Lê Tấn Hiền- THPT Hiệp Đức
Tuần 6: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
A.MỤC TIÊU: Giúp HS:
-Có kỹ năng vận dụng các thao tác phân tích, bình luận, chứng minh, so sánh…để làm bài nghị luận văn
học.
-Biết cách làm bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ.
B.PHƯƠNG TIỆN:
-Sách giáo khoa lớp 12- tập1, sách giáo viên lớp 12- tập 1.
-Thiết kế bài dạy.
C.PHƯƠNG PHÁP : Tổ chức giờ dạy kết hợp các phương pháp: phát vấn, thảo luận.
D.TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY:
1. Ổn định tổ chức.
2. Kiểm tra bài cũ .
3.Bài mới:
HĐ của Thầy HĐ của Trò Nội dung
*HĐ 1: Hướng dẫn HS
tìm hiểu phần nghị luận
về một bài thơ:
-Cho học sinh đọc đề 1
trong SGK.
-Hướng dẫn học sinh thảo
luận các câu hỏi:
?Bài thơ ra đời trong hoàn
cảnh nào?
?Bức tranh thiên nhiên
được miêu tả như thế nào?
?Nhân vật trữ tình trong
bài thơ có khác gì hình
ảnh các ẩn sĩ trong thơ
cổ?
-Học sinh đọc đề

b.Lập dàn ý:
*.Mở bài: Hoàn cảnh ra đời: Bài thơ ra đời
vào những năm đầu của cuộc kháng chiến
chống Pháp.
*.Thân bài:
-Bức tranh thiên nhiên: Cảnh một đêm
trăng khuya nơi chiến khu đẹp, thơ mộng: (so
sánh), âm thanh: tiếng suối- tiếng hát; hình
ảnh: trăng, hoa…
-Hình ảnh chủ thể trữ tình:
+Người chiến sỹ cách mạng không ngủ vì
nặng lòng lo nỗi nước nhà.
+Hình ảnh một chiến sĩ cách mạng với nỗi
lòng lo nước thương dân.
-Chất cổ điển hoà quyện với chất hiện đại:
+Yếu tố cổ điển: thể thơ Đường luật, thi
Lê Tấn Hiền- THPT Hiệp Đức
?Vì sao nói bài thơ vừa có
chất cổ điển vừa có chất
hiện đại?
-Cho Học sinh thảo luận
nhóm: chia 4 nhóm:
-Giáo viêncho đại diện
nhóm lên bảng trình bày,
Giáo viên cho lớp tiếp tục
nhận xét, bổ sung.
-Giáo viên nhận xét, bổ
sung, định hướng các ý
đúng.
( Có thể dùng bảng phụ

góp ý bài làm của
các nhóm.
-Dựa vào bài tập đã
làm, rút ra các bước
làm bài: 4 bước.
-Đọc đề số 2 trong
SGK.
-Ở đề bài số 2, học
sinh cũng tiến hành
tương tự như ở đề
số 1.
liệu.
+Yếu tố hiện đại: Hình ảnh nhân vật trữ
tình :Lo nỗi nước nhà, sự phá cách trong hai
câu cuối.
-Nhận định về giá trị nội dung và nghệ
thuật :
+Nội dung:chứa đựng tình yêu thiên nhiên
say đắm, lòng yêu nước thương dân sâu sắc.
+Nghệ thuật: kết hợp nhuần nhuyễn giữa
chất cổ điển và hiện đại; Ngôn ngữ hàm súc,
ý tứ thâm trầm.
*.Kết bài:
-Bài thơ thể hiện sự hài hoà giữa tâm hồn
nghệ sĩ và ý chí chiến sĩ.
-Là một trong những thi phẩm xuất sắc của
thơ ca thời chống Pháp.
2.Các bước làm bài nghị lụân về một bài
thơ:
-Bước 1: Đọc kĩ, cảm nhận chung về tác

?Khí thế cuộc kháng chiến
được miêu tả như thế nào?
Chi tiết nào thể hiện rõ
nhất?
?Chỉ ra những thành công
về mặt nghệ thuật?
?Nhận định chung về đoạn
thơ?
-Giáo viên cho học sinh cả
lớp tiếp tục phát biểu nhận
xét, bổ sung bài làm của
các nhóm.
-Giáo viên nhận xét, bổ
sung, định hướng, hoàn
chỉnh dàn ý.
-Giáo viên có thể sử dụng
bảng phụ trình bày dàn ý
mẫu
-Từ việc tìm hiểu ví dụ 2,
cho HS rút ra kết luận về
phương pháp làm bài nghị
luận về một đoạn thơ:
?Theo em, khi làm bài
nghị luận về một đoạn thơ,
ta có thể tiến hành các
bước giống hệt bài nghị
luận về một bài thơ hay
không?
-Giáo viên chỉ rõ, nhấn
mạnh cho học sinh thấy

sử dụng thể thơ lục bát:
+ Các biện pháp tu từ ,so sánh ,trùng điệp.
+Từ láy tượng hình, tượng thanh; Hình ảnh
thơ sinh động, gợi cảm..
+Giọng thơ hào hùng, sôi nổi.
-Nhận định chung:một đoạn thơ hay, nội
dung và nghệ thuật đậm chất sử thi.
*.Kết bài: Đoạn thơ thể hiện không khí
cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta
một cách cụ thể và sinh động.
2.Các bước làm bài nghị luận về một đoạn
thơ:
-Các bước tiến hành tương tự như nghị
lụân một bài thơ.
-Lưu ý thêm vị trí và ý nghĩa đoạn thơ
trong bài thơ.
III.GHI NHỚ: SGK Lê Tấn Hiền- THPT Hiệp Đức
*HĐ 3: hướng dẫn HS
chốt lại phần ghi nhớ:
? Đối tượng của một bài
văn nghị luận về thơ?
?Hãy cho biết nội dung
của một bài nghị luận về
thơ?
-Giáo viên nhận xét, chốt
lại và cho học sinh lưu ý
phần ghi nhớ.

trước lớp.
III.LUYỆN TẬP:
1.Bài tập trang 86, SGK.

2.Tìm hiểu đề và lập dàn ý đề bài:
Phân tích đoạn thơ sau:
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
…………………………………
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa
(Tây tiến- Quang Dũng)
*CỦNG CỐ -DẶN DÒ:
-Hãy trình bày các bước làm bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ?
-Hãy cho biết đối tượng và nội dung của một bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ?
-Học sinh về nhà xem lại bài giảng, làm bài luyện tập;
-Soạn bài: Tây tiến