Gv: Phan Trung Bộ Trường THPT Lý Thường Kiệt
ÔN TẬP HÓA HŨU CƠ 11
A- ANCOL - PHENOL

1) Khi đốt cháy ancol:
22
COOH
nn
>
⇒
ancol này no, mạch hở.
2) Khi tách nước ancol tạo ra olefin
⇒
ancol này no đơn chức, hở.
3) Khi tách nước ancol A đơn chức tạo ra chất B.
-
1d
A/B
<
⇒
B là hydrocacbon chưa no (nếu là ancol no thì B là anken).
-
1d
A/B
>
⇒
B là ete.
4) Oxi hóa ancol bậc 1 tạo ra andehit hoặc axit mạch hở.
R-CH2OH
 →
]O[

3
.
Andehit Xeton
CHÚ Ý KHI GIẢI TOÁN
a/ Khi đốt cháy ancol :
no ancol nn
22
COOH
⇒〉ancol
CO
COOH
n
n
nC n nn
2
22
=⇒=−
ancolPU
Nếu là hổn hợp ancol cùng dãy đồng đẳng thì số nguyên tử Cacbon trung bình.
VD :
n
= 1,6 ⇒ n
1
<
n
=1,6 ⇒ phải có 1 ancol là CH
3

n
öùng phaûnn
⇒ y là số nhóm chức
phản ứng với NaOH là – OH liên kết trên nhân hoặc – COOH và cũng là số nguyên tử H linh
động phản ứng với NaOH.
VD : .
1
n
n
A
H
2
=
⇒ A có 2 nguyên tử H linh động phản ứng Natri
.
1
=
A
NaOH
n
n
⇒ A có 1 nguyên tử H linh động phản ứng NaOH
. nếu A có 2 nguyên tử Oxi
⇒ A có 2 nhóm OH ( 2H linh động phản ứng Na) trong đó có 1 nhóm –OH nằm trên nhân
thơm ( H linh động phản ứng NaOH) và 1 nhóm OH liên kết trên nhánh như
HO-C
6
H
4
-CH

2
(®ktc) vµ m gam H
2
O. TÝnh V vµ m?
Bài 5 : Đun nóng một hỗn hợp gồm hai ancol no đơn chức với H
2
SO
4
đặc ở 140
o
C đã thu được 21,6 gam nước
và 72 gam hỗn hợp ba ete. Xác đònh công thức cấu tạo của hai ancol trên biết ba ete thu được có số mol
bằng nhau và phản ứng xảy ra hoàn toàn.
Bài 6 : a)Viết công thức cấu tạo các ancol đồng phân có cùng công thức phân tử C
4
H
10
O. Gọi tên ancol đồng
phân đó theo danh pháp thường vàdanh pháp quốc tế. Hãy chỉ rõ những đồng phân nào thuộc ancol bậc
một, ancol bậc hai và ancol bậc ba.
b) Viết công thức cấu tạo các hợp chất sau : 2-Metylpropanol-1, 2– Metylpropanol-2, Pentanol-1, 3 –
Metylbutanol – 1
Bài 7 : Một hỗn hợp gồm ancol metyllic, ancol etylic và phenol có khối lượng 28,9 gam. Chia hỗn hợp thành
hai phần bằng nhau để làm thí nghiệm.
Phần thứ nhất phản ứng hoàn toàn với Na cho 2,806 lít H
2
ở 27
o
C, 750 mm Hg.
Phần thứ hai phản ứng vừa hết với 100 ml dung dòch NaOH 1 M.

a/ Xác đònh công thức phân tử của ancol.
b/ Tính khối lượng m của ancol đó.
B- ANĐEHIT - XETON
Bổ sung thêm
1. Phản ứng tráng gương và với Cu(OH)
2
(t
o
)
R-CH=O +Ag
2
O
 →
o
t,ddNH
3
R-COOH + 2Ag
↓
R-CH=O + 2Cu(OH)
2

 →
o
t
R-COOH + Cu
2
O
↓
+2H
2

2
O
↓
 Các chất: H-COOH, muối của axit fomic, este của axit fomic cũng cho được phản
ứng tráng gương.
ƠN TẬP HĨA HỮU CƠ 11
Gv: Phan Trung Bộ Trường THPT Lý Thường Kiệt
HCOOH + Ag
2
O
 →
o
t,ddNH
3
H
2
O + CO
2
+2Ag
↓
HCOONa + Ag
2
O
 →
o
t,ddNH
3
NaHCO
3
+ 2Ag

a.
andehyt. chức nhóm sốlà x
n
n
anđehyt
Ag
⇒=
x2
+ Trường hợp đặc biệt : H-CH = O phản ứng Ag
2
O tạo 4mol Ag
+ 1 nhóm andehyt ( - CH = O ) có 1 liên kết đơi C = O ⇒ andehyt no đơn chức chỉ có 1 liên
kết Π nên khi đốt cháy
22
COOH
nn
=
( và ngược lại)
+ andehyt A có 2 liên kết Π có 2 khả năng : andehyt no 2 chức ( 2Π ở C = O) hoặc andehyt
khơng no có 1 liên kết đơi ( 1Π trong C = O, 1 Π trong C = C).
b. +
andehyt chức nhóm sốlà
n
n
andehyt
OCu
2
xx
⇒=
+

/NH
3
;Cu(OH)
2
;NaOH ;H
2

Bài 2 : Cho 13,6 gam một hợp chất hữu c¬ X (C,H,O) t¸c dụng vừa ®ủ với 300ml dd AgNO
3
2M trong dung
dịch NH
3
d thu ®ợc 43,2 gam Ag. Biết tỉ khối h¬i của X ®ối với O
2
bằng 2,125 . X¸c ®ịnh CTPT, CTCT của X?
Bài 3 : Đốt cháy hoàn toàn 1,72 gam hỗn hợp andehit acrylic CH
2
=CHCHO và một andehit no đơn chức A
hết 2,296 lít oxi (đo ở đktc). Cho toàn bộ sản phẩm cháy hấp thụ hết vào dung dòch nước vôi trong dư được
8,5 gam kết tủa.
a/Xác đònh công thức cấu tạo của A.
b/Tính số gam mỗi chất trong hỗn hợp đầu và lượng nước thu được sau khi đốt
Bài 4 : Cho 0,87 gam một anđehit no đơn chức phản ứng hoàn toàn với Ag
2
O trong dung dòch amoniac sinh
ra 3,24 gam bạc kim lọai.
a) Viết công thức cấu tạo của anđehit.
b) Cho 11,6 gam anđehit trên phản ứng với hiđro có chất xúc tác Ni. Tính thể tích H
2
(ở đktc.) đã tham gia

H
2n+1
COOH +
)
2
1n3
(
+
O
2
 →
(n+1)CO
2
+ (n+1)H
2
O
+ Riêng axit fomic tráng gương, phản ứng với Cu(OH)
2
tạo
↓
đỏ gạch.
 Chú ý axit phản ứng với Cu(OH)
2
tạo ra dd màu xanh do có ion Cu
2+
+ Cộng HX của axit acrylic, axit metacrylic, andehit acrylic nó trái với quy tắc cộng
Maccopnhicop:
VD: CH
2
=CH-COOH + HCl

2
t
x(
+
CO
2
+
2
y
H
2
O +
2
t
Na
2
CO
3
CHÚ Ý KHI GIẢI TỐN
•
COOH) - (axít chức nhóm sốlà x
n
ứng phảnn
axít
OH
-
⇒=
x
• Chí có axít fomic ( H-COOH) tham gia phản ứng tráng gương
• Đốt axít ta có :

3
)
(bảo tồn ngun tố C)
 So sánh tính axit : Gốc hút e làm tăng tính axit, gốc đẩy e làm giảm tính axit của
axit cacboxylic.
BÀI TẬP
1/ Cho các chất CH
2
= CH – CH
3
OH (A1), CH
2
= CH – CHO (A2), CH
2
= CH – COOH (A3).
Viết các phương trình phản ứng điều chế theo sơ đồ:
A1 A2
A3
2/ Hoàn thành các biến hóa sau:
A B A2 E G (axit acrylic)
3/ 13,4 gam hỗn hợp axit axetic vµ 1 axit A lµ ®ồng ®ẳng của nã khi phản ứng vừa ®ủ với dung dịch NaOH
cho 17,8 gam hỗn hợp muối .
a/ TÝnh tổng số mol 2 axit ban ®ầu.
b/ Biết 2 muối sinh ra cã số mol bằng nhau, x¸c ®ịnh CTCT của axit A.
4/ §ốt ch¸y hoµn toµn 0,44 gam axit hữu c¬ A. Sản phẩm ch¸y cho qua b×nh 1 ®ựng P
2
O
5
, b×nh 2 ®ựng KOH.
Sau phản ứng thấy khối lợng b×nh 1 t¨ng 0,36 gam vµ b×nh 2 t¨ng 0,88 gam. Mặt kh¸c ®ể trung hoµ 0,1 mol A

và bình đựng dung dòch KOH. Sau thí nghiệm thấy khối lượng bình 1 tăng 0.36g và bình 2 tăng 0.88g. Mặt
khác để phản ứng hết với 0.05mol axit cần dùng 250ml dung dòch NaOH 0.2M. Xác đònh công thức phân tử,
viết các công thức cấu tạo của axit.
7/ Đốt cháy hoàn toàn 4.38g một axit no, mạch thẳng E thu được 4.032(l) khí CO
2
(đkc) và2.7g H
2
O
Xác đònh công thức phân tử, công thức cấu tạo của chất E.
8/Trung hòa 250 g dung dịch 3,70% của một axít đơn chức X cần 100ml dd NaOH 1,25M (HS= 100%)
a/ Tìm CTPT, CTCT và gọi tên X
b/ Cơ cạn dd sau khi trung hòa thì được bao nhiêu gam muối khan?
9/ Cho 100g dd axít axetic 6,00% (dd A) . Thêm tiếp 17,60 gam một axít X cùng dãy đồng đẳng của axít axetic
vào dung dịch A, đựoc dung dịch B.
a/ Tính nồng độ phần trăm các axít trong dung dịch B.
b/ Để trung hòa dd B cần 200mm dd KOH 1,50M .Lập CTPT và viết CTCT của X.
10/ Cho 6,3g một hh gồm axít acrylic, axít propionic và axít axetic làm mất màu hồn tồn dd chứa 6,4 gam
brom. Đề trung hòa 6,3g hh trên cần 90ml dd NaOH 1M. Tính khối lượng của từng axít trong hỗn hợp.
ƠN TẬP HĨA HỮU CƠ 11