đó trả lời: “ Con cá này đang đi kiếm
ăn ở nơi xa nên không có bạn cá nào đi cùng...” Tôi nói với cả lớp: “Các con ạ,
bạn Thu Hằng đang vẽ con cá đi kiếm ăn đấy. Cô và các bạn rất bất ngờ vì sự
tưởng tượng phong phú của bạn Thu Hằng. Nhưng tới đây khi con cá ăn đã no
rồi sẽ quay về và sẽ gặp rất nhiều bạn cá khác đấy... Lúc đó bức tranh khác của
bạn làm sẽ khác với bức tranh này, đúng không Thu Hằng? Con cá này thật
chăm chỉ vì sáng sớm mọi người còn đang ngủ mà đã dậy đi kiếm ăn rồi ”. Với
cách nhận xét như vậy, cháu Thu Hằng rất sung sướng, gật đầu lia lịa và cả lớp
đã vỗ một tràng pháo tay ròn rã khen bạn Thu Hằng, qua đó ta thấy trẻ thoải mái
hơn và muốn cố gắng hơn. Khi dạy trẻ nhận xét tranh của bạn, hay giới thiệu
tranh của mình, tôi đã gợi mở, hướng dẫn trẻ cách nhận xét về nội dung, màu
sắc, bố cục bức tranh và muốn nhận xét đầy đủ phải quan sát kỹ tác phẩm của
bạn. Nếu chưa hoàn thiện thì gợi ý cho trẻ vẽ thêm một vài chi tiết để bức tranh
đẹp hơn. Nhiều lần như vậy, trẻ sẽ biết nhận xét tranh của mình rồi biết nhận xét
tranh của bạn. Vẽ xong, tôi còn cho trẻ tự đặt tên cho bức tranh của mình. Với
phương pháp như vậy, những câu trả lời đơn điệu, sơ sài, thụ động như: “Bạn vẽ
đẹp ạ, tô màu đúng ạ, không chờm ra ngoài ạ...” đó được thay thế bằng những
lời nhận xét có cảm xúc, mang tính nghệ thuật cao hơn.

nguyên liệu giấy một mặt, giấy A3, A4, A0 ...tăng học liệu rèn kỹ năng vẽ sáng
tạo và tạo hình cho trẻ.
Ảnh 9: Tuyên truyền cho phụ huynh qua góc họa sĩ tí hon.
Với các bậc phụ huynh vận động họ mua thêm đồ dùng, tranh, hình ảnh
đẹp mắt đặc biệt là các đồ dung như bút cọ vẽ, màu nước để trẻ được làm
quen... Sưu tầm những bức tranh của các anh chị khóa trước để trẻ được quan
sát. Từ đó phát huy được trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ. Đặc biệt qua các hoạt
động vẽ đó phát hiện được một số trẻ có năng khiếu về tạo hình, vẽ sáng tạo
giúp trẻ phát triển đúng đắn.
Trong giờ trả trẻ hoặc thời gian ngày nghỉ cuối tuần tôi luôn định hướng
trao đổi cho phụ huynh về nhà tạo điều kiện khuyến khích cho trẻ được khả
năng vẽ sáng tạo trong thời gian nghỉ ở nhà.
Ảnh 10: Trao đổi cùng phụ huynh qua giờ đón trả trẻ.
2.4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm:
Như vậy qua việc sử dụng những biện pháp trên thực sự giúp trẻ đã có
những thị hiếu thẩm mĩ tốt, giúp trẻ phát triển thẩm mĩ, kích thích được sự hứng
thú tích cực của trẻ vào các hoạt động, đúng với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm, phát huy được vai trò của người học. Từ đó trẻ càng tích cực hơn khi
tham gia các hoạt động. Đây là kết quả mà mọi giáo viên mầm non đều mong
đợi. Điều đó được thể hiện rõ qua bảng khảo sát cuối năm 2018-2019 :
Bảng 2: Kết quả sau khi áp dụng biện pháp.
T Nội dung khảo sát
Tổng
Đạt
Chưa đạt
T
số trẻ
Tốt
Khá
TB



- Hầu hết trẻ đều hứng thú tập trung chú ý và tích cực chủ động tham gia các
hoạt động, góp phần phát triển thẩm mĩ, thị hiếu thẩm mĩ một cách toàn diện qua
giờ học vẽ và có sáng tạo qua hoạt động tạo hình đạt kết quả cao. Tỷ lệ trẻ khá
tốt tăng lên rõ rệt từ 57% - 63%, không còn trẻ yếu.
- Trẻ hứng thú tích cực vẽ và vẽ có sáng tạo, biết cách sắp xếp bố cục bức tranh,
phối màu hài hòa hợp lí và nhận xét bức tranh của mình, của bạn bằng những lời
nhận xét có cảm xúc, mang tính nghệ thuật cao hơn. Có thể nói trẻ thực sự được
sống trong thế giới riêng của mình.
* Đối với giáo viên
- Giáo viên có nhiều kinh nghiệm trong việc phát triển thẩm mĩ cho trẻ, ngoài ra
còn có nhiều sản phẩm đẹp của trẻ từ đó được trang trí chủ đề thay vào những
bức tranh có sẵn để trang trí. Tất cả không gian lớp đều được trang trí bằng sản
phẩm của trẻ, với nhiều dáng vẻ ngộ nghĩnh, hồn nhiên khác nhau.
* Đối với phụ huynh học sinh.
- Đã có sự quan tâm và phối kết hợp tốt với giáo viên trong việc phát triển thẩm
mĩ, rèn các kỹ năng và cung cấp học liệu cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình,
cũng như phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục học sinh.
* Đối với đồng nghiệp:
- Sau khi tôi áp dụng một số biện pháp trên và đạt kết quả tôi đã trao đổi chia sẻ
với đồng nghiệp để nhân ra diện rộng trong toàn trường.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHI
3.1. Kết luận.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nghệ thuật có vai trò rất quan trọng
trong đời sống của trẻ. Đặc biệt trong những năm đầu hoạt động tạo hình nói
chung và thể loại vẽ nói riêng là sự khởi đầu cho tiếp nhận với ngôn ngữ nghệ
thuật qua các nét vẽ như đường nét, hình dáng, bố cục, màu săc… gợi cho trẻ
những tình cảm, cảm xúc và cảm nhận được cái hay cái đẹp của mọi vật xung
quanh của cuộc sống, cái thẩm mĩ trong nghệ thuật từ đó giúp trẻ thêm yêu đời

nhiều nơi, để trẻ được tiếp xúc với môi trường xung quanh, với vẽ đẹp thiên
nhiên, thế giới xung quanh trẻ nhằm cung cấp kiến thức cho trẻ.
Cần làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh để thống nhất và có biện pháp
giáo dục trẻ có hiệu quả ở gia đình cũng như ở trường học.
3.2. Kiến nghị.
Qua nghiên cứu và giảng dạy tôi nhận thấy rằng để phát triển thẩm mĩ
cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình thể loại vẽ đạt kết quả cao, ngoài sự cố
gắng nỗ lực của giáo viên còn rất cần sự quan tâm giúp đỡ tạo điều kiện của nhà
trường và các cấp lãnh đạo vì vậy tôi xin có một số kiến nghị sau:
* Nhà trường:
- Nhà trường tạo điều kiện thêm về thời gian cũng như kinh phí để giáo viên làm
thêm đồ dùng đồ chơi tự tạo phục vụ cho nội dung hoạt động thêm phong phú,
kích thích hứng thú và sáng tạo của trẻ trong hoạt động vẽ.
* Phòng giáo dục:
- Phòng giáo dục tham mưu với uỷ ban nhân dân huyện định biên đủ giáo viên
để đảm bảo cho việc chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng trẻ.
* Đối với sở giáo dục:
- Sở giáo dục tham mưu với uỷ ban nhân dân tỉnh định biên đủ giáo viên, hỗ trợ
thêm phương tiện và thiết bị để đảm bảo cho việc chăm sóc, giáo dục, nuôi
dưỡng trẻ.
Trên đây là “Một số biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua
hoạt động tạo hình thể loại vẽ ở trường mầm non Triệu Lộc”. Rất mong nhận
được sự đánh giá, đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học để đề tài được hoàn
thiện hơn cho những năm học tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
XÁC NHẬN HĐKH NGÀNH. Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Nguyễn Thị Hoa.

5
1.4. Phương pháp nghiên cứu
6
NỘI DUNG
7
2.1. Cơ sở lí luận
8
2.2. Thực trạng vấn đề
9
2.3. Các biện pháp tổ chức thực hiện
10
2.4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
11
KẾT LUẬN – KIẾN NGHI
12
3.1. Kết luận
13
3.2. Kiến nghị
TÀI LIỆU THAM KHẢO

TRANG
1
1
2
2
2
2
2
4
5

Một số biện pháp “ Nâng
Cấp huyện
cao chất lượng giáo dục
thể chất cho trẻ 5-6 tuổi”
Một số biện pháp “ Nâng
Cấp huyện
cao hiệu quả hoạt động
khám phá khoa học cho trẻ
5-6 tuổi làm quen ở trường
mầm non Triệu Lộc”.

Kết quả đánh
giá xếp loại
C

Năm học
đánh giá
xếp loại
2014-2015

C

2015-2016

C

2016-2017

23