A. ĐẶT  VẤN ĐỀ
I. LỜI NÓI ĐẦU.
     Trong sự nghiệp giáo dục hiện nay, vấn đề bồi dưỡng học sinh giỏi là 
mục tiêu hết sức quan trọng đang đặt ra đối với tất cả các nhà trường. Bởi  
đó là nhân tố  điển hình để  có thể  lĩnh hội kiến thức nhanh nhất, áp dụng  
vào thời đại công nghệ  thông tin đang phát triển như  “ vũ bão”. Việc bồi 
dưỡng học sinh giỏi quả là vấn đề nan giải đối với biết bao thế hệ  “trồng 
người”. Để   có được những học sinh giỏi đã khó  thì vấn đề  phụ  đạo cho 
được những học sinh yếu kém lại càng khó hơn. Đặc biệt trong những năm 
gần đây, đang tích cực hưởng ứng liên tiếp các cuộc vận động do Bộ  giáo 
dục và đào tạo triển khai.
     Chúng ta phải thừa nhận rằng số lượng học sinh yếu ­ kém còn nhiều  
hơn số lượng học sinh khá giỏi, mà đây lại là những “ khối óc” khó  “ nạp”  
năng lượng kiến thức để vận hành vào bộ nhớ của mình. Khi đã không lĩnh 
hội được kiến thức thì làm bất kỳ  việc gì cũng khó thành công. Đúng như 
lời Bác Hồ đã từng nói: “ Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó”.
     Như vậy, đứng trước yêu cầu cấp bách của thời đại, của sự nghiệp giáo  
dục   đã và đang đặt ra cho các nhà trường trách nhiệm hết sức nặng nề. 
Một trong những trách nhiệm ấy chính là phải đổi mới “Một số biện pháp 
phụ  đạo học sinh yếu ­ kém nhằm nâng cao chất lượng đại trà môn Ngữ 
văn 9” mà bản thân tôi được phân công giảng dạy.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
 1. Thực trạng. 
  a. Thuận lợi:
    ­ Ban giám hiệu luôn quan tâm đến quá trình giảng dạy, học tập của giáo  
viên và học sinh. Đặc biệt luôn theo dõi sát sao đến các đối tượng học sinh  

1


yếu kém, đề  ra kế  hoạch kịp thời để  giáo viên phụ  trách bộ  môn có biện  

nhà trường, gia đình chỉ chủ yếu lo về vật chất để cung cấp cho con em mà  
thôi.
    Tất cả những điều đó đã ảnh hưởng không ít tới quá trình dạy ­ học của  
cả  thầy và trò, đặc biệt là việc nâng cao chất lượng học tập cho học sinh 
yếu kém  ở  các môn học nói chung và bộ  môn Ngữ  Văn nói riêng càng vô  
cùng khó khăn. 
  2. Kết quả  của thực trạng trên ( qua quá trình điều tra, khảo sát,  
kiểm tra, đánh giá đầu năm học 2010 ­ 2011) được thể hiện cụ thể.
Lớp

SS

9A
9B
Tổn

27
30

Giỏi
SL %
0
0
0
0

Khá
SL
%
3

g
    Nhìn vào bảng trên, ta cũng thấy tỷ lệ học sinh yếu ­ kém còn chiếm một 
số lượng rất lớn. Đó là điều băn khoăn không chỉ với giáo viên được phân 
công phụ trách, mà còn là vấn đề trăn trở của cả nhà trường và gia đình học 
sinh. Đặc biệt là theo kế hoạch đã đề ra  đến tháng 11/2010 nhà trường sẽ 
đón nhận danh hiệu: “Trường THCS Nga Trường đạt chuẩn Quốc gia” giai 
đoạn I. Vì vậy, việc phụ  đạo những học sinh yếu kém để  nâng cao chất 
lượng đại trà cho phù hợp với yêu cầu của trường chuẩn Quốc gia là một  
vấn đề vô cùng cấp thiết đối với bản thân tôi nói riêng và tất cả các đồng  
chí giáo viên trong nhà trường nói chung.

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
 I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.
     Từ thực trạng trên, để giúp đỡ học sinh yếu ­ kém lĩnh hội kiến thức, tôi 
đã mạnh dạn đưa ra những suy nghĩ của bản thân nhằm nâng cao chất 

3


lượng học tập của các em trong năm học 2010 ­ 2011 với một số giải pháp  
sau:
 1. Xác định nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ học sinh yếu, kém còn cao.  
 2. Phân loại đối tượng học sinh yếu, kém.
 3. Lập kế hoạch cụ thể trong quá trình theo dõi học sinh yếu ­ kém.
 4. Tiến hành việc phụ  đạo học sinh yếu , kém( đây là giải pháp quan 
trọng nhất).
 5. Theo dõi sự tiến bộ của các em qua từng đợt thi đua.
  6. Thường xuyên phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội  
trong việc “Thông tin hai chiều”. 
II. CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN.


23,8

8
30,1
thường xuyên bỏ học.
( có những học sinh ở nguyên nhân này nhưng cũng rơi vào các  nguyên  
nhân khác).
     Từ việc điều tra đó tôi đã nắm được các nguyên nhân cơ bản dẫn đến tỷ 
lệ học sinh yếu, kém còn cao để có biện pháp phù hợp với từng đối tượng  
học sinh này.

4


  2. Phân loại đối tượng học sinh yếu, kém.
       Khác với những năm học trước, tôi đã phân loại  đối tượng học sinh  
yếu kém ngay từ đầu năm học 2010 ­ 2011 chứ  không phụ  đạo chung cho  
tất cả các đối tượng yếu kém, để thuận tiện trong quá trình dạy phụ  đạo,  
cụ thể:
   ­ Đối với những em lười học, ham chơi, thiếu sự quan tâm của gia đình, 
học 1 buổi / tuần. 
   ­ Đối với học sinh viết chữ xấu, đọc chưa thông, viết chưa thạo thì học 
2 buổi/tuần.
      Sau quá trình theo dõi nếu các em tiến bộ  thì sẽ  tiến hành dạy chung 
thành một đối tượng( 2 buổi/ tuần).
      Điều đáng nói tới ở đây là khi dạy phụ đạo phải coi đó là trách nhiệm 
to lớn, không được bất kỳ lý do gì mà nản chí, bởi ta đang góp sức để làm 
cân bằng xã hội, giúp cho các em trở  thành những học sinh có vốn kiến  
thức ổn định trong cuộc sống sau này…

THÁNG

( Ghi số điểm đạt được theo bài kiểm tra từng tháng).
TT

Họ và tên

Lớp

Tháng…
Số điểm

Tháng…
Số điểm

Tháng…
Số điểm

Ghi chú

 4.  Tiến hành việc phụ đạo học sinh yếu­kém.
   * Soạn giảng những kiến thức cơ bản nhất trong khi dạy phụ đạo.
     ­ Chúng ta phải công nhận rằng, trong cùng một tiết dạy chính khóa có  
nhiều đối tượng học sinh mà thời gian có hạn, giáo viên có dừng laị giảng 
kỹ   ở  một số  vấn đề  khó, đối với học sinh khá giỏi thì các em nắm bắt  
được dung lượng kiến thức nhưng đối với học sinh yếu kém thì điều này 
càng gây nên sự nhàm chán đối với các em, bởi kiến thức đơn giản các em 
cũng chưa lĩnh hội được thì nói gì đến kiến thức khó. Vì vậy, trong tiết học 
phụ đạo giáo viên cần soạn ­ giảng kỹ những kiến thức trọng tâm của bài 
học để các em nắm bắt và sau đó cho các em vận dụng để lấy ví dụ ngoài 

em có lực học trung bình) cùng với giáo viên bộ  môn, kèm cặp những học  
sinh đọc chưa thông, viết chưa thạo. Lý do tôi chọn những học sinh này vì 
những học sinh đọc chưa thông, viết chưa thạo thường hay tự  ti khi tiếp 
xúc với những bạn học khá giỏi. Đồng thời, tôi tập hợp riêng những em 
học sinh này yêu cầu luyện đọc ­ luyện viết( 2 buổi/ tuần), có sự  hướng  
dẫn của giáo viên.
   ­ Bên cạnh mội số học sinh đọc chưa thông, viết chưa thạo nói trên thì số 
lượng học sinh viết chữ xấu lại chiếm tỷ lệ khá cao. Mặc dù trong khi học, 
nhiều em tiếp thu bài khá nhanh, hiểu được kiến thức mà giáo viên truyền  
tải. Nhưng khi vận dụng vào làm bài thì kết quả không đạt yêu cầu ( vì chữ 
viết quá xấu). Chính vì vậy, chúng tôi vô cùng trăn trở  đã họp tổ  chuyên 
môn, đề  xuất với Ban giám hiệu nhà trường tìm biện pháp khắc phục. 

7


Ngoài việc dạy đại trà, phụ  đạo theo lịch phân công, tôi còn thường xuyên 
chấm vở  luyện viết và động viên các em trong những bài kiểm tra, nếu  
trình bày sạch sẽ  ­ tiến bộ  là được khuyến khích hơn so với mặt bằng 
chung ( từ 0,5 đến 1 điểm).
     Để công việc này đạt kết quả, tôi đã thực hiện như sau:
    + Yêu cầu các em viết từng bài theo quy định { không được thích là viết  
luôn một  mạch (vài  bài)   để  hôm sau lại nghỉ, nghiêm cấm việc mượn 
người khác viết hộ}, sau đó đúng thời gian quy định giáo viên thu, chấm để 
theo dõi sự tiến bộ của học sinh.
    + Trong khi chấm, giáo viên lưu ý chữa lỗi cho các em và nhắc nhở trực  
tiếp bằng lời phê ở những bài chưa đạt yêu cầu; còn những bài có tiến bộ,  
giáo viên lại nhận xét bằng những lời động viên, khích lệ.  Có như vậy các  
em mới thấy được những hạn chế  để  sửa chữa, cũng như  thấy được sự 
tiến bộ của mình để  phát huy cho các bài tiếp theo.

một “nghệ thuật” phụ đạo trong quá trình giáo dục đối tượng học sinh này. 
Khi trả  lời được yêu cầu của giáo viên trước tập thể  lớp sẽ  tạo khí thế 
học tập và làm cho các em yêu thích môn học hơn, tự tin vào chính bản thân 
mình hơn.
­ Ví dụ một số hình ảnh minh họa khi ta dạy bài “ Những ngôi sao xa xôi”
( Lê Minh Khuê). Trước tiên, học sinh được quan sát chân dung tác giả, 
trang bìa một số tác phẩm tiêu biểu của bà…Sau đó các em được quan sát 
hình  ảnh con đường Trường Sơn huyền thoại đã đi vào lịch sử  oai hùng 
của dân tộc ta  như  một mốc son chói lọi trong những năm tháng chống 
giặc ngoại xâm thời kỳ  kháng chiến chống Mỹ  cứu nước. Những hình 
ảnh mà các  em được quan sát đã phản ánh rất rõ cuộc sống, chiến đấu vô 
cùng gian khổ  và ác liệt của những cô gái thanh niên xung phong trên 
tuyến đường Trường Sơn mà các em lại nhớ  rất kỹ  về  nội dung của bài 
học này.

9


  

Một số hình ảnh về Trường Sơn ­ Năm 1971

Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước ­  Mà lòng phơi phới dậy tương lai

10


Sự tàn phá ác liệt của máy bay Mỹ
Con đường bị đánh 
lở loét, màu đất đỏ, 


HS Yếu ­ kém
   Lại Thị Duyên
    Mai Việt Anh
    Phạm Thị Thu
    Mai Thị Mai
   Lê Thị Trang

Những vấn đề
 cần giúp đỡ
Học yếu (chung)
Kỹ năng làm bài yếu 
Đọc, kể còn chậm…
Đọc, kể còn chậm…
Kỹ năng làm bài yếu
12


   Dương Thị Hà
9B

   Mai Thanh Loan

    Lê Thị Hằng
Mai Tiến Thịnh

Kỹ năng trình bày yếu
Thiếu sự quan tâm của 

gia đình, học yếu… 



    ­ Trong một năm học nhà trường phát động 3 đợt thi đua: Đợt 1( Từ đầu  
năm học đến 20/11), đợt 2( Từ 20/11 đến 26/3) và đợt 3( Từ 26/3 đến cuối 
năm học) có chế  độ  khen thưởng cụ  thể: những em có tiến bộ  từ  lực học 
yếu kém vươn được đến trung bình trở lên,  những em tiến bộ về chữ viết,  
đọc ­ kể…  đều  được tuyên dương trước toàn trường, trong xóm, thôn,  
đồng   thời   được   thưởng   vở,  bút  hoặc   tiền(   tùy  theo   ngân   sách   của   nhà 
trường và quỹ Hội phụ huynh…). Bản thân tôi  đã tham mưu với BGH, Hội  
cha mẹ học sinh của lớp, của trường có phần thưởng  xứng đáng động viên  
các em.
    Trong quá trình giảng dạy, tôi đã triển khai một cách cụ thể, việc thi đua  
không chỉ riêng các chi đội lớp mà ở  cả  lớp phụ  đạo tôi cũng tổ  chức cho  
các em  thi đua giữa các nhóm với nhau( mỗi nhóm 3 em có thể  1 em lớp  
9A, 2 em lớp 9B hoặc ngược lại). Tôi đề ra quy định: Trong một tháng nếu 
ở nhóm mình không thành viên nào bị nhắc nhở về việc không làm bài tập, 
bị điểm yếu, kém… và một trong số đó đạt từ điểm 7 trở lên( tính cả điểm 
kiểm tra miệng, chấm vở  bài tập hoặc kiểm tra 15 phút…) là cả  nhóm 
được tuyên dương trong buổi chào cờ vào sáng thứ hai trước toàn trường( ở 
tuần đầu tiên của tháng tới) và cứ như vậy, tôi theo dõi sự tiến bộ dần của 
các em cho đến hết mỗi đợt thi đua mà nhà trường phát động, tôi lập danh 
sách nộp lại cho Ban giám hiệu để  có phần thưởng cho các em về  sự tiến 
bộ  trong quá trình học tập. Đồng thời cũng thông báo với gia đình các em  
về  sự  tiến bộ  đó để  các em thấy được việc làm của mình có ý nghĩa lớn  
lao( làm bố mẹ vui lòng, thầy cô phấn khởi, bạn bè tin yêu …). Như vậy, từ 
lớp học phụ đạo sẽ tạo hứng thú cho các em trong khi học chính khóa.  
   6. Thường xuyên phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội  
trong việc “Thông tin hai chiều”.

14

15


huyện( xếp  ở  tốp đầu). Điều đó cho thấy việc áp dụng  “Một số  biện 
pháp phụ  đạo học sinh yếu kém, nâng cao chất lượng đại trà” mà tôi 
đã đưa ra có tác dụng rất lớn trong quá trình dạy học ở  trường THCS Nga 
Trường nói riêng và đối với các trường THCS nói chung. Đó là nguồn động 
viên lớn đối với bản thân tôi và cũng là niềm mong mỏi của tất cả những ai 
quan tâm đến “ Sự nghiệp trồng người”. Và kết quả theo dõi đó được thể 
hiện rõ qua các kỳ thi kiểm tra chất lượng cũng như chất lượng đại trà của 
môn học.
  a.   Điểm   các   kỳ   thi   kiểm   tra   chất   lượng   trong   năm   học   2010  2011( 5lần).
Lớ
p

SS

  Kỳ 
thi

Đầu năm

Giữa 
kỳI

SL

SL

%

11,1
  Yếu 8
7,4
1
3,7
0
0
0
0
 Kém 2
0
0
1
3,3
2
6,7
3
10,0
Giỏi
2
6,7
3
10,0
4
13,3
6
20,0
Khá
17 56,6
19 63,4 21 70,0

8,8
6
10,6
8
14,0
12 21,0
  Khá
31
54,4
35 61,4 38 66,7
35 61,4
57   TB
5
8,8
  Yếu 17 29,8 12 21,0 7 12,3
7,0
2
3,5
0
0
0
0
 Kém 4
b. Chất lượng đại trà  môn Ngữ văn 9  năm học 2010 ­ 2011.
Xếp loại
SS ĐTBM
Giỏi
Khá
TB
Yếu

5
22
28
2

8,8
38,6
49,1
3,5

0

0

Tổng

SL

Lớp

%

SL

Giữa kỳ  Cuối kỳ 
II
II
%

Điểm


H.Kỳ II

3

Cả năm

2

7,4

11

H.Kỳ I

0

0

7

H.Kỳ II

4

Cả năm

3

H.Kỳ I

23
21

11,
1
37,
0
40,
7
23,
3
43,
3
33,
3
17,
5
40,
3
36,

20
13
13
20
12
16
40
25



1

3,7

0

0

1

3,7

0

0

3

10,0

0

0

1

3,4

0


0

0

         Trong năm học 2010 ­ 2011 có 5 học sinh yếu kém của khối 9 được 
thưởng qua 3 đợt thi đua mà nhà trường phát động:
  ­ Đợt 1: Em Lê Thị Trang ­ Lớp 9A( chữ viết tiến bộ nhiều, nắm được kỹ 
năng làm bài văn): Tuyên dương trước toàn trường, được thưởng 3 cuốn vở 
và 1 chiếc bút.
  ­ Đợt 2: Em Lê Thị Hằng ­ Lớp 9B ( vươn lên đạt HL trung bình khá),em  
Lê Minh Chiến ­ Lớp 9B( Đạt học lực Trung bình khá): Tuyên dương trước  
toàn trường và được thưởng  mỗi em 5 cuốn vở.
   ­ Đợt 3:   Em Mai Việt Anh ­ Lớp 9A( Đạt học lực khá), em Mai Tiến  
Thịnh , Lớp 9B( học tiến bộ  nhiều, không còn bỏ  học vô lý do): Tuyên  
dương trước toàn trường và được thưởng 5 cuốn vở. Đồng thời cả  5 em 

17


nhà trường thưởng mỗi em 20.000đ và 5 em được phân công giúp đỡ  bạn  
đã tiến bộ( Mai Ánh Hồng, Dương Thị  Hà, Trần Thị  Linh, Nguyễn Thị 
Hằng, Mai Thanh Loan) cũng được thưởng 20.000đ/em vào ngày tổng kết 
năm học. Phần thưởng tuy không nhiều nhưng đó là sự  động viên đối với 
những em vươn lên trong học tập và khích lệ  những em có tinh thần giúp  
đỡ bạn những khi bạn gặp phải khó khăn. Đặc biệt là các em học yếu kém 
khối 6,7,8 cũng thấy được sự  quan tâm sát sao của các thầy  cô giáo cũng 
như  Ban giám hiệu nhà trường đối với những học sinh có lực học dưới  
trung bình. 
        Như vậy, qua kết quả đạt được của môn học Ngữ văn lớp 9, năm 

là nâng cao chất lượng học sinh yếu ­ kém trong giai đoạn hiện nay.
         Trên đây là một số ý kiến nhỏ đứng về phương diện của cá nhân tôi, 
chắc chắn còn nhiều hạn chế, thiếu sót và có thể  còn có những ý kiến  
không giống nhau về quan điểm chung. Rất mong được sự  góp ý của Hội  
đồng giám khảo và các bạn đồng nghiệp.
                                               Tôi xin chân thành cảm ơn!
                                                 
                                                       Nga Trường, ngày 06 tháng  05 năm  
2011.
                                                                                         
                                                                                 Người thực hiện
                                                                                                   Hoàng Thị Nhu

19


20