SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN QUAN SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH KHỐI 5 TRƯỜNG
TH&THCS THỊ TRẤN QUAN SƠN HỌC TỐT BÀI THỂ DỤC
PHÁT TRIỂN CHUNG

Người thực hiện: Nguyễn Thị Chinh
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH&THCS Thị trấn Quan Sơn
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): HĐGD Thể chất

THANH HÓA NĂM 2017
1


MỤC LỤC
Nội dung

Trang

1. Mở đầu

1

1.1. Lý do chọn đề tài

1


15

3. Kết luận – Kiến nghị

17

3.1. Kết luận

17

3.2. Kiến nghị

17


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Sức khoẻ và trí tuệ là hai thứ quý nhất và là tài sản vô giá của mỗi con
người, mỗi gia đình, mỗi quốc gia, môn Thể dục (hay môn Hoạt động Giáo dục
Thể chất – đối với các trường tham gia Mô hình Trường Tiểu học mới Việt NamVNEN) trong nhà trường cùng một số môn học và hoạt động giáo dục khác làm
nhiệm vụ giáo dục rèn luyện thế hệ trẻ có nếp sống lành mạnh, có sức khoẻ để
học tập hiện tại và xây dựng bảo vệ Tổ quốc sau này.
Môn Hoạt động Giáo dục Thể chất (HĐGD Thể chất) bậc Tiểu học có
nhiệm vụ trang bị cho học sinh một số tri thức kĩ năng đơn giản cần thiết, nhằm
rèn luyện tư thế cơ bản, làm giàu vốn kỹ năng vận động, để các em học tập sinh
hoạt có hiệu quả. Trên cơ sở đó góp phần bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho
học sinh, phát triển các tố chất thể lực, tạo điều kiện cho các em phát triển bình
thường theo quy luật tâm lý, lứa tuổi, giới tính. Ngoài ra còn góp phần rèn luyện
cho học sinh nếp sống lành mạnh, vui tươi có ý thức tổ chức kỷ luật và một số

- Phương pháp phân tích tổng hợp.
- Phương pháp giảng dạy và làm mẫu.
- Phương pháp tập luyện.
- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp trò chơi.
- Phương pháp thống kê.
- Phương pháp đàm thoại.


2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận:
2.1.1. Mục tiêu của môn HĐGD Thể chất lớp 5:
Sau khi hoàn thành chương trình HĐGD Thể chất lớp 5, học sinh có thể:

- Biết cách thực hiện một số động tác đội hình đội ngũ, rèn luyện tư thế và kĩ năng
vận động cơ bản, bài Thể dục phát triển chung (TDPTC) và trò chơi vận động
theo quy định của chương trình.
- Thực hiện cơ bản đúng một số động tác đội hình, đội ngũ, rèn luyện tư thế và kĩ
năng vận động cơ bản, bài TDPTC và tham gia tổ chức được các trò chơi vận
động.
- Vận dụng được những động tác đã học vào nếp sinh hoạt ở trường và cộng đồng.
- Tự giác chấp hành những quy định cũng như yêu cầu của giáo viên và tham gia
tích cực vào các hoạt động thể dục thể thao (TDTT).
- Tôn trọng, đoàn kết, giúp đỡ bạn trong hoạt động TDTT và khi chơi trò chơi.
2.1.2. Nội dung:
HĐGD Thể chất theo mô hình VNEN lớp 5 bao gồm các chủ đề sau:

- Đội hình đội ngũ: Tập đổi chân khi đi đều bị sai nhịp.
- Rèn luyện tư thế và kĩ năng vận động cơ bản: Bật cao, phối hợp chạy- bật cao;
Phối hợp chạy – bật nhảy.

tay, chân, vặn mình, toàn thân, thăng bằng, nhảy, điều hòa và làm mẫu động tác
2 đến 3 lần, mỗi lần một góc độ (chính diện, nghiêng, cùng chiều) đối với động
tác chân, vặn mình, toàn thân.
Bước 2: Cho học sinh làm quen động tác (tập chậm theo giáo viên/ tự tập theo
cảm nhận/ cùng bạn nhớ lại động tác…)
Bước 3: Cùng học sinh nêu cách tập động tác. Có thể nhấn mạnh 2 đến 3 lần đối
với động tác có cử động khó (kết hợp vừa giảng giải vừa làm mẫu).
Bước 4: Giáo viên hô nhịp chậm từng nhịp cho học sinh tập hoặc vừa hô nhịp
chậm, vừa tập cùng học sinh. Đây cũng chính là bước rèn luyện tư thế cơ bản
nhằm phát triển tư thế đúng, đẹp cho cơ thể các em.
Bước 5: Cán sự hô nhịp, học sinh cả lớp tập, giáo viên quan sát sửa sai cho học
sinh.
Đối với các động tác rèn luyện tư thế và kĩ năng vận động cơ bản, ban đầu
giáo viên cần luyện thật kĩ chi tiết động tác cho các em vì đây là cơ sở để tập tốt
các nội dung khác trong chương trình để tạo dáng cho cơ thể.
2.2 Thực trạng khi thực hiện dạy HĐGD Thể chất tại nhà trường:
Khi được phân công dạy môn HĐGD Thể chất tại trường, đặc biệt là khi
dạy Khối 5 tôi thấy: Khi thực hiện bài Thể dục phát triển chung các em thường
mắc các lỗi sau:
Không thực hiện đúng phương hướng, biên độ động tác, các động tác giơ cao
các em không giơ hết biên độ hoặc giơ tay cúi đầu.
Không thực hiện động tác hít vào và thở ra hoặc nhịp hô quá nhanh các em
không thực hiện kịp.
Không biết chuyển trọng tâm ở động tác toàn thân.
Không thẳng chân khi gập bụng hoặc đá chân.
Như vậy khi học sinh học không tốt bài thể dục phát triển chung sẽ ảnh
hưởng đến tiết dạy của giáo viên, làm mất nhiều thời gian để hướng dẫn lại cho
học sinh, dẫn tới dạy quá nhiều thời gian quy định. Học sinh tập không tốt bài
thể dục phát triển chung các em không còn hứng thú với việc học thể dục dẫn tới
thiếu tập trung trong tiết học,học sinh không hứng thú học nên tiết học thiếu sinh

SL

Tỉ lệ %

10

25.6

12

30.9

17

43.5

Qua kết quả trên, tôi thấy số học sinh chưa thực hiện tốt bài Thể dục phát
triển chung tương đối nhiều. Bản thân là giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi rất
băn khoăn để tìm ra các biện pháp giúp học sinh học tốt bài Thể dục phát triển
chung.
2.3. Các biện pháp để giúp học sinh khối 5, Trường TH&THCS Thị trấn Quan
Sơn học tốt bài Thể dục phát triển chung:
Môn HĐGD Thể chất nói chung hay và bài thể dục phát triển chung nói
riêng rất quan trọng trong việc giảng dạy và giáo dục các em. Để học sinh học
tốt bài thể dục phát triển chung lớp 5, trong quá trình giảng day, tôi đã rút ra một
số biện pháp sau:
2.3.1. Biện pháp thứ nhất: Giúp học sinh thấy được lợi ích của việc học HĐGD Thể
chất:
Luyện tập thể thao mang lại nhiều lợi ích cho con người như sức khỏe, trí
tuệ. Cung cấp kiến thức cơ bản về vệ sinh cơ thể, môi trường… hình thành thói

học”, “chơi mà luyện tập thể dục thể thao”, “cùng làm huấn luyện viên”,…
Ví dụ: Khi dạy bài thể dục: “Động tác vươn thở, tay, chân, vặn mình, toàn
thân – trò chơi: Chạy nhanh theo số”, giáo viên có thể sử dụng nhiều hình thức
tổ chức dạy học: Thi đua nhau luyện tập theo nhóm 4 học sinh; thi tập nhanh,
tập đẹp theo tổ,…

Học sinh các nhóm đang thi đua tập luyện

- Sử dụng nhiều hình thức giảng dạy: Xem băng hình, tranh ảnh, đồ dùng
trực quan,…
Ví dụ: Khi dạy bài thể dục: Ôn 5 động tác của bài thể dục – trò chơi “kết
bạn” – giáo viên có thể cho học sinh xem băng hình hoặc tranh ảnh để phân tích
kỹ từng động tác giúp học sinh tập đúng, đều, đẹp,…


2.3.3. Biện pháp thứ ba: Giáo viên chuẩn bị tốt các điều kiện, nội dung của bài dạy:
Trước giờ dạy giáo viên cần kiểm soát sân bãi, kiểm tra sự an toàn của học
sinh, cần nắm chắc những diễn biến sức khoẻ hoạt động học tập, lao động, sinh
hoạt, kết quả của bài trước những thay đổi tổ chức học tập, những vấn đề chung
của lớp và những em cá biệt. Từ đó kịp thời điều chỉnh kế hoạch mức độ hình
thức, phương pháp lên lớp.
Khi hướng dẫn một nội dung nào đó trong tiết dạy, giáo viên phải phối hợp
tốt với cán sự lớp để giúp giáo viên điều khiển lớp tập, giáo viên đi quan sát sửa
chữa, uốn nắn, giúp đỡ những em tập chưa hoàn chỉnh đặc biệt cần chú trọng
đến khâu bảo hiểm để phòng ngừa chấn thương cho các em.
2.3.4. Biện pháp thứ tư: Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính
tích cực của học sinh:
2.3.4.1 “Giải thích kỹ thuật” một cách hợp lý:
Trong giải thích kĩ thuật thể dục thể thao việc vận dụng phương pháp giải
thích là giúp học sinh có mục đích, hiểu nắm được kĩ thuật từng phần động tác,

Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4 nhưng đổi bên.
Lời giải thích của giáo viên cần ngắn gọn, chính xác, dễ hiểu. Việc giải
thích cần được chú ý giúp học sinh nắm vững nét cơ bản của kĩ thuật, qua đó
nhằm củng cố kĩ năng, kĩ xảo vận động, tránh được những sai sót mắc phải trong
luyện tập, đánh giá được ý thức thực hiện bài tập của học sinh. Vì vậy quá trình
giải thích kĩ thuật của giáo viên có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giảng dạy.
2.3.4.2.“Thực hiện khẩu lệnh” chuẩn xác, đúng lúc
Khẩu lệnh của GV phát ra xác định nội dung chính xác, bắt buộc học sinh
hành động theo:
Ví dụ: Khi hô động tác “Vươn thở” GV dùng khẩu lệnh điều hành: “Động
tác vươn thở…chuẩn bị: sau đó hô nhịp cho HS tập.
Khẩu lệnh đưa ra phải đúng lúc, lời phát ra cần có sức truyền cảm, rõ,
nhanh, chính xác. Lệnh phát ra kéo dài hợp lý, đủ để cho HS chuẩn bị thực hiện
khi lệnh phát ra. Trong giảng dạy thể dục, khẩu lệnh áp dụng rộng rãi, song đối
với HS tiểu học không nên sử dụng quá nhiều, gây căng thẳng trong tiết học.
Nhịp điệu trong khi học sinh tập bài thể dục thay đổi theo yêu cầu của từng
đối tượng.
Ví dụ: Động tác vươn thở, vặn mình, toàn thân, thăng bằng, điều hòa thì
cần hô nhịp chậm, ở động tác chân, tay, nhảy cần hô nhịp nhanh hơn.
11


2.3.4.3. “Làm mẫu” phải rõ ràng, dễ hiểu
Khi làm mẫu, giáo viên phải thể hiện đúng giúp học sinh nắm được kĩ
thuật cơ bản của động tác. Lần đầu làm mẫu là rất quan trọng vì hình ảnh đầu
tiên về động tác là hình ảnh mà các em có ấn tượng sâu sắc nhất, dễ nhớ nhất.

Giáo viên và học sinh trường TH&THCS Thị trấn đang thực hiện bài TDPTC

Khi giảng dạy những động tác mới, phức tạp giáo viên phải làm mẫu 2 đến

viên có thể sử dụng nhiều hình thức luyện tập phong phú, hấp dẫn: Thi đua nhau
tập theo nhóm – thi trình diễn bài thể dục đều, đẹp,…
2.3.5. Biện pháp thứ 5: Kiểm tra, đánh giá kết quả giờ dạy phù hợp với học sinh:
Cần kiểm tra kết quả đạt được của học sinh một cách nhẹ nhàng, động
viên, khích lệ học sinh, để các em tích cực luyện tập thu được kết quả tốt. Không
chê những em chưa tập được mà động viên các em cố gắng luyện tập để có được
sức khoẻ tốt.
2.3.6. Biện pháp thứ 6: Giáo viên cần soạn tiết dạy đạt hiệu quả: Ví dụ:
Soạn một tiết dạy đạt hiệu quả:
Bài 12
BÀI THỂ DỤC PHÁT TRIỂN CHUNG
TRÒ CHƠI “AI NHANH VÀ KHÉO HƠN” VÀ “KẾT BẠN”

-

I. MỤC TIÊU
Sau khi tham gia HĐGD này, HS:
Biết cách thực hiện 5 động tác: vươn thở, tay, chân, vặn mình, toàn thân của bài
thể dục phát triển chung.
Biết cách chơi và tham gia được các trò chơi.
II. TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN
Sân tập bằng phẳng, vệ sinh sạch sẽ.
Kẻ sân cho trò chơi.
Bóng cao su hoặc tự làm.
III. TIẾN TRÌNH
Khởi động:
GV hướng dẫn cho học sinh tại chỗ vừa hát vừa giậm chân( bài hát do
giáo viên chọn), di chuyển thành vòng tròn, khi vòng tròn đã khép kín thì cho



- Tổ nào điểm thấp sẽ phải chịu mọt hình thức phạt vui do đội nhiều điểm
nhất yêu cầu hoặc giáo viên quy định từ đầu.
Nội dung 2: Trò chơi “Ai nhanh và khéo hơn”

- Học sinh tổ chức chơi 3 đến 5 lần, sau mỗi lần chơi giáo viên nhận xét và hướng
dẫn thêm cho học sinh. Trong quá trình chơi, học sinh lưu ý hướng di chuyển
cho đảm bảo an toàn.
- Cán sự điều khiển 1 đến 2 lần, giáo viên quan sát giúp đỡ cho học sinh.
Cán sự và 2 đến 3 học sinh làm trọng tài ( mỗi đội 1 trọng tài) theo dõi học
sinh tham gia trò chơi và phát hiện những tổ, nhóm và cá nhân phạm luật chơi
để xử phạt theo luật chơi.
Cùng giáo viên nhận xét, đánh giá: Giáo viên tập hợp các ý kiến nhận xét,
đánh giá và kết luận kết quả thực hành của học sinh
HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

1. Em hãy tập các động tác của bài thể dục phát triển chung và cùng mẹ cha, người
thân đánh giá kết quả tập luyện theo tiêu chí sau:
STT
Yêu cầu
1 Thuộc bài không vấp nhịp, khớp với nhịp hô, thể
hiện động tác đẹp.
2 Tương đối thuộc bài, thể hiện động tác tương đối
đẹp.
3 Chưa thuộc bài (vấp nhịp, quên nhiều động tác).

Đánh giá
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành


+ Cần phải có trang phục thể dục để tập luyện thoại mái và tự tinh hơn
* Đối với phụ huynh học sinh:
+ Cần phải quan tâm nhiều đến sức khoẻ của các em để các em có đủ sức khoẻ
tập luyện hàng ngày.
+ Chuẩn bị trang phục, dụng cụ thể dục cho các em.


+ Thường xuyên nhắc các em tập ở nhà những bài đã được học ở nhà trường
để rèn luyện sức khoẻ.
+ Tạo cho các em vui chơi sau thời gian học tập và tập luyện mệt mỏi.
+ Dự họp phụ huynh đầy đủ, nhằm nắm được tình hình học tập của các em.
+ Thường xuyên liên lạc với giáo viên thẽo dõi nề nếp học tập cũng như thời
gian học ở lớp.
2. 4. Kết quả:
Sau khi thực hiện các biện pháp trên, tôi thấy bản thân tự tin và chủ động
hơn khi dạy bài thể dục phát triển chung, tiết dạy trở nên sôi động, học sinh tích
cực học tập và tham gia nhiệt tình vào các hoạt động tập luyện, phụ huynh học
sinh rất vui, qua đó phụ huynh đã quan tâm nhiều hơn tới môn học này và quan
tâm đến con em nhiều hơn.
Kết quả đánh giá sau khi học sinh đã hoàn thành Bài thể dục phát triển
chung (tuần 16, tương đương với tiết 31, 32) dựa trên chuẩn kiến thức, kĩ năng
môn HĐGD Thể chất và bảng tham chiếu chuẩn đánh giá, lượng hóa thành ba
mức:
1. Chưa hoàn thành (CHT): Học sinh chưa thực hiện được yêu cầu này (chỉ
báo hành vi).
2. Hoàn thành (HT): Học sinh cơ bản thực hiện được yêu cầu này (chỉ báo hành
vi).
3. Hoàn thành tốt (HTT): Học sinh thực hiện thành thạo yêu cầu này (chỉ báo hành
vi).
BẢNG THAM CHIẾU ĐÁNH GIÁ CHUẨN

3.1
3.2
3.3

Tự tập và hô được nhịp cho bạn tập
Cảm nhận động tác
Thực hiện động tác khớp với nhịp hô
Nhận biết và điều chỉnh được lỗi động tác
Thực hiện bài có nhịp điệu và tư thế

Kết quả đánh giá (lượng hóa dựa trên 3 tiêu chí với 9 chỉ báo trên) của
bảng tham chiếu đối với từng học sinh, kết quả cụ thể như sau:
Hoàn thành tốt
Khối lớp

5

Tổng số
học sinh
39

SL
20

Tỉ lệ
%

51,28

Hoàn thành

kích thích được tính sáng tạo và hăng say luyện tập Thể dục.
3.2. Kiến nghị:
Để có điều kiện thuận lợi phục vụ cho việc giảng dạy và tập luyện môn
HĐGD Thể chất nhằm đạt được yêu cầu của môn học, phát triển tốt về thể chất
cho học sinh tôi có vài kiến nghị đến cấp trên như sau:
- Đề nghị nhà trường và chính quyền địa phương kiến nghị để nhà trường có nhà
thể chất để các em có điều kiện tập luyện tốt hơn.
- Đề nghị bộ phận thiết bị - đồ dùng dạy học cấp thêm một số đồ dùng dạy học
cho phân môn thể dục như: tranh, ảnh và một số dụng cụ phục vụ trò chơi như:
bóng, cầu, vòng…
- Quan tâm đến chế độ chính sách cho giáo viên dạy thể dục để giáo viên yên
tâm công tác, có thêm nhiệt huyết để giảng dạy tốt hơn.
- Tổ chức Hội khoẻ cấp trường, cấp huyện hàng năm để các em có sân chơi bổ
ích, qua đó lựa chọn và bồi dưỡng những em có năng khiếu thể thao.
- Tổ chức thường xuyên phong trào thể dục thể thao nhân dịp kỷ niệm các ngày
lễ lớn của năm học để các em tham gia vui chơi, khuyến khích các em tự tập
luyện ở nhà để tăng cường sức khoẻ và phát triển các tố chất thể lực.
- Làm thêm một số sân chơi trong sân trường như: sân cầu lông, hố nhảy, phòng
cờ vua, cờ tướng, sân bóng chuyền để các em được tham gia tập luyện nhiều
môn thể thao, giúp các em có những sân chơi bổ ích và lý thú.
- Tạo sân chơi lành mạnh cho các em, để các em có sân tập, sân vui chơi ngoài
những ngày được học được tập trung trong nhà trường. Nhằm giúp cho


các em thích học môn thể dục, luôn siêng năng và rèn luyện thân thể, sức khoẻ
các em ngày càng nâng lên.
+ Quan tâm giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn để các em có điều
kiện học tập và tập luyện thể dục nâng cao sức khoẻ.
+ Công tác y tế cũng rất quan trọng trong giảng dạy môn HĐGD Thể
chất nói chung bài thể dục phát triển chung nói riêng. Nên thường xuyên kiểm