1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:
Giải pháp “Bộ bài quân số, bộ bài quân chữ - nhóm trò chơi hữu ích” do
thầy giáo Hoàng Xuân Khánh làm chủ nhiệm đã được giải Nhất “Hội thi Sáng
tạo Kĩ thuật” toàn tỉnh Thanh Hóa năm 2016 – 2017. Đề tài thuộc lĩnh vực Giáo
dục & Đào tạo; trong đó trường tiểu học Phù Đổng đã có công góp phần triển
khai thực nghiệm tổ chức cho học sinh lớp Một năm học 2016 -2017 tham gia
thực hiện trò chơi.

Từ tháng 9/ 2017, thầy giáo Hoàng Xuân Khánh, nguyên Hiệu trưởng
trường Tiểu học Minh Khai 1 đã về công tác tại trường Tiểu học Phù Đổng.
Sau khi giải pháp được công nhận và trao giải thưởng tháng 12/ 2017,
trường tiểu học Phù Đổng đã tiếp tục triển khai cho học sinh cuối lớp Một và
đầu lớp Hai chơi. Từ đây, trong vận dụng, chúng tôi đã có những cải tiến, đổi
mới, sáng tạo nhằm tăng sự hứng thú và mang lại hiệu quả tốt hơn cho giải pháp,
góp phần tích cực trong rèn luyện kĩ năng tính toán (đặc biệt là tính nhẩm) cho
học sinh.
1.2. Mục đích nghiên cứu:

1


Từ giải pháp sẵn có, bằng kinh nghiệm thực tế trong việc tổ chức trò chơi,
chúng tôi tìm ra và đề xuất sự đổi mới trong cấu tạo và luật chơi sao cho đơn
giản, dễ vận dụng và có hiệu quả tốt hơn.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
- Cấu tạo bộ bài, Luật chơi của giải pháp đã được công nhận.
- Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh lứa tuổi 6, 7, 8 tuổi và chuẩn kiến thức kĩ
năng môn Toán lớp Một, lớp Hai cần đạt.
- Tìm ra những khía cạnh có thể cải tiến, đổi mới nhằm vận dụng Trò chơi “Bộ
bài quân số” một cách thuận tiện và hiệu quả hơn.

Có sẵn hoặc tự tạo.
Luật chơi đơn giản hơn.
Dễ tính hơn. Làm được
nhiều phép tính hơn.

2


2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận:
Cộng trừ thành thạo trong phạm vi 20 là một việc rất quan trọng đối với
học sinh lớp Một và lớp Hai, bởi vì đây là nền móng cơ bản cho việc học Toán ở
Tiểu học và các bậc học trên, đồng thời cũng là một kỹ năng cần thiết cho cuộc
sống hàng ngày của con người.
Khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” thôi thúc những người
làm công tác giáo dục luôn đổi mới phương pháp dạy học. Một trong những
phương pháp phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh tiểu học là phương pháp
Trò chơi. “Học mà chơi, chơi mà học” là mục đích cơ bản của việc thiết kế nên
Trò chơi “Bộ bài quân số”. Trò chơi có thể tổ chức cho mọi học sinh, nhưng đặc
biệt hữu ích đối với học trò cuối lớp Một và đầu lớp Hai vì phép cộng, phép trừ
hai số hạng là nội dung học tập cơ bản trong môn Toán của hai lớp này.
“Đổi mới cách vận dụng Trò chơi Bộ bài quân số ở trường tiểu học Phù
Đổng, TP Thanh Hóa” là tạo nên một cách thức chơi mới, thiết thực hơn nhằm
phát huy tính tích cực, tự giác, linh hoạt, sáng tạo trong học tập và thực hành
môn Toán của học sinh.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
- Trong giải pháp cũ, khi chơi bài, nhà cái bắt buộc phải dùng 3 quân bài có
quan hệ (lập được phép tính đúng) trong bộ bài của mình để vừa ra quân đích,
vừa tấn cặp đôi đầu tiên trong lượt. Điều này khi còn nhiều quân bài trong tay
thì người chơi dễ chọn, nhưng đến giữa ván và cuối ván thì khó chọn, nhiều khi

2.3.1.3. Bảng tấn bài:
- Là nơi dùng để ra quân Đích (Đáp số) và người chơi tấn các quân bài trong quá
trình tổ chức chơi.

4


- Bảng tấn làm sẵn:
+ Chính giữa bảng có
một ô Đích, dùng
chứa quân đích (ĐÁP
ÁN của phép cộng
hoặc phép trừ 2 số).
+ Các vùng khoanh
dành riêng cho từng
người chơi, dùng để
chứa quân bài tấn
xuống, chia thành 2
phần: Phần có dấu cộng (để chứa quân bài khi thực hiện phép cộng). Phần có
dấu trừ (để chứa quân bài khi thực hiện phép trừ).
- Bảng tấn tự tạo:
Học sinh có thể chơi ở mọi nơi và không cần bảng tấn làm sẵn. Chỉ cần quy
ước vùng đặt quân đích tự tạo rồi ngồi xung quanh để chơi.
2.3.2. Cách chơi.
2.3.2.1. Cách tổ chức nhóm chơi:
- Mỗi nhóm nên có từ 2 đến 6 người cùng chơi. Có thể có một nhóm hoặc nhiều
nhóm cùng tham gia chơi. Mỗi người chơi được cầm một bộ bài gồm 21 quân,
mỗi quân bài ghi một số (từ số 0 đến số 20).
- Về bảng tấn:
+ Nếu có bảng tấn thì cả nhóm chung nhau một bảng tấn. Người chơi tự chọn

- Kế tiếp, đến lượt B ra quân.
* Ví dụ: B chọn số 16 và 5 rồi nói “16 trừ 5 bằng 11”; (phép tính này đúng).
B được hạ 2 quân bài số 16 và 5 xuống phần dấu (-) trong vùng ô của mình.
- Đến lượt C ra quân.
Ví dụ: C chọn số 7 và 4 rồi nói “7 cộng 4 bằng 11” (phép tính đúng).
C hạ 2 quân bài số 7 và 4 xuống ô dấu (+) trong vùng để quân của mình.
- Đến lượt D ra quân.
Ví dụ: D chọn số 8 và 3 rồi nói “8 cộng 3 bằng 11”.
(kết quả được công nhận đúng).
D được hạ 2 quân bài số 8 và 3 xuống phần dấu (+) trong vùng của mình.

6


* Như vậy, lượt A làm nhà Cái đã xong.
Tiếp theo, đến B làm nhà Cái.
Rồi đến C; đến D; rồi lại trở lại A; B;
C … tiếp tục làm Cái cho đến khi có
người thắng cuộc và hết các quân bài.
* Ví dụ 2: Một số đích có thể chỉ sử
dụng cho 01 lượt chơi, cũng có thể sử
dụng cho nhiều lượt chơi tùy theo ý
thích và sự thỏa thuận của nhóm chơi.
Dưới đây là ví dụ về quân Đích số 9 (được viết bằng phấn trắng trên vỏ hộp
bìa) và nhóm chơi thỏa thuận mỗi người phải ra một lúc 2 cặp quân bài, một cặp
phép tính cộng, một cặp phép tính trừ.
Ta thấy kết quả người chơi ra là:
- Bạn A ra: 8 + 1 = 9 và 12 – 3 = 9.
- Bạn B ra: 9 + 0 = 9 và 20 – 11 = 9.
- Bạn C ra: 7 + 2 = 9 và 14 – 5 = 9.

trường tiểu học Phù Đổng, TP Thanh Hóa” là một sáng tạo giúp giải pháp “Bộ
bài quân số - một trò chơi hữu ích” nâng cao tính thiết thực trong quá trình tổ
chức Trò chơi học tập cho học sinh.
1.2. Trò chơi này là công cụ hữu hiệu hỗ trợ cho nội dung dạy học môn Toán ở
cuối lớp Một, đầu lớp Hai, giúp trẻ nắm vững kiến thức, kĩ năng cộng trừ (tính
nhẩm) trong phạm vi 20. Mỗi ván chơi, một học sinh trung bình vừa làm cho
mình, vừa tính nhẩm theo dõi bạn được khoảng 50 phép tính. Đây là một con số
hết sức có ý nghĩa.
1.3. Trò chơi Bộ bài quân số được đổi mới cách vận dụng đã giúp cho việc thực
hành tính toán và rèn luyện kĩ năng học Toán cho học sinh đạt kết quả tốt.
3.2. Kiến nghị:
Trò chơi “bộ bài quân số” là một trò chơi hữu ích, có tác dụng lớn trong việc
rèn luyện kĩ năng tính toán cho học sinh nên cần được áp dụng rộng rãi ở các
trường học vào giờ ra chơi hoặc trước và sau giờ học.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN do chính bản thân tôi viết, không coppi.
TP Thanh Hóa, ngày 21/ 3/ 2018
Xác nhận của Hiệu trưởng

Người viết:

8


Người viết:

Lê Thị Hạnh

9