I.PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chon đề tài
Trẻ em, những mầm non tương lai của đất nước, đất nước có giàu mạnh, phồn
vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay từ khi
trẻ còn ở độ tuổi mầm non. Người giáo viên mầm non là người trang bị cho trẻ những
kiến thức ban đầu thông qua các hoạt động và qua các môn học như: Khám phá khoa
học, làm quen với tạo hình, làm quen văn học, làm quen chữ cái, giáo dục thể chất, giáo
dục âm nhạc, làm quen với toán. Thông qua các môn học trẻ được học bằng chơi, chơi
bằng trải nghiệm. Từ đó dần hình thành lên nhân cách của trẻ và được tiếp cận với
những kiến thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó. Thông qua các môn học giúp
cho trẻ phát triển một cách toàn diện về mọi mặt như : Đức, trí, thể, mỹ, lao động. Giúp
trẻ có một hành trang vững vàng, một tâm thế tự tin để bước vào lớp một.
Nhận thức về toán học có liên quan mật thiết với quá trình phát triển toàn diện
của trẻ, thông qua toán học sớm hình thành khả năng tìm tòi, quan sát, khám phá, so
sánh, phân tích, tổng hợp các sự vật hiện tượng khách quan. Trên cơ sở đó bổ sung thêm
vốn ngôn ngữ và góp phần tích cực vào việc phát triển trí tuệ và thể chất cho trẻ.
Việc dạy cho trẻ nắm chắc các kiến thức trong hoạt động làm quen với toán,
không những giúp học bộ môn toán sau này dễ dàng hơn mà còn giúp cho trẻ tiếp thu
kiến thức của các môn học khác một cách nhanh nhạy và chính xác hơn.
Để dạy trẻ nắm bắt kiến thức được một cách có hệ thống và chính xác, đòi hỏi
người giáo viên phải có sự thay đổi mới trong phương pháp dạy theo hướng tích cực “
Lấy trẻ làm trung tâm, phát huy tính tích cực của trẻ”. Trẻ tự mình khám phá, nhận xét,
phán đoán về những vấn đề có liên quan đến môn học.
Tại các trường mầm non hiện nay, hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5-6 tuổi
mặc dù đã được chú trọng nhưng ở một số trường nằm ở vùng khó khăn, đặc biệt là dạy
con em đồng bào dân tộc thiểu số chưa đạt được kết quả cao. Thực tiễn ở trường mầm
non Bình Minh tôi đang công tác, hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5-6 tuổi người
dân tộc thiểu số. Một số hoạt động làm quen với toán còn rất tẻ nhạt, giáo viên còn lúng
túng trong việc vận dụng đồ dùng đồ chơi trực quan để dạy cho trẻ, một số hoạt động
1


Phương pháp đàm thoại (trao đổi với gia đình trẻ)
c. Phương pháp thống kê giáo dục
II.PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Toán học là một môn khoa học cần có độ chính xác cao. Do trẻ ở tuổi mầm non
chưa có một biểu tượng khoa học nào. Nên nhiệm vụ của giáo viên là phải hình thành
cho trẻ các biểu tượng toán học, cung cấp những kỹ năng cơ bản nhất để trẻ có thể vận
dụng vào trong thực tế.
Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc với ông, bà, cha mẹ. ... Và các sự vật hiện tượng
đến nhận thức xung quanh. Tất cả những cái trẻ nhìn thấy đều ảnh hưởng đến nhận thức
của trẻ, dần dần trẻ có được những khái niện giản đơn nhất về thế giới xung quanh có
nhu cầu muốn tìn tòi, khám phá về tính chất, đặc điểm của sự vật hiện tượng, tập hợp
các số lượng, hình dạng, màu sắc, kích thước, vị trí, sắp xếp của chúng trong không
gian.
Nhưng trong thực tế chương trình toán học trong trường mầm non hiện nay chỉ cho
phép dạy trẻ làm quen với một số khái niện về toán đơn giản, chưa dạy trẻ học toán.
Nếu như dạy trẻ học toán sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Vì vậy nảy sinh
vấn đề là làm thế nào để dạy trẻ những khái niệm về toán học mang tính chất trừu tượng
nhưng phải phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ mầm non. Song khó khăn lớn nhất
khi làm quen với một số khái niệm toán học đó là khả năng lĩnh hội tri thức của trẻ còn
non nớt. Do đó không thể cho trẻ làm quen với khái niệm về tổ hợp, phép đếm, số
lượng, hình dạng, kích thước, định hướng không gian bằng các định nghĩa chính xác mà
phải dựa trên tâm lý của trẻ và khái niệm toán học sơ đẳng, để có phương pháp giảng
dạy cụ thể, phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ, biến những khái niệm toán học trừu
tượng thành những biểu tượng quen thuộc mà trẻ có thể lĩnh hội được một cách ấn
tượng và sâu sắc nhất, hình thành những kiến thức ban đầu về toán học sơ đẳng cho trẻ.
2.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
2.1.Ưu điểm:

3



đồ dùng đồ chơi, truyện, thơ ca… có nội dung liên quan để áp dụng phù hợp vào từng
hoàn cảnh để giáo dục cho trẻ.
Từ ưu điểm, hạn chế trên. Tôi đã hiểu được mục đích yêu cầu, tầm quan trọng
tính cấp thiết của việc sử dụng đồ dùng, đồ chơi trực quan đối với trẻ mầm non, nên tôi
đã lựa chọn những biện pháp tốt nhất, phù hợp nhất với đặc điểm của địa phương và của
lớp để đạt được kết quả cao trong việc dạy trẻ học tốt môn làm quen với toán. Vì vậy tôi
thường xuyên tham gia dự giờ các lớp chuyên đề, thao giảng về hoạt động làm quen với
toán do Phòng Giáo dục và đào tạo huyện tổ chức, các chuyên đề cấp cụm cũng như các
chuyên đề do nhà trường tổ chức, để có được những phương pháp, hình thức đổi mới.
Tôi đã lên kế hoạch cụ thể cho từng hoạt động nhằm giúp trẻ tiếp thu tốt những kiến
thức của cô truyền đạt. Với số trẻ trong lớp: 35 , dân tộc: 32 , nữ dân tộc: 24
Từ tình hình của lớp tôi đã làm khảo sát thực trạng về nhận thức của trẻ. Thu
được kết quả như sau:
Tổng số khảo sát 35 trẻ trong lớp 5-6 tuổi đầu năm 2017-2018.
Nội dung khảo sát

Trước khi thực hiện
kết quả đạt

Trước khi thực hiện
kết quả chưa đạt

- Phân biệt được cao, thấp

23/35 trẻ = 65,7 %

12/35 trẻ = 34,3 %




kích thước, màu sắc, số lượng...đạt khoảng 40%. Do vậy trong quá trình giáo dục trẻ tôi
đã thấy được nguyên nhân chủ quan và khách quan như sau:
2.3.Nguyên nhân chủ quan:
- Được sự quan tâm đặc biệt của Đảng uỷ, UBND xây dựng cơ sở vật chất khang
trang, kiên cố và khá đầy đủ, trường học có đồ dùng đồ chơi ...
- Nhà trường luôn quan tâm trong việc mua sắm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho
hoạt động làm quen với toán.
- 91,4% trẻ là người dân tộc thiểu số, trẻ nói tiếng phổ thông tương đối chuẩn,
ngoan, lễ phép.
- Phụ huynh học sinh cũng biết được nhu cầu của con em mình ở độ tuổi 5 – 6
tuổi rất cần được học bộ môn làm quen với toán và hiểu tầm quan trọng của việc toàn
dân đưa trẻ đến trường.
- Trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn, tự tin trong các hoạt động và nhận biết về
toán còn kém chưa xác định được hình dạng, hình khối, kích thước, màu sắc, số
lượng...chiếm tỉ lệ cao 40%.
2.4.Nguyên nhân khách quan:
Trẻ cùng một độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ chưa được đồng đều còn hạn chế.
Giáo viên đôi lúc chưa linh hoạt trong việc tổ chức giáo dục làm quen với toán
cho trẻ. Còn nói nhiều, cách truyền đạt chưa lưu loát, không phát huy được tính tích cực
của trẻ khi tham gia các hoạt động.
Đồ dùng đồ chơi trực quan còn hạn chế, đôi lúc chưa đủ dẫn đến việc luyện tập ít,
nên tiết học buồn tẻ không đem lại kết quả như mong muốn.
- Hầu hết cha mẹ của học sinh là nông dân nghèo, có mặt bằng về trình độ văn
hóa tương đối thấp, theo như phương pháp điều tra thu thập thông tin cá nhân trẻ và phụ
huynh thì tỷ lệ trẻ tiếp thu chậm trong quá trình nhận thức đặc biệt là nhận thức về toán
học của các cháu có bố mẹ bị mù chữ chiếm tỉ lệ cao nhất (50%), các cháu có bố mẹ
học xong tiểu học thì chiếm (35%), các cháu có bố mẹ học xong trung học cơ sở (15%).



7


* Biện pháp 1: Rèn luyện bản thân nâng cao chuyên môn nghiệp vụ
Giáo viên luôn tự học tập, nghiên cứu tài liệu nắm chắc các chuyên đề, bồi dưỡng
nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, thực hiện đúng thời gian biểu, bài soạn
đầy đủ sáng tạo, có chất lượng, phù hợp với đặc điểm tình hình của trẻ trong lớp. Sưu tầm
làm đồ dùng dạy học, đồ chơi, tranh ảnh, trang trí lớp phù hợp với từng chủ điểm và
mang bản sắc dân tộc, gần gũi với trẻ. Giáo viên thường xuyên có kế hoạch làm thêm
nhiều đồ dùng, đồ chơi để phục vụ cho hoạt động làm quen với toán: Ví dụ: Sưu tầm các
lon nước yến, lon coca; các hộp sữa giấy… uống hết nước bỏ đi. Giáo viên hướng dẫn trẻ
chơi với khối trụ, khối vuông, khối chữ nhật …
Vận động học sinh 5-6 tuổi người dân tộc thiểu số ra lớp 100% và duy trì được sĩ số
từ đầu năm học đến cuối năm học bằng nhiều biện pháp như kết hợp với Ban tự quản của
thôn buôn, các đoàn thể. Giáo viên làm tốt công tác quần chúng, vận động các bậc phụ
huynh không đưa con lên nương rẫy, luôn làm tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ phối
hợp với nhà trường tổ chức các ngày lễ, tết. Vận động quyên góp quần áo, đồ dùng để
động viên tinh thần giúp các em ham thích đến trường lớp.
Bản thân thường xuyên tham gia dự giờ đồng nghiệp, dự tiết chuyên đề mẫu của
Phòng giáo dục huyện tổ chức, chuyên đề cụm, tham gia thao giảng tại trường để đúc rút
kinh nghiệm cho bản thân. Khám phá tìm tòi trên mạng Internet những bài giảng, trò chơi
hay học hỏi để phục vụ cho hoạt động làm quen với toán cho trẻ. Ví dụ: Trò chơi “Đuổi
hình bắt số”, “Tôi là khối gì”…Tìm nhiều hình thức để rèn luyện học tốt môn làm quen
với toán cho trẻ một cách nhẹ nhàng, tùy từng đối tượng học sinh có phương pháp để dạy
thích hợp. Đối với giáo viên người dân tộc thiểu số không được lạm dụng tiếng mẹ đẻ để
dạy cho trẻ.
*Biện pháp 2: Lựa chọn và sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn đúng lúc,
đúng chỗ.
Như chúng ta đã biết, đặc trưng hoạt động làm quen với toán là tính chính xác và

Trò chơi là một trong những hoạt động không thể thiếu trong hoạt động làm quen với
toán. Thông qua trò chơi trẻ hào hứng, tiếp thu bài học tốt, ghi nhớ lâu, chính xác.
Ví dụ: Trong hoạt động làm quen với toán tôi thường sử dụng trò chơi học tập và
lựa chọn trong nhiều trò chơi học tập để áp dụng với từng bài cho phù hợp. Như trò
9


chơi”: “Thi ai đếm đúng”. Tôi thường sử dụng trong phần ôn luyện cho tập hợp số
lượng, phép đếm.
Các trò chơi không nên lặp đi lặp lại ở cùng một tiết học, sẽ dẫn đến trẻ bị nhằm
chán, không hứng thú tham gia hoạt động. Yêu cầu của trò chơi phải được nâng dần
nên qua mỗi lần chơi thì mới phát huy tính sáng tạo tính tích cực của trẻ, chính vì vậy
tôi đã nghiên cứu, xác định nội dung bài dạy để chọn trò chơi cho phù hợp, tuỳ từng trò
chơi mà tôi tổ chức cho trẻ chơi theo nhóm, tổ, cá nhân và tập thể.
Ví dụ: Ở chủ đề: Cây xanh và môi trường sống. Trong hoạt động làm quen với
toán đề tài: “So sánh chiều cao của 3 đối tượng”. Tôi đã chọn trò chơi luyện tập theo tổ
“Tay ai khéo”. Chia trẻ thành các đội chơi, vượt qua các chướng ngại vật mang cây về
vườn trồng theo yêu cầu. Đội chọn trồng cây cao nhất, đội trồng cây thấp hơn, đội trồng
cây thấp nhất. Lần chơi sau thay đổi hình thức chơi nâng cao yêu cầu khó hơn
Qua việc sử dụng trò chơi trong các giờ làm quen với toán, tiết học trở lên sôi
nổi, trẻ được tham gia hoạt động một cách tích cực, tinh thần thoải mái nên có thể
không bị mệt mỏi và căng thẳng. Điều này đã tạo cho trẻ hứng thú hăng say trong quá
trình tham gia hoạt động học tập.
*Biện pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng
Trẻ em rất dễ bị thu hút vào những hình ảnh có màu sắc sinh động mới lạ. Với
công nghệ khoa học tiên tiến như hiện nay thì việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
bài giảng làm quen với toán cho trẻ không phải là khó. Nhưng những nội dung, hình
ảnh tạo bài giảng phải phù hợp với đề tài, độ tuổi.
Trong các tiết học làm quen với toán tôi đã sử dụng một số thao tác ứng dụng
công nghệ thông tin cho việc giảng bài của mình.

Ví dụ: Chủ đề thế giới thực vật
+ Treo tranh về một số loại hoa, cho trẻ đếm số lượng hoa theo yêu cầu và giáo
dục trẻ.
+ Đồ dùng cây cối, hoa xếp ở giá đồ chơi để trẻ có thể luyện đếm, so sánh cao,
thấp; nhận biết màu sắc; so sánh ít hơn, nhiều hơn....
- Giáo viên tạo môi trường ngoài lớp cho trẻ hoạt động vui chơi như: Tạo vườn hoa
thiên nhiên của bé, thường xuyên cho trẻ tham quan tưới cây, nhổ cỏ. Từ đó tích hợp
một cách nhẹ nhàng cho trẻ đếm số lượng mỗi loại cây, mỗi loại hoa, cây nào cao nhất,
11


cây nào thấp hơn, màu sắc của cây, hoa, lá...Trẻ được trải nghiệm bằng thực tế hằng
ngày, từ đó giáo dục trẻ yêu thích và chăm sóc, bảo vệ vườn hoa cũng như đồ dùng đồ
chơi của bé.
*Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh học sinh
Toán học là một môn khoa học đòi hỏi sự chính xác. Trẻ mầm non dễ nhớ nhưng
cũng rất dễ quên. Vì thế, tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh vào giờ đón - trả trẻ
để hiểu được tính cách, khả năng nhận thức của từng cá nhân trẻ và để phụ huynh rèn
luyện thêm cho trẻ khi về nhà.
Thường xuyên giao nhiệm vụ cho trẻ thông qua phụ huynh. Ví dụ: trẻ A, trẻ B rất
thích học môn toán, Hôm nay trẻ học đếm số lượng 8. Nhận biết chữ số 8. Nhờ bố mẹ,
ông bà hàng ngày về nhà hỏi trẻ đếm dùm những đồ dùng trong gia đình như: Chén bát,
đũa, các loại hoa quả, hạt….; trẻ C, trẻ D rất hay hỏi người lớn. Bố mẹ hãy đố cháu đo
dùm chiếc bàn, chiếc ghế dài bằng một cái thước đo và cho trẻ nói kết quả.
Trao đổi với phụ huynh mua cho trẻ những quyển sách tranh, ảnh hoặc lô tô về
con vật, cây cỏ, phương tiện giao thông….phù hợp với lứa tuổi giúp trẻ mở rộng biểu
tượng về số lượng, kích thước, hình dạng, màu sắc…. Tạo một góc bảng tin ở trước lớp
tuyên truyền treo ngay ở cửa ra vào để phụ huynh dễ nhìn thấy. Trong đó có ghi thông
tin về tình trạng sức khỏe, tình hình học tập của trẻ và một số kiến thức về chăm sóc,
nuôi dưỡng trẻ. Ngoài ra, tôi đã lồng ghép tên các hoạt động trong ngày, trong tuần vào

thẳng. Không những thế đến trường lớp trẻ được học tập thao tác, trải nghiệm trên máy
tính, chơi những trò chơi trẻ yêu thích.. Từ đó trẻ đã tích lũy được một số vốn hiểu biết,
trẻ giảm đi tiêu cực không thích đi học. Tăng thêm hiểu biết về môn làm quen với toán,
trẻ thích đếm, so sánh, thêm bớt, nhận xét về màu sắc, đo độ dài đồ vật … Như vậy khi
tham gia vào tiết học trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin có hứng thú hơn, thích tham gia vào hoạt
động hơn.
d.Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi và
hiệu quả ứng dụng
Qua quá trình áp dụng các giải pháp, biện pháp và sự quan tâm nhiệt tình của tôi
cùng với sự giúp đỡ của các cô giáo ở lớp 5-6 tuổi, các đồng nghiệp, Ban giám hiệu

13


trường mầm non Bình Minh. Đến nay tôi thấy kết quả thu được từ kết quả khảo nghiệm
là:
*Đối với trẻ:
Nội dung khảo sát

Trước khi thực
hiện kết quả đạt

sau khi thực hiện
kết quả đạt

Tăng/ giảm

- Phân biệt được cao,

23/35 trẻ = 65,7 %

33/35 trẻ =94,3%

Tăng 31,4%

thấp
- Nhận biết được số
lượng từ 1-10
- Nhận biết được các
khối

sắc
Về thái Độ: Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động làm quen với toán ở lớp. Trẻ
hăng hái giơ tay phát biểu ý kiến, có nề nếp và thói quen học tập tốt, ngoan trật tự.
Về cảm xúc tình cảm: Trẻ hào hứng tiếp nhận kiến thức một cách thoải mái
thông qua các hoạt động nhóm, tập thể...
Về ý chí: Trẻ tập trung vào nội dung cô hướng dẫn, thời gian tập trung nhận
thức vấn đề tốt hơn không có biểu hiện mệt mỏi.
Tỉ lệ trẻ phân biệt được cao, thấp tăng 25,7% ; nhận biết được số lượng từ 1-10
tăng 31,5%; nhận biết được các khối tăng 25,7%; nhận biết được kích thước tăng
17,2%, nhận biết được màu sắc tăng 31,4%. Như vậy cho thấy nhận thức của trẻ phát
triển, nhận biết về các biểu tượng toán sơ đẳng của trẻ đã tích lũy được vốn kiến thức,
kinh nghiệm theo chiều tiến bộ. Làm tăng khả năng nhận thức hiểu biết cho trẻ, các
cháu hứng thú tham gia các hoạt động, sáng tạo trong mọi công việc.
* Đối với giáo viên:
14


Giáo viên đã tạo được môi trường học tập và vui chơi cho trẻ trong và ngoài lớp
có khoa học. Linh hoạt, tự tin hơn khi tiến hành hoạt động, bên cạnh đó được trau dồi
kiến thức, kỹ năng, nghệ thuật chăm sóc và giảng dạy trẻ.

phụ huynh học sinh về tình hình của trẻ ở trường thường xuyên. Bên cạnh đó phải rèn
luyện bản thân để có trình độ chuyên môn dạy tốt, mang tri thức thắp sáng thế hệ mầm
non, phấn đấu tất cả vì trẻ thơ thân yêu.
Qua đó thấy được vai trò và tầm quan trong của người giáo viên mầm non trong
việc chăm sóc và giáo dục trẻ. Giáo viên cần dựa vào vốn kinh nghiệm của trẻ, khai
thác khả năng hoạt động của trẻ, tạo mọi cơ hội cho trẻ tự tìm tòi khám phá, trải nghiệm
…. vào cuộc sống. Tôn trọng nhu cầu cá nhân của trẻ, tạo cơ hội để trẻ phát triển, thích
ứng, hòa nhập với cuộc sống xung quanh. Gây hứng thú, kích thích động cơ bên trong
của trẻ để lôi cuốn trẻ vào các hoạt động, thường xuyên tạo tình huống có vấn đề để trẻ
giải quyết đặc biệt là hoạt động nhận thức. khuyến khích trẻ tự hoạt động và tự trải
nghiệm, tự hoàn thiện trên cơ sở tôn trọng sự sáng tạo và đặc điểm cá nhân của trẻ.
Không gò ép, áp đặt làm trẻ thụ động.
Giáo viên xác định chủ đề, lên kế hoạch hoạt động, tổ chức hoạt động, lồng ghép
các chương trình, các biện pháp nhằm phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ.
Kích thích trẻ hoạt động cá nhân, tích cực chủ động đưa ra nhiệm vụ và để trẻ hoàn
thành, phát hiện những vấn đề mới, khuyến khích sự sáng tạo và thực hiện nhiệm vụ tới
cùng. Tổ chức trẻ tham gia bàn bạc trong nhóm để giải quyết vấn đề được giao. Khuyến
khích trẻ tự đánh giá kết quả hoạt động … Bên cạnh đó phải đảm bảo các nguyên tắc và
xây dựng các biện pháp phù hợp với khả năng của trẻ.
2. Kiến nghị:
Bản thân tôi việc giúp trẻ 5-6 tuổi người dân tộc thiểu số học tốt môn làm quen
với toán hiện nay còn gặp rất nhiều hạn chế về mọi mặt. Do vậy bản thân tôi có một số
kiến nghị như sau:
Các cấp các ngành cần quan tâm hơn nữa đến bậc học mầm non vì đây là bậc học
đầu tiên có vai trò quan trọng đến việc học tập, tiếp thu kiến thức sau này của trẻ đặc
biệt là hình thành nhân cách cho trẻ.
16


Tạo điều kiện trang bị cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học thiết yếu như: máy

………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….........
.............................................................................................................................................
...............................

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

18


TÀI LIỆU THAM KHẢO

STT

Tên tài liệu

Tác giả

1

Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm non

Nguyễn Thị Ánh Tuyết- NXB
giáo dục 1994

2

Giáo dục học mầm non ( tập 1.2)



I

PHẦN MỞ ĐẦU

1

1

Lý do chọn đề tài

1

2

Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

2

3

Đối tượng nghiên cứu

2

4

Giới hạn phạm vi nghiên cứu

2


III

KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ

1

Kết luận

16-17

2

Kiến nghị

17-18

16

20


21