VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN VĂN PHI

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG
PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN NAM GIANG, TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI, năm 2019


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN VĂN PHI

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG
PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN NAM GIANG, TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số : 8340410

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. ĐẶNG THỊ PHƯƠNG HOA

HÀ NỘI, năm 2019


Nam Giang ...........................................................................................................50
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÍ NHÀ
NƯỚC TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NAM
GIANG, TỈNH QUẢNG NAM..........................................................................55
3.1. Quan điểm của chính phủ trong phát triển du lịch ........................................55
3.2. Quan điểm phát triển du lịch của tỉnh Quảng Nam ......................................56
3.3. Một số giải pháp tăng cường quản lí nhà nước trong phát triển du lịch trên
địa bàn huyện Nam Giang ....................................................................................56
3.4. Một số kiến nghị nhằm tăng cường quản lí nhà nước trong phát triển du lịch
trên địa bàn huyện Nam Giang.............................................................................64
KẾT LUẬN .........................................................................................................67
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TT
1

CHỮ CÁI VIẾT TẮT
UBND

CỤM TỪ ĐẦY ĐỦ
Ủy ban nhân dân


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Số hiệu bảng
2.1

2.2

các chính sách, pháp luật có liên quan nhằm phù hợp với điều kiện phát triển
du lịch trong mỗi giai đoạn phát triển cụ thể của đất nước.
Nam Giang là huyện miền núi, biên giới của tỉnh Quảng Nam với nhiều
danh lam thắng cảnh đẹp; cộng đồng người dân tộc thiểu số với nhiều bản sắc
văn hóa truyền thống độc đáo còn được lưu giữ khá nguyên bản như: Nghệ
thuật Cồng chiêng; múa Tâng tung-Da Dắ; nghệ thuật nói lí-Hát lí; Nghệ
thuật dệt thổ cẩm của người Cơ Tu... Tuy nhiên, phát triển du lịch Nam Giang
còn mới mẻ so với các địa phương khác; việc hoạch định, triển khai tổ chức
thực hiện và kiểm tra, giám sát các chính sách phát triển du lịch trên địa bàn
huyện còn nhiều vấn đề tồn tại chưa giải quyết được, cụ thể: Việc hoạch định
chính sách còn chậm trễ, các văn bản hoạch định chính sách có nội dung còn
mang tính chung chung, không cụ thể, có tính khả thi thấp; công tác triển khai
thực hiện chính sách còn nhiều hạn chế trong việc xây dựng nguồn lực trực
phát triển du lịch, qui hoạch phát triển du lịch, xây dựng sản phẩm và quảng
bá du lịch cấp huyện; việc kiểm tra, giám sát thực hiện các chính sách mang
tính kiêm nhiệm theo sự phân công, còn lỏng lẻo ngay từ ban đầu triển khai
thực hiện chính sách. Từ những tồn tại trên đã làm cho công tác quản lí nhà
nước trong phát triển du lịch trên địa bàn huyện Nam Giang còn nhiều hạn

1


chế, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế vốn có của huyện. Để bảo đảm
cho phát triển du lịch đúng mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm, thiết
nghĩ cần phải có sự quản lí tốt ngay từ ban đầu.
Xuất phát từ những lý do trên, bản thân chọn đề tài "Quản lí nhà nước
trong phát triển du lịch trên địa bàn huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam" làm
luận văn Thạc sĩ kinh tế, chuyên ngành Quản lý kinh tế.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Do xác định du lịch là ngành mũi nhọn, công tác Quản lí nhà nước

ba vấn đề cụ thể:
(1) Thực trạng hoạch định chính sách phát triển du lịch của huyện Nam
Giang;
(2) Thực trạng triển khai thực hiện chính sách phát triển du lịch trên địa
bàn huyện Nam Giang;
(3) Thực trạng kiểm tra, kiểm soát chính sách phát triển du lịch trên địa
bàn huyện Nam Giang;
Số liệu sử dụng trong bài viết là số liệu thứ cấp từ các văn bản pháp
luật cấp Nhà nước và cấp tỉnh, các cơ quan hữu quan trên địa bàn giai đoạn từ
2016-2018.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở những vấn đề lý luận và phân tích đánh giá thực trạng quản
lí nhà nước trong phát triển du lịch trên địa bàn huyện Nam Giang, đề xuất
những giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện quản lí nhà nước trong phát triển
du lịch, thúc đẩy du lịch huyện Nam Giang phát triển nhanh, bền vững, tương
xứng với tiềm năng và lợi thế vốn có.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống cơ sở lí luận của quản lí nhà nước trong phát triển du lịch
thông qua việc phân tích các khái niệm, vai trò, chức năng, nhiệm vụ;

3


- Phân tích và đánh giá thực trạng quản lí nhà nước trong phát triển du
lịch của huyện Nam Giang; nêu ra những kết quả đạt được, hạn chế và những
nguyên nhân chủ yếu trong quản lí nhà nước của chính quyền huyện Nam
Giang đối với phát triển du lịch của huyện.
- Đề xuất một số giải pháp tăng cường quản lí nhà nước trong phát triển
du lịch trên địa bàn huyện Nam Giang nhằm thúc đẩy du lịch phát triển bền

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Được dùng để thu thập, phân tích
các tư liệu, tài liệu liên quan như giáo trình, các tài liệu về quản lí nhà nước
về du lịch; tìm hiểu các bài báo, bài viết về du lịch và quản lí nhà nước về du
lịch, các báo cáo và số liệu thống kê của cơ quan nhà nước các cấp về du lịch;
nghiên cứu các văn bản chỉ đạo của Đảng, các chính sách của Nhà nước, của
tỉnh Quảng Nam và của huyện Nam Giang hiện có về các vấn đề quản lí, phát
triển du lịch; nghiên cứu các báo cáo đánh giá sơ kết, tổng kết việc tổ chức
thực hiện và kiểm tra, kiểm soát thực hiện các chính sách quản lí nhà nước
trong phát triển du lịch của tỉnh Quảng Nam và huyện Nam Giang.
- Phương pháp thống kê, tổng hợp, so sánh kết quả các chỉ tiêu phát
triển du lịch của huyện Nam Giang giữa các năm trong phạm vi thời gian
nghiên cứu luận văn.
6. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn
6.1. Ý nghĩa lí luận
Bổ sung một số vấn đề mang tính chất lí luận của quản lí nhà nước về
du lịch cấp huyện trong sự kết hợp giữa quản lí theo ngành và quản lí theo
lãnh thổ trên địa bàn huyện.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn góp phần tạo cơ sở khoa học trong việc hoạch định chính
sách và giải pháp quản lí nhà nước trong phát triển du lịch ở huyện Nam
Giang.

5


7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục, danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lí luận chung trong quản lí nhà nước về kinh
tế và quản lí nhà nước trong phát triển du lịch

giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp
pháp khác.
Từ các quan niệm về du lịch như đã trình bày ở trên, chúng ta có thể
hiểu du lịch theo hai nghĩa cơ bản sau:

7


- Thứ nhất, du lịch là nói đến sự di chuyển và lưu trú tạm thời trong
thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú nhằm mục đích
phục hồi sức khỏe, nâng cao nhận thức về thế giới xung quanh, thỏa mãn các
nhu cầu giải trí;
- Thứ hai, du lịch là tổng hợp các hoạt động thuộc lĩnh vực kinh doanh
các dịch vụ tiêu thụ một số giá trị kinh tế, văn hóa và dịch vụ nhằm thỏa mãn
nhu cầu nảy sinh trong quá trình di chuyển và lưu trú tạm thời trong thời gian
rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú.
* Một số khái niệm liên quan đến du lịch
- Hoạt động du lịch: Theo quy định tại Điều 3 của Luật Du lịch 2017:
"Hoạt động du lịch là hoạt động của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh
doanh du lịch và cơ quan, tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan
đến du lịch".
- Khách du lịch:
Theo Bộ tài liệu đào tạo du lịch có trách nhiệm của Dự án EU-ESRT
(2013), khách du lịch bao gồm: Khách đi nghỉ dưỡng (khách đi thăm thân, đi
nghỉ lễ, nghỉ hè…); khách đi công vụ (khách hội họp, du lịch khuyến hưởng,
triển lãm và sự kiện; công tác nói chung) [7, tr.7]
Tại Điều 3, Luật Du lịch năm 2017: Khách du lịch “là người đi du lịch
hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc để nhận thu nhập ở
nơi đến.”
- Lữ hành: Lữ hành là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một

điểm đến và những dịch vụ đã sử dụng. [7, tr.4]
Theo Điều 3 của Luật Du lịch 2017, sản phẩm du lịch là tập hợp các
dịch vụ trên cơ sở khai thác giá trị tài nguyên du lịch để thỏa mãn nhu cầu của
khách du lịch
Phát triển du lịch bền vững: là sự phát triển du lịch đáp ứng đồng thời
các yêu cầu kinh tế, xã hội và môi trường, bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ

9


thể tham gia hoạt động du lịch, không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng về
nhu cầu du lịch trong tương lai” .
* Một số loại hình du lịch phổ biến
Theo Luật Du lịch năm 2017:
- Du lịch văn hóa là loại hình du lịch được phát triển trên cơ sở khai
thác giá trị văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền
thống, tôn vinh giá trị văn hóa mới của nhân loại.
- Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, gắn với bản
sắc văn hoá địa phương, có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kết hợp giáo
dục về bảo vệ môi trường.
- Du lịch cộng đồng: Là loại hình du lịch được phát triển trên cơ sở các
giá trị văn hóa của cộng đồng, do cộng đồng dân cư quản lí, tổ chức khai thác
và hưởng lợi.
Ngoài ra, còn có một số loại hình du lịch khác như: Du lịch mạo hiểm;
du lịch học tập; du lịch chữa bệnh; du lịch tình nguyện…[7, tr.8]
1.1.2. Chủ thể quản lí nhà nước và phân cấp quản lí nhà nước về du
lịch
Các hoạt động du lịch tại huyện Nam Giang chủ yếu chịu sự quản lý
của các cơ quan quản lý du lịch cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã (chủ thể quản lí
nhà nước về du lịch). Cụ thể:

- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về du lịch;
- Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ
thực hiện quản lý nhà nước về du lịch;
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của
mình, có trách nhiệm phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong
việc thực hiện quản lý nhà nước về du lịch.

11


- Ủy ban Nhân dân các cấp, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của
mình, thực hiện quản lý nhà nước về du lịch tại địa phương; cụ thể hóa chính
sách phát triển du lịch phù hợp với thực tế tại địa phương.
Ở cấp huyện, quản lí nhà nước về du lịch chịu sự chỉ đạo về chuyên
môn của các cơ quan ngành tương ứng ở cấp tỉnh. Trong phạm vi nhiệm vụ,
quyền hạn của mình, chính quyền cấp huyện có trách nhiệm thực hiện quản lí
nhà nước về du lịch tại địa phương theo sự phân cấp, bao gồm các nội dung
cụ thể như sau:
(1) Hoạch định chính sách phát triển du lịch trên địa bàn huyện
(2) Tổ chức triển khai thực hiện các qui định, chính sách về phát triển
du lịch trên địa bàn huyện
(3) Kiểm tra, kiểm soát chính sách phát triển du lịch trên địa bàn huyện
1.1.3. Đặc điểm và nguyên tắc quản lí nhà nước về phát triển du lịch
1.1.3.1. Đặc điểm quản lí nhà nước về phát triển du lịch
- Đặc điểm về đối tượng quản lý: Hoạt động du lịch là một hoạt động
phức tạp, gắn với sự hiện diện của du khách mà phần lớn đến từ địa phương
khác, nước khác. Bên cạnh đó, hoạt động du lịch mang tính đa dạng và có yếu
tố quốc tế; đây còn là dịch vụ mang tính liên ngành, liên vùng, mang tính tổng
hợp có sự tham gia của các ngành khác nhau. Do đó, quản lí nhà nước về du
lịch cần có sự phối hợp liên ngành, liên vùng.

hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
- Thứ tư, bảo đảm lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng, quyền và lợi ích
hợp pháp của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch.
- Thứ năm, phát triển đồng thời du lịch nội địa và du lịch quốc tế; tôn
trọng và đối xử bình đẳng đối với khách du lịch.
1.1.4. Vai trò và tác động của du lịch đối với phát triển kinh tế
1.1.4.1. Vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế

13


Du lịch có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của một
quốc gia hay một địa phương:
- Một là, góp phần phát triển kinh tế và tăng trưởng bền vững: Hoạt
động du lịch có quan hệ chặt chẽ với các hoạt động khác và tạo nguồn thu
quan trọng cho ngân sách của quốc gia và địa phương. Các sản phẩm du lịch
được tiêu dùng tại nơi sản xuất, đồng thời tạo nên khả năng sản xuất các sản
phẩm được tiêu thụ bởi du lịch; du lịch sẽ tạo ra thu nhập qua hệ thống cung
cấp hàng hóa, dịch vụ, kích thích đầu tư trong nước và ngoài nước, qua đó
làm tăng tổng cầu và tăng trưởng kinh tế địa phương. Chính vì vậy, phát triển
du lịch không chỉ mang lại nguồn thu cho ngành du lịch mà còn tác động làm
gia tăng nguồn thu ở các ngành khác.
- Hai là, du lịch góp phần chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế: Hoạt động
chi tiêu của du khách liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều ngành kinh tế và tác
động qua lại lẫn nhau. Do đó, khi du lịch phát triển, nó thúc đẩy tăng trưởng
kinh tế và góp phần làm dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng giá
trị ngành dịch vụ.
- Ba là, tạo việc làm, tăng thu nhập. Sự phát triển của du lịch góp phần
tăng qui mô việc làm, thu nhập của người dân và xã hội. Hoạt động du lịch sử
dụng nhiều lao động, cả về lao động trực tiếp cũng như lao động gián tiếp, do

không chỉ góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội mà còn giảm thiểu tình
trạng người dân ồ ạt di cư về các đô thị lớn để kiếm việc làm, dẫn đến các hệ
lụy xấu cho các đô thị (bất ổn an ninh trật tự, kẹt xe, ô nhiểm môi trường,
thiếu nhà ở, gánh nặng an sinh xã hội…).
- Hai là, đối với môi trường, phát triển du lịch giúp cải thiện việc quản
lí môi trường sống nhạy cảm, tăng cường nhận thức về các giá trị và tầm quan
trọng của tự nhiên, củng cố các di sản thiên nhiên, khuyến khích các nguồn
viện trợ bảo tồn di sản tự nhiên…[7, tr.20]. Phát triển du lịch phải bảo đảm
phát triển du lịch bền vững, đáp ứng đồng thời các yêu cầu về kinh tế - xã hội

15


và môi trường, bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ thể tham gia hoạt động du
lịch, không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch trong tương
lai [23]
- Ba là, đối với nền kinh tế, phát triển du lịch góp phần tăng cường kinh
tế cho địa phương, tăng việc làm và nguồn thu nhập cho người dân, giúp cho
các tổ chức, cá nhân có cơ hội khởi nghiệp, kích thích phát triển kinh doanh
tại địa phương, thu hút đầu tư vào kết cấu hạ tầng du lịch…[7, tr.22]. Du lịch
hỗ trợ nền kinh tế địa phương trong xuất khẩu với hiệu quả cao thông qua
"Xuất khẩu tại chỗ" và "Xuất khẩu vô hình" [3, tr.13]. "Xuất khẩu tại chỗ" là
bán những hàng hóa công nghiệp, hàng tiêu dùng, thủ công mỹ nghệ, nông
lâm sản…cho du khách quốc tế; "Xuất khẩu vô hình" là cung cấp dịch vụ sản
phẩm du lịch như cảnh quan thiên nhiên, khí hậu, những giá trị di tích lịch sử
- văn hóa, truyền thống, phong tục tập quán …cho du khách quốc tế. Phát
triển du lịch sẽ tạo động lực thu hút vốn đầu tư của các doanh nghiệp cho địa
phương để xây dựng kết cấu hạ tầng cho địa phương. Mặt khác, phát triển du
lịch sẽ thúc đẩy các ngành liên quan phát triển theo như giao thông vận tải,
lưu trú, ăn uống…

lực đầu tư cho các ngành kinh tế khác của địa phương [3, tr.17].
1.2. Nội dung của quản lí nhà nước về du lịch cấp huyện
Ở cấp huyện, quản lí nhà nước về du lịch chịu sự chỉ đạo về chuyên
môn của các cơ quan ngành dọc ở cấp tỉnh. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền
hạn của mình, chính quyền cấp huyện có trách nhiệm thực hiện quản lí nhà
nước về du lịch tại địa phương theo sự phân cấp, bao gồm các nội dung cụ thể
như sau:
1.2.1. Hoạch định chính sách phát triển du lịch trên địa bàn huyện
Hoạch định chính sách phát triển du lịch là việc định hướng phát triển
thông qua các công cụ như Nghị quyết, chiến lược, kế hoạch, đề án, qui
hoạch, …và các nguồn lực của nhà nước. Để du lịch phát triển cần phải có

17


hoạch định chính sách phát triển du lịch, đây là một trong những nội dung
quản lí nhà nước có tính quyết định đối với sự phát triển du lịch trên địa bàn
huyện. Hoạch định chính sách phát triển du lịch để định hướng hoạt động du
lịch địa phương phát triển theo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện
đã được định ra, hướng dẫn các nhà kinh doanh, các tổ chức kinh tế, cá nhân
hoạt động hướng đích theo các mục tiêu chung của huyện. Việc hoạch định
chính sách phát triển du lịch ở địa phương phải bảo đảm phù hợp với chính
sách phát triển du lịch chung của tỉnh và cả nước, phù hợp với yêu cầu hội
nhập kinh tế thế giới gắn với tiến trình phát triển đất nước.
- Xây dựng chiến lược để phát triển du lịch là xác định các nhiệm vụ và
mục tiêu dài hạn, lựa chọn chính sách thích hợp với điều kiện địa phương,
phối hợp tối ưu các nguồn lực để đạt được mục tiêu đã đề ra. Chiến lược xác
định các mục tiêu căn bản, chủ yếu để phát triển du lịch dựa trên các căn cứ
khoa học. Bên cạnh đó, để đạt được các mục tiêu phát triển du lịch, chiến lược
phải xác định rõ các nguồn lực, phương tiện, chọn lựa các phương án thích

Tổ chức triển khai thực hiện các chính sách về phát triển du lịch trên
địa bàn huyện bao gồm triển khai việc thực hiện chính sách của trung ương,
của tỉnh và xây dựng, triển khai thực hiện chính sách về phát triển du lịch
thuộc thẩm quyền phân cấp cho huyện, gồm các nhiệm vụ sau:
- Thứ nhất, thực hiện chính sách đầu tư, qui hoạch đất đai và qui hoạch
chi tiết xây dựng các điểm, khu du lịch trên địa bàn huyện:
Thực hiện chính sách đầu tư, xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng và cơ
sở vật chất kỹ thuật là một trong những điều kiện quan trọng để phát triển du
lịch của huyện. Vì vậy chính quyền huyện cần có sự ưu tiên, hỗ trợ cho đầu tư
xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch tại các khu, điểm du lịch như đường giao
thông, hệ thống điện, hệ thống nước sạch, hệ thống thông tin liên lạc, tôn tạo
di tích văn hóa lịch sử, các công trình kiến trúc, cảnh quan du lịch, hệ thống
nhà hàng, khách sạn, vui chơi, giải trí…. Phát triển kết cấu hạ tầng du lịch sẽ

19