Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU HỌC TỐT
MÔN NGỮ VĂN 6 TRƯỜNG THCS LẠC HÒA
––––––––––––––––––––
Phần một: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.
Lí do chọn đề tài
:
- Nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu
kém là mục tiêu cơ bản hàng đầu, là mối quan tâm lớn đối với sự nghiệp giáo dục hiện nay.
Nghị quyết TW 2, khoá 2 của Đảng có xác định” Mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây
dựng những con người mới và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng dân tộc và chủ nghĩa xã
hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường , xây dựng và bảo vệ tổ quốc, thực hiện thành
công sự nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước….làm cho trí thức khoa học và công nghệ hiện
đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp”. Như vậy, mục
tiêu của giáo dục nói chung và nhà trường phổ thông nói riêng đào tạo con người toàn diện
để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước hiện nay.
- Để đạt được điều đó thì bên cạnh việc phát hiện học sinh năng khiếu, đào tạo bồi
dưỡng học sinh giỏi, nhiệm vụ phụ đạo, rèn luyện các em còn yếu, kém để nâng cao chất
lượng, hiệu quả giáo dục là yếu tố là mối băn khoăn lớn của Đảng, Nhà nước và ngành giáo
dục nhất là đội ngũ thầy cô giáo, của các bậc phụ huynh học sinh. Hơn nữa, trong tình hình
học tập hiện nay, hầu như ở trường nào cũng tồn tại các em học sinh thuộc diện yếu kém.
Làm thế nào để khắc phục tình trạng trên. Làm thế nào để nâng cao chất lượng học tập, giảm
tỷ lệ học sinh trung bình là một vấn đề rất nan giải đòi hỏi những người làm công tác giáo
dục, nhất là thầy cô giáo phải quan tâm đầu tư nỗ lực cùng với Ban giám hiệu nhà trường kết
hợp với hội phụ huynh học sinh vạch ra một chương trình kế hoạch cụ thể để dạy tốt, học tốt
để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục.
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
văn để có thể học tốt môn ngữ văn – một trong những môn quan trọng trong nhà trường.
Trước mắt là để học sinh đạt kết quả học tập hàng năm. Sau này có kiến thức nhất định
vận dụng trong thực tế cuộc sống giao tiếp hàng ngày. Đồng thời đào tạo cho đất nước
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
những thế hệ học sinh, không chỉ thành thục về kĩ năng mà còn giàu có về cảm xúc,có
tâm hồn trong sáng, nhân ái, biết vươn tới Chân - Thiện – Mĩ
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp dạy phụ đạo cho học sinh yếu, kém trong môn Ngữ văn.
b. Phạm vi nghiên cứu
Học sinh lớp 6a4, 6a5, trường THCS Lạc Hòa.Năm hoc 2012-2013
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
Phần hai
: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Đặc điểm tình hình:
1.1– Thuận lợi:
– Được sự chỉ đạo quan tâm thường xuyên, sâu sát của các cấp ban ngành phòng giáo
dục. Ban giám hiệu nhà trường, kết hợp với sự nhiệt tình giúp đỡ của đồng nghiệp.
– Sự hỗ trợ hết mình, tạo mọi điều kiện giúp đỡ của nhà trường làm tốt công tác giảng
dạy, phụ đạo học sinh yếu kém, sự quan tâm của Hội phụ huynh học sinh và gia đình các em.
– Bản thân học sinh yếu cũng muốn được vươn lên, cố gắng nhiều tham gia đầy đủ lớp
học phụ đạo và làm tốt bài tập theo yêu cầu và sự hướng dẫn của cô giáo.
1.2– Khó khăn:
_Là học sinh yếu kém nên các em không có phương pháp học tốt không có năng lực
tiếp thu bài hoặc tiếp thu bài chậm thường nản lòng trước bài tập khó.
_Do quan niệm phiến diện sai lầm của không ít phụ huynh chỉ hướng cho con em mình
44
38
1
2
21
10
19
11
13
15
1.3.2 Nguyên nhân thực trạng:
Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy, bản thân tôi cũng nắm bắt và thấu hiểu được tâm lí lứa
tuổi học sinh THCS. Đặc biệt là học sinh lớp 6, mới thay đổi môi trường học tập: về bạn bè, thầy
cô, các môn học, cách học…, nên các em còn bỡ ngỡ, cũng như cách lĩnh hội tri thức còn hạn chế.
Chất lượng học tập của các em rất yếu: Vốn từ còn quá ít nên thường dẫn đến tình trạng
lặp từ, lặp ý hoặc dùng từ không chính xác ý không rõ ràng dẫn đến bài viết nông cạn diễn
đạt kém , nhiều bài văn trọng tâm và tên tác giả tiêu biểu cũng không nhớ tên bài viết tổng
hợp rất yếu ( tỷ lệ học sinh yếu còn cao).
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
Một số học sinh còn lười học, chán học, không bao giờ đọc sách, kể cả đọc văn bản hay đọc
trước bài trong sách giáo khoa nên không chuẩn bị tốt tâm thế cho giờ học môn Ngữ Văn.
Vì trường nằm trên vùng kinh tế khó khăn, hầu hết đều làm ruộng, hoặc nương rẫy nên các em
phải phụ giúp gia đình, không có thời gian học bài.
2. Các biện pháp thực hiện dể nâng cao cải tiến thực trạng:
_Trước tiên người thầy phải nhiệt tình, thật sự tha thiết gần gũi, yêu thương trò như
người thân trong gia đình bằng tình cảm tâm huyết đó thầy đem hết năng lực ra giảng dạy
vượt qua mọi cản trở, khó khăn và nhẫn nại, chịu khó đầu tư soạn giảng, sử dụng những
Trong quá trình học tập, luôn luôn chú ý theo dõi phát hiện những em có nhiều tiến bộ,
tuyên dương khen thưởng trước lớp khuyến khích các em khác cố gắng noi theo.
Khi đã phân loại được từng nhóm học sinh như trên, cần làm nhiệm vụ quan trọng là
cung cấp kiến thức.
a) Về phân môn văn học:
Dựa theo các bài văn học trong chương trình giúp học sinh hệ thống hoá lại những kiến
thức cơ bản nắm vững những tác giả, tác phẩm tiêu biểu, quan tâm đặc biệt nội dung, nghệ
thuật và nhận xét.
Về tác phẩm văn học: Căn cứ theo đặc trưng thể loại tôi giúp cho các em học tập và nắm
vững các phần sau:
– Thuộc và nhớ nội dung, chi tiết đặc sắc của tác phẩm. Ví dụ:
+ Về văn xuôi: Thuộc cốt truyện, nắm vững các chi tiết, kết cấu nhân vật hệ thống các sự
kiện, biến cố, giá trị đặc sắc về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm.
Gắn tác phẩm với thời đại lúc tác phẩm ra đời để am hiểu. xuất xứ hoàn cảnh sáng tác
chủ đề, giá trị nội dung, đặc sắc hình thức, giá trị tư tưởng, giá trị thẩm mỹ của tác phẩm.
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
Để có thể nắm vững các điều đó thì học sinh cần có một phương pháp tìm hiểu, tôi chỉ
cho các em cách đơn giản nhưng rất hữu hiệu nhất cho các em là đọc thật kỹ tác phẩm rồi dựa
vào hệ thống câu hỏi gợi mở và em hiểu tác phẩm trước ở nhà, sau đó vào vào giờ học chăm
chú theo dõi bài giảng của thầy cô về nhà học thuộc bài.
=> Ví dụ cụ thể:
Em hãy tìm hiểu và nắm vững văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” của tác giả Tô
Hoài, các em có thể tiến hành trả lời các câu hỏi gợi mở sau đây để tìm hiểu:
- Hãy trình bày những hiểu biết của em về tác giả Tô Hoài? Nêu xuất xứ của văn bản?
- Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? cách lựa chọn ngôi kể như vậy có tác dụng gì?
- Hãy tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình và tính cách của Dế Mèn.
- Em có nhận xét gì về lời văn và cách sử dụng từ ngữ để miêu tả Dế Mèn của tác giả Tô
Hoài? Tác dụng?
rõ sẽ dùng sai như câu sau đây: Trong những ngày bị bọn Tưởng Giới Thạch, giam cầm trong
nhà tù, tâm hồn Hồ Chí Minh vẫn kiên cố không khuất phục => Dùng sai từ “kiên cố” vì từ
“kiên cố” là chỉ một sự vật. Đối với câu trên cần thay từ “kiên cố” bằng từ “kiên cường” vì
“Kiên cường” là từ để chỉ tinh thần không lung lay, ý chí kiên định của con người.
Sau khi các em đã thành thạo thao tác dùng từ, viết câu, tôi tiến hành hướng dẫn cho các
em dựng đoạn– trong các bài viết của học sinh, tôi thấy khá nhiều câu viết rời rạc, tản mạn
lộn xộn, chỗ thừa ý, chỗ thiếu ý thậm chí mâu thuẫn, phản định lẫn nhau. Tôi đã cho các em
dùng các phương tiện liên kết để gắn kết các câu lại với nhau, sắp xếp ý thành đoạn, thành bài
theo một hướng dẫn nội dung thống nhất từ đó hướng dẫn cho các em nội dung liên kết đoạn
văn thể hiện ở hai phương diện. Liên kết chủ đề và liên kết đề tài, hai mặt này gắn bó chặt
chẽ với nhau.
c) Phân môn tập làm văn (Rèn luyện kỹ năng làm văn. ) :
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 9
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
Qua tìm hiểu tôi thấy rất nhiều học sinh sợ môn tập làm văn nguyên nhân chủ yếu là do
các em không nắm nội dung các tác phẩm văn học cũng như phương pháp làm bài, nên tôi đã
từng bước hướng dẫn các em.
– Rèn kỹ năng tìm hiểu đề, định hướng làm bài, yêu cầu chính của đề đề bài.
Tất cả những công việc trên là sự hướng dẫn của thầy nhưng để học tốt hay không thì
còn phụ thuộc rất nhiều vào sự cố gắng của trò các biết nhẫn nại, kiên trì, chịu khó học tập
làm tốt và đầy đủ theo sự hướng dẫn và yêu cầu của giáo dục của giáo viên thì mới đạt hiệu
quả. Vì vậy ngoài việc cung cấp kiến thức, tôi còn chỉ cho các em phương pháp học tập để có
điều kiện tiến bộ thoát khỏi tình trạng yếu kém.
* Hướng dẫn học sinh học tập.
– Hướng dẫn cho các em xác định mục đích học tập ngay từ đầu mỗi năm học, cần phải
học và làm bài đầy đủ theo yêu cầu của thầy cô, chịu khó đọc thêm sách, báo, tư liệu để huy
động thêm kiến thức tham khảo phụ trợ cho bài học.
– Khi chỗ nào trong bài học, bài tập không hiểu thì có thể nhờ bạn bè giúp đỡ hoặc trực
tiếp nhờ thầy cô hướng dẫn lại.
trình nâng cao chất lượng dạy và học là động lực thúc đẩy sự phát triển của nhà trường. Chính
cơng tác này giúp chúng ta nắm được hoạt động hàng ngày trên lớp của học sinh, đồng thời góp
phần chống học sinh bỏ học của nhà trường.
Sau khi thực hiện sáng kiến này t
ơi nhận thấy
học sinh có nhiều tiến bộ, cơ bản các em biết cách lĩnh hội tri thức và biết vận dụng kiến thức
vào thực tế,
nắm tương đối chắc những kiến thức cơ bản về tác giả tác phẩm trong chương
trình, biết tích luỹ vốn từ và biết cách dùng từ chính xác hơn đúng với từng ngữ cảnh đặc
biệt hơn bài tập làm văn của các em có cách lập luận chặt chẽ, các luận điểm luận cứ rõ
ràng rành mạch, bài viết có sự liên hệ chặt chẻ hơn, biết lồng cảm xúc của bản thân và
cảm thụ sâu sắc qua mỗi bài văn thực hành.
+Học sinh không cảm thấy môn ngữ văn là quá khó, dần có được sự hứng thú trong học
tập.
+Học sinh yếu thật sự có được những nền móng cơ bản để theo được chương trình lớp 7.
+Ý thức của các em đối với việc học được nâng cao hơn.
-Bài học kinh nghiệm: Qua thực tế vận dụng sáng kiến: “Phụ đạo học sinh yếu, kém mơn Ngữ văn
6 - THCS”, tơi rút ra được một số bài học kinh nghiệm sau:
*Thuận lợi:
Về phía giáo viên
+Là người giáo viên trực tiếp giảng dạy bản thân thiết nghĩ, muốn giúp đỡ đối tượng học
sinh yếu, giáo viên cần:
+ Phải nhiệt tình, năng nổ, phải ln tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề để cải tiến phương
pháp giảng dạy nhằm lơi cuốn học sinh học tập tích cực.
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 12
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
+ Phải kết hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các đoàn thể trong nhà trường, với chính
quyền địa phương, tạo môi trường giáo dục tốt nhất cho các em.
+ Luôn trao đổi với cha mẹ học sinh, đặc biệt là những học sinh kém để tác động kịp thời.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ trong việc phụ đạo học sinh yếu kém. Trong bài viết chắc
không tránh khỏi thiếu sót. Kính mong quí thầy, cô đóng góp ý kiến. Tôi xin chân thành cảm ơn.
Lạc Hòa, ngày 12 tháng 01 năm 2013
Người viết sáng kiến
(Đã ký)
Danh Thị Lệ
PHỤ LỤC
MỤC TRANG
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
1. Cơ sở lý luận
2. Cơ sở thực tiễn
II. PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3
A. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 3
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 14
Sáng kiến kinh nghiệm ngữ văn 6 năm học 2012-
2013
I. Mục tiêu phụ đạo 3
II. Những thuận lợi và khó khăn 3
III. Cách thức thực hiện 4
IV. Kết quả 11
PHẦN 3: KẾT THÚC VẤN ĐỀ 13
Người viết: Danh Thị Lệ Trang 15