Phần hai
HƯỚNG DẪN DẠY HỌC CÁC BÀI CỤ THỂ
BÀI HỌC LỚP 6
CÁC HÌNH THỨC HUY ĐỘNG NGUỒN TÀI CHÍNH
CỦA NHÀ NƯỚC
(1 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
Giúp học sinh bước đầu có những hiểu biết về các hình
thức huy động nguồn tài chính của Nhà nước, trong đó thuế
giữ vai trò quan trọng để tạo nguồn tài chính tập trung.
2. Kĩ năng:
- Giúp học sinh phân biệt giữa hai hình thức quyên góp và
vay dân với việc thu, nộp thuế.
- Giúp học sinh biết tự đánh giá các hành vi không đúng
của mình và người khác về vấn đề thu, nộp thuế.
3. Thái độ:
Hình thành ở học sinh thái độ đúng về việc thu, nộp thuế,
có ý thức tuyên truyền về công tác thuế tại gia đình và cộng
đồng.
II. NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý:
1. Về nội dung:
Thông qua truyện đọc “ Điều băn khoăn của Nam ”, từ
những băn khoăn của Nam về các hình thức Nhà nước sử dụng
để huy động tiền của nhân dân và những lời giải thích của cô
giáo để gợi cho học sinh có những suy nghĩ về vai trò của thuế
đối với Nhà nước và xã hội.
Để giáo viên có những hiểu biết về nguồn gốc, sự ra đời
của thuế và các hình thức huy động tiền của Nhà nước có tính
lý luận, chúng tôi nêu một số ý cơ bản, để các bạn tham khảo,
phục vụ cho dạy học bài này.

Ví dụ: Nhà nước thu thuế nhà đất, thuế thu nhập cá nhân,
thuế giá trị gia tăng, thuế tài nguyên...
Đây là hình thức có tính bền vững, lâu dài và cơ bản nhất
để huy động tập trung nguồn tài chính cho Nhà nước.
Từ sự phân tích trên cho thấy, thuế là một khoản đóng
góp bắt buộc của các tổ chức, cá nhân cho Nhà nước theo
mức độ và thời hạn được pháp luật quy định, không mang
tính chất hoàn trả trực tiếp, nhằm sử dụng cho mục đích
chung toàn xã hội. Sự ra đời của thuế là một tất yếu khách
quan, gắn liền với sự ra đời, tồn tại và phát triển của Nhà
nước.
2. Về phương pháp:
Bài học này có thể kết hợp nhiều phương pháp như: Kể
chuyện, phân tích, diễn giảng, đàm thoại, nêu vấn đề tạo tình
huống cho học sinh trao đổi, thảo luận, liên hệ với thực tiễn địa
phương. Giáo viên cần chốt lại một số vấn đề cơ bản về các
hình thức huy động tiền của Nhà nước với học sinh.
3. Tài liệu và phương tiện dạy học:
- Tài liệu tham khảo về thuế dành cho giáo viên do Ban
soạn thảo tài liệu thuế tỉnh Yên Bái biên soạn.
- Các tài liệu khác về thuế do Tổng cục Thuế Nhà nước
biên soạn.
- Các tranh, ảnh để minh hoạ cho 3 hình thức huy động
tiền của Nhà nước, các công trình tại địa phương được xây
dựng từ tiền thuế.
- Giáo viên có thể sưu tầm một số câu chuyện, câu nói về
các hình thức huy động và hoạt động thu thuế.
- Giấy A0, bút dạ.
- Máy chiếu, đầu video (nếu có)
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:

sung thêm ví dụ thực tiễn.
Hoạt động 4: Cho học sinh trao đổi nhóm để tìm ra
những biểu hiện của một xã hội nếu không có thuế: (8 phút)
- Giáo viên chia nhóm ( theo tổ hoặc theo bàn ), giao
nhiệm vụ và hướng dẫn cách thực hiện cho các nhóm, tổ chức
cho các nhóm thực hiện.
+ Giáo viên có thể gợi ý nếu không có thuế thì Nhà nước
không có nguồn tài chính để chi tiêu, lúc đó các lĩnh vực an
ninh, quốc phòng, y tế, giáo dục... sẽ thế nào ? Cuộc sống của
ta sẽ ra sao?
+ Giáo viên yêu cầu các nhóm trưởng tổ chức trao đổi, tìm
dẫn chứng, thư ký ghi ý kiến phát biểu của các thành viên
trong nhóm vào giấy. Có thể sử dụng kĩ thuật “khăn trải bàn”
để mọi thành viên trong nhóm ghi ý kiến riêng của mình vào
các ô giấy dành cho cá nhân, sau đó nhóm trưởng tổ chức trao
đỏi xây dựng ý kiến chung của nhóm, thư ký ghi ý kiến chung
vào ô giấy dành cho ghi ý kiến chung.
+ Giáo viên cho các nhóm báo cáo kết quả, nhận xét và bổ
sung kết quả của nhau.
+ Giáo viên nhận xét, bổ sung, tổng hợp và đưa ra kết
luận: Không có thuế, Nhà nước không có nguồn tài chính để
chi tiêu cho các hoạt động trong xã hội, lúc đó xã hội sẽ mất ổn
định, không phát triển được. Từ đó xác định thuế ra đời là một
tất yếu khách quan.
Hoạt động 5: Rút ra bài học và liên hệ bản thân:(5 phút)
- Giáo viên hướng dẫn học sinh rút ra bài học về các hình
thức huy động tiền của Nhà nước.
+ Học sinh phát biểu.
+ Giáo viên chốt lại mục nội dung bài học trong Tài liệu
học sinh.

chỉ rõ: “Muốn củng cố nền tự do, độc lập ấy, chúng ta cần sức hy sinh phấn đấu của đồng bào toàn quốc;
nhưng chúng ta cũng cần sức quyên giúp của nhân dân, nhất là những nhà giàu có”.
Hưởng ứng sắc lệnh của Chính phủ và lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ở Hà Nội đã diễn ra phong
trào tự nguyện đóng góp tiền của, vàng, bạc… rất sôi nổi, từ những người lao động nghèo khổ đến những
tư sản, điền chủ giàu có. Tuần lễ vàng khai mạc tại Hà Nội ngày 16-9-1945. Đến ngày bế mạc, nhân dân
Thủ đô đã góp 2.201 lạng vàng, 920 tạ thóc, nhiều tiền bạc, hiện vật khác, tổng cộng giá trị trên 7 triệu
đồng Đông Dương lúc bấy giờ.
Số tiền ủng hộ của nhân dân Hà Nội cùng với số tiền của nhân dân cả nước (20 triệu đồng góp “Quỹ độc
lập”, 40 triệu đồng đảm phụ quốc phòng, 370 kg vàng) đã giúp Chính phủ khắc phục những khó khăn về
tài chính trước mắt, mua sắm thêm vũ khí để xây dựng nền quốc phòng.


Hình ảnh về phát hành công trái (vay dân)
Công trái
Hình thức nhà nước vay vốn của các tầng lớp nhân dân, người cho vay được quyền thu lại vốn và
hưởng lãi theo quy định.
Mua công trái giáo dục, trái phiếu chính phủ