Gi¸o ¸n Tin Häc Líp 10 Trêng THPT Hnh Thóc Kh¸ng
Tn
1 -> 10
Ch ¬ng 1 : MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC
TiÕt
1-> 20
Bài 4 BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN (Tiết 10-14)
I. Mơc §Ých & Yªu CÇu :
+ Hiểu đúng khái niệm bài toán trong Tin học.
+ Hiểu rõ khái niệm thuật toán là cách giải bài toán mà về nguyên tắc có thể giao cho
máy tính thực hiện.
+ Hiểu và thực hiện được một số thuật toán đơn giản trong SGK như tìm giá trò lớn nhất
của một dãy số, tìm UCLN của hai số nguyên dương, sắp xếp dãy số, tìm một giá trò
cho trước trong dãy số.
+ Xây dựng thuật toán cho một số bài toán đơn giản. Qua đó, hình thành một số kỷ năng
chuẩn bò tiếp thu việt học Ngôn ngữ lập trình : Cách dùng biến, khởi tạo giá trò biến…
+ Các vấn đề trên góp phần phát triển khả năng tư duy khi giải quyết vấn đề trong khoa
học, cũng như trong cuộc sống.
II. PHỈÅNG TIÃÛN DẢY HC :
+ Giạo ạn.
III. CẠC BỈÅÏC LÃN LÅÏP :
1. ỉ n §Þnh Tỉ Chøc:
+ ÄØn âënh vë trê.
+ Âiãøm danh, kiãøm tra sé säú.
2. Néi Dung Bµi Míi
Trong toán học ta nhắc nhiều đến khái niệm “bài toán” và ta hiểu đố là những việc con người
cần phải thực hiện sao cho từ những dữ kiện đã có phải tìm ra hay chứng minh một kết quả nào đó.
Vậy khái niệm “bài toán ” trong tin học có gì khác không? Để biết được điều này hôm nay ta
học bài số 4:
Bài 4 BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN


quan tâm tới 2 yếu tố:
 Thông tin đưa vào máy : Input.
 Thông tin muốn máy tính đưa
ra :Output.
VD1: Tìm ƯCLN của hai số nguyên dương.
VD2: Kiểm tra tính nguyên tố của số nguyên
dương N.
VD3: Cho một dãy 10 số : a
1,
a
2,
…

a
9,
a
10,
tìm số
lớn nhất trong dãy.

II. Thuật Toán:
• HS trả lời :
• GV: Đứng trước một bài toán
công việc đầu tiên ta cần làm là gì?
• HS: Công việc đầu tiên là đi
xác đònh đâu là giữ liệu đề cho đâu là
điều cần đật được.
• GV: Rất đúng, khi giải 1 bài
toán ta cần xác đònh đâu là giả thiết,
đâu là kết luận cần đạt được. Vậy

IX, ông là tác giả 1 cuốn sách số học
trong đó ông đã dùng phương pháp
mô tả rất rõ ràng mạch lạc cách giải 1
bài toán. Các nhà khoa học thế hệ sau
đều học theo như thế.
 Gi¸o Viªn : Lê Quốc Hoà  Trang :2
Gi¸o ¸n Tin Häc Líp 10 Trêng THPT Hnh Thóc Kh¸ng
Thêi
gian
Néi Dung Bµi Míi
Ho¹t ®éng cđa ThÇy & Trß
Ph¬ng
TiƯn
VD1: Mô tả quá trình “Nấu cơm” :
Input : Gạo, Nước, Nồi, Lửa..
Output : Nồi cơm chín.
B1: Vo gạo, để nước vừa phải.
B2: Nổi lửa, bắc nồi lên.
B3: Đợi sôi, chắt nước, hạ lửa.
B4: Được nồi cơm chín.
Quá trình mô tả như trên người ta gọi là thuật
toán “Nấu cơm”. Vậy thuật toán là gì?
1) Khái Niệm:
Thuật toán là một dãy hữu hạn các thao tác
được sắp xếp theo một thứ tự xác đònh, sao
cho sau khi thực hiện xong thuật toán thì từ
Input của bài toán ta thu được Output cần tìm.
VD2 Tìm ƯCLN của 2 số nguyên dương a, b:
Input : a, b.
Output :ƯCLN(a, b)

• Trong khoa học máy tính, thuật
toán được đònh nghóa là một dãy hữu
hạn các bước không mập mờ và có
thể thực thi được, quá trình hành động
theo các bước này phải dừng và cho
kết quả như mong muốn.
• GV: Tìm ƯCLN của 2 số
nguyên dương 51, 68:
• HS: Lên bảng làm.
 Gi¸o Viªn : Lê Quốc Hoà  Trang :3
Gi¸o ¸n Tin Häc Líp 10 Trêng THPT Hnh Thóc Kh¸ng
Thêi
gian
Néi Dung Bµi Míi
Ho¹t ®éng cđa ThÇy & Trß
Ph¬ng
TiƯn
 Thuật toán phải kết thúc sau một số
hữu hạn lần thực hiện các thao tác.
b) Tính xác đònh :
 Sau khi thực hiện một thao tác thì hoặc
là thuật toán kêt thúc hoặc là có đúng 1
thao tác xác đònh để được thực hiện tiếp.
c) Tính đúng đắn:
 Sau khi thuật toán kết thúc ta phải thu
được Output cần tìm.
d) Đầu vào và Đầu ra:
 Mọi thuật toán, dù có đơn giản đến
mấy cũng phải nhận dữ liệu vào, xử lý nó
và đưa ra kết quả cuối cùng.

• GV: Đây cũng là một tính chất
khá hiển nhiên vì ta phải có GT , có
thông tin gì đó thì ta mới có thể biết
mình cần làm gì.
• Sau khi làm một việc gì đó thì
ta phải thu được một kết quả nào đó,
nếu làm mà không có kết quả gì thì
làm làm gì cho mệt.
• GV: Tính hiệu quả của thuật
toán được đánh giá dựa trên một số
tiêu chuẩn như: khối lượng tình toán,
không gian, thời gian…

 Gi¸o Viªn : Lê Quốc Hoà  Trang :4
Gi¸o ¸n Tin Häc Líp 10 Trêng THPT Hnh Thóc Kh¸ng
Thêi
gian
Néi Dung Bµi Míi
Ho¹t ®éng cđa ThÇy & Trß
Ph¬ng
TiƯn
3. Các Cách Biểu Diễn Thuật Toán :
 Ngoài cách liệt kê như trên người ta
còn dùng sơ đồ khối để biểu diễn thuật
toán.
 Trong sơ đồ khối người ta dùng một số
khối để biểu diễn.
 Hình : Biểu diễn nhập / xuất
dữ liệu.
 Hình : Thể hiện thao tác so

mỗi nhóm có nhiệm vụ nghiên
cứu và thảo luận về ý tưởng và
thuật toán của 2 ví dụ, sau đó thầy
sẽ gọi bất kỳ 1 thành viên của 3
trong 5 nhóm lên trình bày thuật
toán và làm bài tập minh hoạ của
1 ví dụ bất kỳ của 1trong 2 ví dụ
mà nhóm đảm trách. Chúng ta có
tối đa là 10 phút để trình bày.
• GV: Nếu nhóm nào có nhu
cầu đổi đề sẽ trừ 2 điểm, đổi
người trình bày trừ 3 điểm trong
tổng số điểm đạt được.
4. Cđng Cè H íng DÉn Häc ë Nhµ :
 Thế nào là bài toán trong Tin học.
 Xác đònh Input và Out put của một bài toán.
 Thuật toán là gì? Các cách mô tả thuật toán, mô tả một số thuật toán đơn giản.
 Xem lại các ví dụ minh hoạ để hiểu rõ hơn về thuật toán.
5. Chn bÞ bµi cho tiÕt sau :
 Gi¸o Viªn : Lê Quốc Hoà  Trang :5
Nhập a, b
a =
b
Đ
ƯCLN(a, b)=b
a >
b
Đ
a = a-
b