ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN PHÚC VĨNH

HÌNH TƯỢNG NGUYỄN ÁI QUỐC – HỒ CHÍ MINH
TRONG TIỂU THUYẾT TRÔNG VỜI CỐ QUỐC
CỦA HOÀNG QUẢNG UYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ, VĂN HỌC
VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN PHÚC VĨNH

HÌNH TƯỢNG NGUYỄN ÁI QUỐC – HỒ CHÍ MINH
TRONG TIỂU THUYẾT TRÔNG VỜI CỐ QUỐC
CỦA HOÀNG QUẢNG UYÊN

Ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 8 22 01 21

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ, VĂN HỌC

LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn thạc sĩ này, tác giả xin trân trọng cảm ơn Ban
giám hiệu, Khoa Sau đại học, Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm – Đại
học Thái Nguyên cùng các Thầy, Cô giáo đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ
trong suốt quá trình học tập tại trường.
Tác giả xin chân thành cảm ơn Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Thái Nguyên,
Thư viện tỉnh Thái Nguyên, Ban quản lý Khu di tích Lịch sử- Sinh thái ATK
Định Hóa, Thái Nguyên đã giúp tôi tìm hiểu các thông tin cần thiết bổ sung cho
luận văn. Cảm ơn nhà văn Hoàng Quảng Uyên, tác giả cuốn tiểu thuyết Trông vời
cố quốc đã cung cấp nhiều thông tin và tư liệu quý báu để tôi hoàn thành cuốn
luận văn này!
Đặc biệt, tác giả luận văn xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới giảng
viên hướng dẫn: PGS.TS Lưu Khánh Thơ. Cô luôn tận tình hướng dẫn, chỉ
bảo trong suốt thời gian tác giả nghiên cứu và hoàn thành luận văn!
Cuối cùng, xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, người thân, bạn bè và đồng
nghiệp đã giúp đỡ, động viên tác giả.
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2019
Tác giả

Trần Phúc Vĩnh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan ....................................................................................................... i
Lời cảm ơn .......................................................................................................... ii

1.3.1. Thể loại tiểu thuyết và tiểu thuyết lịch sử ............................................ 29
1.3.2. Tiếu thuyết lịch sử của Hoàng Quảng Uyên ........................................ 31
Tiểu kết:.......................................................................................................... 32
Chương 2. HÌNH TƯỢNG NGUYỄN ÁI QUỐC- HỒ CHÍ MINH
TRONG TIỂU THUYẾT TRÔNG VỜI CỐ QUỐC CỦA HOÀNG
QUẢNG UYÊN - NHÌN TỪ PHƯƠNG DIỆN NỘI DUNG ........................ 34
2.1. Hình tượng người thanh niên trí thức yêu nước đi tìm lý tưởng ............ 34
2.1.1. Vượt qua nguy hiểm, khó khăn thử thách tìm ra con đường cứu nước
riêng ................................................................................................................ 34
2.1.2. Những tố chất của vĩ nhân có tầm nhìn vượt thời đại .......................... 38
2.1.3. Hành trình đưa lý tưởng về “Cố quốc” ................................................ 41
2.2. Hình tượng người chiến sỹ cộng sản đấu tranh cho lý tưởng ................. 46
2.2.1. Luôn hướng đến các nước thuộc địa, các dân tộc bị áp bức ................ 46
2.2.2. Luôn nêu cao tinh thần quốc tế vô sản, tình hữu ái giai cấp ................ 49
2.2.3. Những tố chất của người lãnh đạo, thủ lĩnh phong trào cách mạng .... 51
2.2.4. Bảo vệ quan điểm, lý tưởng cách mạng của mình ............................... 55
2.3. Người thanh niên cách mạng xa xứ luôn hướng về “Cố quốc” .............. 61
2.3.1. Hình bóng quê hương, đất nước, đồng chí, đồng bào .......................... 61
2.3.2. Hình bóng những người thân ............................................................... 64
2.4. Cảm nhận của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh về thiên nhiên, xã hội
nơi xứ lạ.......................................................................................................... 67
2.4.1. Bức tranh thiên nhiên nơi xứ lạ ............................................................ 67
2.4.2. Bức tranh xã hội nơi xứ lạ .................................................................... 68
Tiểu kết:.......................................................................................................... 70

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn



cho hành động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Chỉ thị số 05-CT/TW,
ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng,
đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” là sự khẳng định sự cần thiết việc học tập,
nghiên cứu về Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh.
Hình tượng Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh qua thơ, văn xuôi, nhạc,
họa… hiện lên sinh động, phong phú vừa vĩ đại vừa gần gũi giản dị, vừa mang
những phẩm chất, đạo đức, văn hóa Việt Nam vừa thể hiện những giá trị chung
nhân loại. Nghiên cứu về Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh nói chung, về hình
tượng Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong văn chương nghệ thuật nói riêng
là một công việc luôn đặt ra nhiều ý nghĩa sâu sắc.
1.2. Tác giả Hoàng Quảng Uyên – dân tộc Tày, người con của miền núi
biên cương, vùng quê cách mạng Cao Bằng với tình cảm thành kính sâu sắc với
Bác Hồ kính yêu đã dành nhiều tâm huyết viết bộ ba tiểu thuyết lịch sử Trông
vời cố quốc, Mặt trời Pắc Pó, Giải phóng dày khoảng 2000 trang tái hiện cuộc
đời, sự nghiệp cách mạng của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh từ năm 1911
đến 1954. Đây là bộ ba tiểu thuyết công phu, dày dặn, đánh dấu đóng góp ý
nghĩa, quan trọng trong mảng văn học về đề tài lịch sử nói chung cũng như về
đề tài hình tượng Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh nói riêng. Trong đó tiểu
thuyết Trông vời cố quốc là tiểu thuyết đầu tiên viết về sự nghiệp cách mạng
của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong 30 năm hoạt động ở nước ngoài từ
1911- 1941.
1.3. Bản thân tôi - người thực hiện luận văn hiện đang công tác tại Ban
Tuyên giáo Huyện ủy Định Hóa, Thái Nguyên – cơ quan thường trực tham
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


mưu cho Cấp ủy huyện về triển khai thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày
15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo


Nguyễn Khắc Phê có bài Ngọc càng mài càng sáng giới thiệu điểm đặc biệt
trong sáng tác của Hoàng Quảng Uyên, đó là: Tác giả hoàn thành, tập 2 (Mặt
trời Pắc Pó, 2010), viết tập 3 (Giải phóng, 2013), sau đó mới bắt đầu viết tập 1
(Trông vời cố quốc, 2017). Như vậy, khi viết về cuộc đời, sự nghiệp hoạt động
của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh, nhà văn không viết “xuôi” theo thời gian
mà viết từ giữa ra, cụ thể: Cuốn Mặt trời Bắc Pó năm 2010 kể về quãng hoạt
động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ 1941
đến 1945; trên cơ sở thành công đó, cuốn Giải phóng xuất bản 2013 viết về
thời kỳ hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong giai
đoạn từ 1946 đến 1954 và cuốn Trông vời cố quốc xuất bản 2017 kể về giai
đoạn hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh giai đoạn thừ
1911 đến 1941. Sở dĩ có hiện tượng trên là vì nhà văn quê ở Cao Bằng nên viết
trước hết về thời kỳ Bác sống và làm việc ở quê hương mình và thời kỳ nào tác
giả có nhiều tư liệu nhất về Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh thì viết trước sau
đó tìm tư liệu giai đoạn khác viết sau.
Trên báo điện tử Văn nghệ quân đội, thứ 7, ngày 18/11/2017, tác giải
Nguyễn Văn Hùng có bài Hình tượng Bác Hồ trong văn xuôi Việt Nam hiện đại
đã so sánh hình tượng Bác Hồ trong sáng tác của Hoàng Quảng Uyên với sáng
tác của Sơn Tùng (Búp sen xanh, Búp sen vàng, Trái tim quả đất), Hồ Phương
(Cha và con), Cao Năm (Hai ngày và mãi mãi), Nguyễn Thế Quang (Khúc hát
những dòng sông). Nếu Sơn Tùng, Hồ Phương, Cao Năm, Nguyễn Thế Quang
chủ yếu tập trung khắc họa thời thơ ấu - thời niên thiếu - tuổi hai mươi của Bác,
thì Hoàng Quảng Uyên đã tái hiện một chặng đường 43 năm hoạt động cách
mạng (từ 1911 đến 1954) của Bác. Trong tự thuật của chính tác giả ngày 25/4/
2017 với tiêu đề Hoàng Quảng Uyên và những tác phẩm viết về Chủ tịch Hồ
Chí Minh, tác giả đã lý giải “cơ duyên” và quá trình viết bộ ba tiểu thuyết về
Nguyễn Ái Quốc -Hồ Chí Minh. Đó là trong quá trình đi tìm tư liệu viết hai
cuốn ký: Đi tìm Nhật ký trong tù: Những câu chuyện nhỏ (2010) và Đi tìm Nhật
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

lạ từ nội dung đến nghệ thuật trong xây dựng hình tượng trong tiểu thuyết
Trông vời cố quốc của ông.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Thứ hai, việc nghiên cứu đề tài này còn giúp cho người thực hiện vun bồi
kiến thức để làm hành trang cho việc học tập, nghiên cứu và công tác sau này.
Ngoài ra còn giúp người viết có cái nhìn sâu sắc, hiểu thấu đáo hơn về nhà văn
Hoàng Quảng Uyên và cả thế hệ nhà văn cùng thời, nhất là các nhà văn người
dân tộc thiểu số, miền núi.
Thứ ba, hiện nay văn học địa phương đã được đưa vào giảng dạy và
trong các chương trình ngoại khóa ở bậc học phổ thông; hàng năm, đội ngũ
báo cáo viên của các cấp ủy Đảng đều triển khai, tuyên truyền chuyên đề
“học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Do đó,
việc thực hiện đề tài này cũng sẽ góp một phần tư liệu bổ ích cho sự nghiệp
giáo dục tại các tỉnh miền núi phía Bắc (trong đó có Thái Nguyên), sẽ góp
thêm tư liệu quan trọng cho đội ngũ báo cáo viên trong việc tuyên truyền,
triển khai Chỉ thị 05 - CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị.
3.2. Nhiệm vụ
- Làm sáng tỏ hình tượng Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong tiểu
thuyết lịch sử Trông vời cố quốc của Hoàng Quảng Uyên nhìn từ phương diện
nội dung: Hình tượng người thanh niên yêu nước đi tìm lý tưởng, hình tượng
người chiến sỹ cộng sản đấu tranh cho lý tưởng, người thanh niên xa xứ luôn
hướng về cố quốc…
- Phân tích những phương thức nghệ thuật trong việc xây dựng hình
tượng nghệ thuật Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong Trông vời cố quốc
của Hoàng Quảng Uyên: Kết cấu nghệ thuật, giọng điệu nghệ thuật, ngôn
ngữ nghệ thuật…

Hoàng Quảng Uyên dưới các góc nhìn về quan niệm, tư tưởng, thế giới nhân vật,
kết cấu, ngôn ngữ, giọng điệu để vừa hệ thống, tổng hợp kết quả, vừa minh chứng
cho các luận điểm của luận văn); so sánh – đối chiếu (Luận văn không chỉ nghiên
cứu hình tượng Nguyễn Ái Quốc -Hồ Chí Minh trong tiểu thuyết Trông vời cố
quốc mà còn so sánh, đối chiếu với sáng tác khác của chính tác giả và các tác giả
khác cùng thời để thấy sự khác biệt và đặc trưng trong sáng tác của Hoàng Quảng
Uyên); phân loại - thống kê (Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi thống kê,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau để làm nổi bật hình tượng nhân vật và
một số phương thức nghệ thuật trong tiểu thuyết Hoàng Quảng Uyên).
Các phương pháp nghiên cứu trên luôn luôn bổ sung cho nhau như một chỉnh
thể thống nhất, tạo nên sự hài hòa nhất định, trong đó, chúng tôi đặc biệt quan tâm
đến thao tác so sánh - đối chiếu, phương pháp lịch sử - xã hội; phân tích - tổng
hợp. Bởi các phương pháp và thao tác này sẽ giúp cho chúng tôi làm rõ hơn hình
tượng nghệ thuật Nguyễn Ái Quốc -Hồ Chí Minh trong tiểu thuyết Trông vời cố
quốc của Hoàng Quảng Uyên.
6. Đóng góp của luận văn
Là đề tài đầu tiên nghiên cứu, khảo sát về hình tượng Nguyễn Ái Quốc Hồ Chí Minh từ góc nhìn nội dung và nghệ thuật biểu hiện trong tiểu thuyết
Trông vời cố quốc của Hoàng Quảng Uyên
7. Bố cục của luận văn
Ngoài Phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1: Khái lược về vấn đề hình tượng Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí
Minh trong văn học Việt Nam hiện đại
Chương 2: Hình tượng Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong tiểu thuyết
Trông vời cố quốc của Hoàng Quảng Uyên -nhìn từ phương diện nội dung

cút, đánh cho Ngụy nhào!” (lời Hồ Chí Minh), dưới ngọn cờ của Đảng quang
vinh và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại cả dân tộc đoàn kết đấu trang để đến
thắng lợi vào 30/4/1975. Văn học Việt Nam đã phát triển trong hoàn cảnh lịch
sử - văn hóa - xã hội đặc biệt ấy và đã hoàn thành sứ mệnh của mình trước dân
tộc, đất nước. Các nhà văn, nhà thơ trong những năm kháng chiến, trước khi
cầm bút đều xác định quan điểm sáng tác:
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


“Nay ở trong thơ nên có thép
Nhà thơ cũng phải biết xung phong”
(Hồ Chí Minh)
Và

“Dẫu một cây chông trừ giặc Mỹ
Hơn nghìn trang giấy luận văn chương”
(Tố Hữu)

Văn học phát triển trong điều kiện chiến tranh nên cũng mang những đặc
điểm riêng. Đó là nền văn học chủ yếu vận động theo hướng cách mạng hoá,
gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất nước, của dân tộc. Đề tài được tập
trung phản ánh là hiện thực cách mạng sôi nổi trong hai cuộc kháng chiến và
lao động dựng xây Chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, âm hưởng chủ đạo của văn học
thời kỳ này là âm hưởng hào hùng, lãng mạn tràn đầy mơ ước, hướng tới tương
lai tươi sáng
“Trán cháy rực nghĩ trời đất mới
Lòng ta bát ngát ánh bình minh”
(Nguyễn Đình Thi)

những tác phẩm nghệ thuật… Nói tới hình tượng nghệ thuật người ta thường
nghĩ tới hình tượng con người… Hình tượng nghệ thuật tái hiện cuộc sống,
nhưng không phải sao chép y nguyên những hiện tượng có thật, mà là tái hiện
có chọn lọc, sáng tạo thông qua trí tưởng tượng và tài năng của nghệ sỹ, sao
cho các hình tượng truyền lại được ấn tượng sâu sắc… Hình tượng nghệ thuật
vừa có giá trị thể hiện những nét cụ thể, cá biệt không lặp lại, lại vừa có khả
năng khái quát, làm bộc lộ được bản chất của một loại người hay một quá trình
đời sống theo quan điểm của nghệ sĩ ” [20, tr. 147-148].
Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là nhân vật lịch sử, là lãnh tụ của dân
tộc, là linh hồn của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc
Mỹ. Thời đại Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh sống, lãnh đạo cách mạng
Việt Nam được gọi là “Thời đại Hồ Chí Minh”. Vì vậy, sáng tác về lãnh tụ
chiến một vị trí trang trọng trong văn học thời kỳ này. Có thể nhận thấy,
những tác giả viết về Bác thường là những người đã được trực tiếp gặp Bác,
được nghe kể về Bác và sống “cùng thời” với Bác. Đội ngũ sáng tác rất đông
đảo có thể là các nhà văn, nhà thơ đã thành danh và trưởng thành trước cách
mạng như Tố Hữu, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Nam Cao hay những cây bút
trưởng thành trong kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ
như Minh Huệ, Nguyễn Đình Thi, Bàn Tài Đoàn… Có thể nói, hầu hết
những người cầm bút thời kỳ kháng chiến đều có những sáng tác về lãnh tụ
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh, có tác giả sáng tác nhiều và có nhiều tác
phẩm thành công, khẳng định được tên tuổi của mình khi viết về đề tài lãnh
tụ như Tố Hữu, Chế Lan Viên, Minh Huệ,…
Hình tượng Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh được thể hiện ở nhiều thể
loại văn học khác nhau như truyện, ký, tiểu thuyết… nhưng ở thể loại thơ là

Thứ ba, các nhà văn, nhà thơ tập trung khắc họa những phẩm chất tư
tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh có sức lan tỏa sâu rộng trong mỗi cá
nhân và toàn xã hội.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Ngay từ năm 1923, Manđenxtam đã viết về Nguyễn Ái Quốc đăng trên báo
Ogoniok (Tia lửa nhỏ) số 39 với những cảm nhận và linh cảm chính xác.
Manđenxtam viết “Dáng dấp của con người đang ngồi trước mặt tôi đây, Nguyễn
Ái Quốc cũng đang tỏa ra một cái gì thật lịch thiệp và tế nhị... Từ Nguyễn Ái
Quốc đã tỏa ra một thứ văn hóa, không phải văn hóa Âu châu, mà có lẽ là một
nền văn hóa tương lai” [65, tr. 182-183]. Nhà thơ Chế lan Viên viết bài Người
thay đổi đời tôi, người thay đổi thơ tôi với những câu thơ thật xúc động:
“Ôi! Giữa lòng ta, Bác đến tự hôm nào?
Bác vĩ đại mà chẳng làm ai kinh ngạc
Một buổi sáng, nhìn lòng ta, ta thấy Bác,
Nước mắt giàn, ta cảm hết ơn sâu…
… Ta biết trong đời ta, Bác đã đến rồi” [21, tr.123-124]
Hay Tố Hữu khẳng định:
“Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta
Ta bỗng lớn ở bên Người một chút” [16, tr.252]
Hiện nay, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đang tích cực thực hiện Chỉ
thị 05 - CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh việc học tập
và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Học tập và làm
theo Bác, ngày càng xuất hiện nhiều tập thể và cá nhân điển hình tiêu biểu
trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Có thể thấy, tư tưởng, đạo đức, phong
cách Hồ Chí Minh có sức lan tỏa sâu rộng không chỉ với trong nước mà còn
với cả bạn bè quốc tế.

Bác sống trong ta, Bác ở giữa đời” [21, tr.161]
Hay “Bác viết cho người mù chữ nghe và hiểu được
Không có gì quý hơn Tự do, Độc lập
Bác muốn nhân dân cầm trên tay
không nặng lắm tên Người
Người ký X. Y. Z, C. B. như dân ký Lúa, Xoài
Người không muốn
trang sách hóa thần,
nhân dân quỳ để đọc” [21, tr. 182]
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Sau những lúc làm việc căng thẳng vì việc nước, Người hiện lên như một
thi nhân, một người sống gần gũi với thiên thiên nhiên, luôn coi thiên nhiên
làm bầu bạn:
“Trăng vào cửa sổ đòi thơ…”,
“Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”
(Thơ Hồ Chí Minh)
Thứ năm, các tác giả tập trung xây dựng hình tượng Nguyễn Ái Quốc –
Hồ Chí Minh là “Vị cha già dân tộc”
“Bác sống giữa lòng dân tộc muôn muôn năm
Ôi Bác sẽ tái sinh ngày thống nhất….
Có gì lạ? Bác chính là tổ quốc” [21, tr. 178]
rồi “Bác vẫn còn kia… giữa cánh đồng
Thăm từng ruộng lúa, hỏi từng bông
Ghé từng hợp tác, qua thôn xóm
Xem mấy trường tươi, mấy giếng trong” [16, tr. 478]

tác giả thường tập trung các chi tiết, như: Đôi mắt, giọng nói, chòm râu, vầng
trán… tất cả đều mang giá trị nghệ thuật cao, có sức gợi tả lớn
Đây là đôi mắt hiền từ của người cha kính yêu
“Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vài đẹp tươi lạ thường” [16, tr. 272]
Đây là giọng nói của vĩ nhân, lãnh tụ nhưng rất thân quen
“Ôi người cha đôi mắt mẹ hiền sao!
Giọng của Người, không phải sấm trên cao
Thấm từng tiếng, ấm vào lòng mong ước
Con nghe Bác, tưởng nghe lời non nước
Tiếng ngày xưa và cả tiếng mai sau” [16, tr. 252]
Còn đây chòm râu, mái tóc như tiên ông đẹp sao!
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


“Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ
Râu Bác dài, mái tóc bạc phơ
Em âu yếm hôn đôi má Bác…”
hay “Cho con hôn mái đầu tóc bạc
Hôn chòm râu mát rượi hòa bình” [16, tr. 251]
Và vầng trán của vĩ nhân
“Bác Hồ đó, ung dung châm lửa hút
Trán mênh mông, thanh thản một vùng trời” [16, tr. 252]
Hay tên gọi thân thương trìu mến “Bác Hồ”!
“Tháp Mười đẹp nhất bông sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”
Có thể khẳng định, văn học Việt Nam giai đoạn 1945- 1975, đề tài viết về
Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là một trong những đề tài chính. Hình tượng