Tuần 1
Tiết 1,2
Đọc hiểu
Tổng quan văn học Việt Nam
Ngày soạn:
Ngày giảng: ..
A. Mục tiêu bài học
Giúp HS:
Nắm đợc những kiến thức chung nhất, tổng quát nhất về 2 bộ phận của văn học
Việt Nam (văn học dân gian và văn học viết) và quá trình phát triển của văn học Việt
Nam ( văn học trung đại và văn học hiện đại)
Nắm vững hệ thống vấn đề về:
- Thể loại của văn học Việt Nam
- Con ngời trong văn học Việt Nam
Bồi dỡng niềm tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc qua di sản văn hóa đợc
học. Từ đó có lòng say mê với văn học Việt Nam.
B. phơng pháp, phơng tiện
1. Ph ơng pháp
Đàm thoại + pháp vấn
2. Ph ơng tiện
SGK + SGV ngữ văn 10 (Tập I) + giáo án + Tài liệu tham khảo
C. Tiến trình lên lớp
1. ổ n định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ: Không
3. Bài mới
Giới thiệu bài mới: Lịch sử văn học Việt Nam là lịch sử tâm hồn của ngời dân đất
Việt. Để giúp các em nắm đợc những nét lớn về văn học nớc nhà, chúng ta cần tìm hiểu
tổng quan văn học Việt Nam.
Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò - ND cần đạt
? Em hiểu thế nào là tổng
quan văn học Việt Nam ?

hiểu gì về các hình thức ấy ?
Hs trả lời.
GV nhận xét. Chốt lại
những kiến thức về các bộ
phận của văn học Việt Nam.
Yêu cầu HS đọc mục II
Hs đọc.
? Hãy thống kê hệ thống
thể loại của văn học viết?
Hs trả lời.
? Nhìn tổng quát Việt
Nam học Việt Nam có mấy
thời kì phát triển ?
? Truyền thống lớn biểu
hiện trong văn học Việt
Nam là gì ?
Hs trả lời.
đời khác.
- Thể loại: Gồm thần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện
cổ tích, truyện cời, truyện ngụ ngôn. Các thể thơ ca dân
gian: Tục ngữ, câu đối, ca dao, vè, truyện thơ. Sân khấu
DG: Chèo, tuồng, cải lơng.
- Đặc trng: Tính truyền miệng, tính tập thể và gắn với
các hoạt động khác của đời sống cộng đồng.
2. Văn học viết
- KN: Là sáng tác của trí thức đợc ghi lại bằng chữ
viết, là sáng tạo của các nhân và mang dấu ấn của tác
giả. Xuất hiện từ thế kỉ X.
- Hình thức: Ghi lại bằng 3 thứ chữ (Văn học chữc
Hán, Nôm, chữ Quốc ngữ). Một số ít viết bằng chữ

2
? Nền văn học Việt Nam
thời trung đại có điểm nào
đáng chú ý ? Vì Sao văn học
thời kì này có sự ảnh hởng
của văn học Trung Quốc ?
Chỉ ra những tác phẩm và
tác giả tiêu biểu ?
HS đọc và trả lời
GV: Bên cạnh đó còn có 1
số truyện Nôm khuyết danh
nh: Phạm Tải Ngọc Hoa,
Tống Trân Cúc Hoa, Phạm
Công Cúc Hoa
? Em có suy nghĩ gì về sự
phát triển thơ Nôm của văn
học trung đại ?
Yêu cầu Hs độc phần II.2
? Văn học hiện đại chia
làm mấy giai đoạn ?
? Nhận xét khái quát về
đặc điểm văn học thời kì
này ?
Yêu cầu HS trả lời theo
mỗi phần
- Mỗi giai đoạn văn học
của thời kì hiện đại có đặc
điểm gì lớn cần chú ý ?
- Giai đoạn sau có gì khác
với giai đoạn văn học trớc ?

+ Từ 1975 đến nay
=> Đặc điểm văn học Việt Nam từng giai đoạn có khác
nhau do sự chi phối của hoàn cảnh lịch sử
* Giai đoạn từ đầu Tkỉ XX đến 1930:
- Văn học bớc vào quỹ đạo của văn học thế giới hiện
đại: Tiếp xúc với văn học Châu Âu; Nền văn học tiếng
Việt bằng chữ Quốc ngữ (có nhiều công chúng nhất).
- Số lợng tác giả và tác phẩm đạt quy mô cha từng có.
- Tác giả tiêu biểu: Tản Đà, Hồ Biểu Chánh, Hoàng
Ngọc Phách, Phạm Duy Tốn
* Giai đoạn từ 1930 đến 1945:
- Kế thừa tinh hoa văn hóa của văn học trung đại và văn
học DG, ảnh hởng của văn học thế giới để hiện đại: Có
nhiều thể loại mới và ngày càng hoàn thiện.
3
+ Từ 1945 -> 1975
+ Từ 1975 đến nay
Gv yêu cầu HS so sánh tìm
ra sự khác biệt của văn học
Việt Nam hiện đại so với thòi
trung đại
? Hãy nhận xét khái quát
về văn học viết Việt Nam ?
Yêu cầu Hs đọc SGK
Hs đọc.
? Trong văn học Việt
Nam, con ngời có quan hệ
ntn với thế giới tự nhiên ?
Hs trả lời.
- Xuất hiện nhiều tên tuổi lớn: Thạch Lam, Nguyễn

với nhiều tác giả đợc công nhận là danh nhan văn hóa
TG. Nhiều tác phẩm có giá trị và có 1 vị trí xứng đáng
trong văn học nhân loại.
III. Con ngời Việt Nam qua văn học.
1. Con ngời Việt Nam trong quan hệ với TG tự
nhiên.
- Với các tác phẩm văn học DG, là quá trình cha ông ta
nhận thức, cải tạo, chih phục thế giới tự nhiên hoang dã.
- Tinh tế, tài hoa trong tình yêu thiên nhiên: Coi thiên
nhiên là ngời bạn thân thiết; Thiên nhiên mang những
dáng vẻ từng vùng miền với những nét đặc trng riêng.
+ Thời Trung đại: Thiên nhiên gắn với lí tởng, đạo đức,
4
Yêu cầu HS đọc
Hs đọc.
? Mối quan hệ giữa con
ngời với quốc gia, dân tộc đ-
ợc thể hiện ntn trong văn
học ?
Hs trả lời.
Cho HS đọc phần 3
Hs đọc.
? Văn học Việt Nam đã
phản ánh mối quan hệ xã
hội ntn?
Hs trả lời.
Yêu cầu HS đọc phần 4
Hs đọc.
? Qua văn học, con ngời
Việt Nam hiện lên ra ra Sao

bày tỏ lòng cảm thông với những ngời dân bị áp bức.
- Từ sau năm 1975, văn học đã đi sâu, phản ánh công
cuộc XD cuộc sống mới tuy còn khó khăn, gian khổ nh-
ng đầy hứng khởi và tin tởng vào tơng lai.
4. Con ngời Việt Nam và ý thức về bản thân
HS đọc
- ở hoàn cảnh đấu tranh chống ngoại xâm, cải tạo
thiên nhiên khắc nghiệt, con ngời Việt Nam thờng đề
cao ý thức cộng đồng hơn ý thức của cá nhân.
- Trong hoàn cảnh khác (Cuối Tkỉ XVIII, đầu Tkỉ XIX,
1930 -1945, giai đoạn đổi mới 1986 -> nay) con ngời cá
nhân lại đợc đề cao: Quyền sống, quyền đợc hởng hạnh
phúc và tình yêu, ý nghĩa của cuộc sống trần thế.
=> Xây dựng 1 đạo lí làm ngời với nhiều phẩm chất tốt
đẹp: Nhân ái, thủy chung, tình nghĩa, vị tha, sẵn sàng xả
thân vì sự nghiệp chính nghĩa, đấu tranh chống chủ
nghĩa khắc kỉ của tôn giáo, đề cao quyền sống của con
ngời cá nhân nhng không chấp nhận những cá nhân cực
đoan.
5