SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
SÓC TRĂNG Năm học 2008 – 2009
-----o0o----- ----------///----------
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn : Vật lý –Lớp 12
_________________
Câu 1 : 3 điểm
Các lực tác dụng vào vật được biểu diễn trên hình vẽ :
Vật 1:
1 1
,P T
ur ur
; Vật 2 :
2 2
,P T
uur uur
; Vật 3 :
3 3
,2P T
uur uuur
Phương trình định luật II Niu tơn cho các vật:
1 1 1
2 2 2
3 3 3
2
P T ma
P T ma
P T ma
+ =
+ =
+ =

mỗi biểu thức a : 0,25đ)
Lực căng của dây tại mọi điểm là như nhau và đặt m
1
=m ta có :
1
2
3
sin
4 2
4
T
a
m
T mg
a
m
mg T
a
m
α
=
+
=
−
=
(1) (mỗi biểu thức a : 0,25đ)
Mặt khác do vật chuyển động không vận tốc ban đầu nên quãng đường được tính :
2
2
i

− +
= +
⇒ − = + +
⇒ = − =
⇒ = =
( 0,5 điểm)
Thay vào (1) ta được :
2 2 2
1 2 3
3
4,9 / ; 9,8 / , 7,35 /
2 4
g
a m s a g m s a g m s= = = = = =
(mỗi giá trị a : 0,25đ)
1
1
2
3
α
Câu 2: 3 điểm
1- Áp suất p là hàm bậc nhất của thề tích V : p = aV + b (1). (0,25 điểm)
Ta cần tính các hệ số a,b: Từ đồ thi ta có :
1 2
1 2
0
p p
a
V V
−

p p p V p V
p V
V V V V
− −
= +
− −
(0,25 điểm)
Áp dụng phương trình trạng thái ta có : pV = RT
2
1
( ) ( ) (2)
V V
T p aV b T aV bV
R R R
⇒ = = + ⇒ = +
(0,5 điểm)
Biểu thức (2) mô tả định luật biến thiên của T theo V.
2- Trong tọa độ T-V, đồ thị của hàm T(V) là một đường parabol đi qua gốc tọa độ. Nếu
trong khoảng
2 1
V V V< <
chứa đỉnh parabol thì T sẽ có cực đại.(0,25 điểm)
T
max
ứng với
2 1 1 2
2 1
2 2( )
o
p V pVb

p V p V V p
V
p p V p p
−
< ⇒ <
− −
(0,25 điểm)
Từ điều kiện
1o
V V<
ta có :
2 1 1 2 2 1 2
1
2 1 1 1
2
2( )
p V pV V p p
V
p p V p
− −
< ⇒ >
−
(0,25 điểm)
Vậy :
1 2 2 2
1 1 2 1
2
2
p p V p
p V p p

3 2
o
r r r= + = Ω
(0,25 điểm)
2
2- Công suất định mức và điện trở của đèn :
Gọi x là điện trở đoạn MC ⇒ điện trở đoãn CN là R-x;
gọi R
D
, I, Ix, I
D
lần lượt là điện trở đèn, dòng điện trong
mạch chính, dòng điện qua MC và dòng điện qua đèn.
Ta có :
D
D x
D
xR
R
x R
−
=
+
(1)
( )
D x
E
I
R R x r
−

Hay
2
.
( ) ( )
D
x
D
E R
I
x R r x R x R
=
− + + + +
(0,5 điểm)
I
x
nhỏ nhất khi mẫu số cực đại. Đây là hàm bậc 2 có cực đại tại
2 2
o
b R r
x
a
− +
= =
(3) (0,5 điểm)
Theo bài ra khi đó I
x
= 1A, U
MC
= 3V
3

Ω
(0,25 điểm)
Câu 4: 4 điểm
Sơ đồ tạo ảnh :
' ' '
1 1 2 2 3 3
1 2 3
L G L
d d d d d d
S S S S→ → →
Với:
' '
1 2 2 1
' '
2 3 3 2
d d a d a d
d d a d a d
+ = ⇒ = −
+ = ⇒ = −
1- Vị trí, tính chất của ảnh cuối cùng:
'
1
1
1
30.10
15
30 10
k
k
d f

3
.Vậy S
3
là ảnh thật, nằm cùng phí với S so với thấu kính và cách thấu kính
10cm. (0,5 điểm)
(0,5 điểm)
2- Tìm ví trí của gương để S
3
trùng với S.
Theo nguyên lý trở lại ngược chiều của ánh sáng, để S3 trùng với S thì S2 phải
trung với S1. Vì S2 là ảnh của S1 qua gương nên nên để S2 trùng với S1 thì hoặc là S1
ở trên gương, hoặc là S1 trùng với tâm gương. (0,5 điểm)
- S
1
ở trên gương :
'
1 1
' 15OO OS d cm= = =
(0,5 điểm)
- S
1
ở tâm gương :
'
1 1 1
' ' ' 15 10 25OO OS S O d O C= + = + = + =
cm (0,5 điểm)
Câu 5 : 4 điểm
Các lực tác dụng vào vật gồm :
- Trọng lực :
P mg=

2
2
2
2
2 cos
2 cos
2 cos
2 cos
hd
hd
hd
hd
P P F PF
m g m g q E mgqE
qE qE
g g g
m m
qU qU
g g g
md md
α
α
α
α
= + +
= + +
   
= + +
 ÷  ÷
   

2- Tính góc
β
:
Ta có :
( )
( )
hd x
hd y
P
tg
P
β
=
(0,5 điểm)
4
S
F
S
3
S
1
F’
O
G
β
α
+
-
P
F

mg q
d
α
β
α
=
+
(0,25 điểm)
Câu 6 : 2 điểm
- Mắc acquy, ampe kế và điện trở R đã biết thành mạch kín (hình vẽ) và đo cường độ
dòng điện I
1
1
E
I
R r
=
+
(1)
- Thay R bằng điện trở Rx chưa biết , ta đo dòng điện I
2
:
2
x
E
I
R r
=
+
(2)

Ngoài việc quan tâm đến kết quả, giám khảo cần chú ý đến hướng giải của học
sinh, trong trường hợp học sinh có hướng giải đúng, nhưng chưa tìm ra được kết quả
mà đề bài yêu cầu thì cần cân nhắc để cho điểm.
Điểm từng phần trong mỗi bài mà đáp án đưa ra, chỉ là một phương án cho
điểm, giám khảo cần căn cứ thực tế bài làm của học sinh để điều chỉnh điểm từng phần
cho hợp lý, nhưng không thay đổi điểm số của từng bài.
5
A
R
E,r