VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ HỒNG PHƯỚC

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG
KHOÁN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2019


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ HỒNG PHƯỚC

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG
KHOÁN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 9 38 01 07

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN ĐỨC MINH

HÀ NỘI - 2019

VIỆT NAM ............................................................................................................. 60
3.1 Thực trạng pháp luật về tổ chức của QĐTCK ..........................................................60
3.2 Thực trạng hoạt động của Quỹ đầu tư chứng khoán trong thời gian qua ...................76
3.3 Thực tiễn áp dụng pháp luật về tổ chức và hoạt động của QĐTCK tại Việt Nam
Kết luận chương 3 .................................................................................................... 89
CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ
CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM
................................................................................................................................................108
4.1 Các có ảnh hưởng và định hướng hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của
Quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam hiện nay .................................................................108
4.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật và hoàn thiện cơ chế thực thi pháp luật về tổ chức và
hoạt động của Quỹ đầu tư chứng khoán .............................................................................117
Kết luận chương 4 .................................................................................................. 146
KẾT LUẬN ........................................................................................................... 147
CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ ............... 149
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................ 150
PHỤ LỤC ....................................................................................................................... 161
2


DANH MỤC VIẾT TẮT
ASEAN

: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

BTC

: Bộ Tài Chính

CBTT


IFC

: Tổ chức tài chính quốc tế

IOSCO

: Tổ chức quốc tế các Ủy ban chứng khoán

NAV

: Giá trị tài sản ròng

NĐT

: Nhà đầu tư

NHGS

: Ngân hàng giám sát

OECD

: Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế

QĐTCK

: Quỹ đầu tư chứng khoán

QTCT


MB Capital : CTCP quản lý quỹ MB
Techcom Capital: CTCP quản lý quỹ Kỹ thương
BVF

: Công ty TNHH quản lý quỹ Bảo Việt

4


DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Quan hệ giữa Quỹ đầu tư tập thể dạng hợp đồng và Người đầu tư ... 42
Sơ đồ 2.2: Quan hệ giữa Quỹ đầu tư tập thể dạng công ty (Công ty đầu tư) và
người đầu tư......................................................................................................... 43
Sơ đồ 2.3: Hệ thống Quản trị công ty ................................................................. 53
Sơ đồ 2.4: Tổ chức của Quỹ tương hỗ ................................................................ 54
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1: Số lượng công ty quản lý quỹ từ 2003 – 2011 ................................... 92
Bảng 3.2: Hoạt động kinh doanh của CTQLQ từ 2011 – 2017 .......................... 93
Bảng 3.3: Thời điểm thành lập và tên của các loại hình QĐTCK đầu tiên ........ 93
Bảng 3.4: Số lượng các Quỹ đầu tư chứng khoán từ 2006 – 6/2016 .................. 94
Bảng 3.5: Số lượng các Quỹ đầu tư chứng khoán từ 12/2016 – 5/2018 ............. 94
Bảng 3.6: Báo cáo danh mục đầu tư, Báo cáo thu nhập, Báo cáo của CTQLQ
(VFM), Báo cáo của NHGS đối với Quỹ VFMVF1 qua các năm 2014 – 20189
............................................................................................................................. 96
Bảng 3.7: Báo cáo thu nhập của Quỹ ETF - VFMVN30 các năm 2014 – 2018 97
Bảng 3.8: Báo cáo danh mục đầu tư, Báo cáo thu nhập, Báo cáo của CTQLQ, Báo
cáo của NHGS đối với Quỹ MBBF qua các năm 2013 – 2017 .......................... 97
Bảng 3.9: Báo cáo thu nhập của các Quỹ do BVF quản lý năm 2018 .............. 98
Bảng 3.10: Nhân sự điều hành các Quỹ do VFM quản lý năm 2018 ............... 102

06/12/2012 về việc phê duyệt Đề án “Tái cấu trúc thị trường chứng khoán và
doanh nghiệp bảo hiểm”, Chính phủ Việt Nam đã chỉ rõ cần phải tập trung tái cấu
trúc NĐT có tổ chức, trong đó có các CTQLQ, các QĐTCK.
Để hiện thực hóa các chiến lược, đề án trên và phát triển mạnh mẽ TTCK,
Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn về việc thành lập, tổ
chức và quản lý các loại hình QĐTCK. Mục đích điều chỉnh của pháp luật đối với
1


QĐTCK là nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của nhà đầu tư trước khả năng bị lạm
dụng bởi các chủ thể tham gia vào tổ chức và hoạt động của QĐTCK. Điều này
cũng phù hợp với một trong những mục tiêu điều chỉnh hoạt động chứng khoán
do IOSCO khuyến nghị là “bảo vệ nhà đầu tư”. Tuy nhiên, qua hơn 12 năm thực
thi Luật Chứng khoán nhận thấy, QĐTCK chưa thể hiện được vai trò và tác dụng
tích cực của mình trên TTCK, chưa là phương thức đầu tư tin cậy của NĐT. Điều
này được thể hiện: QĐTCK chủ yếu được thành lập dưới dạng quỹ đóng, quỹ mở,
quỹ ETF, quỹ đầu tư bất động sản; chưa thành lập quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện
và CTĐTCK (mô hình QĐTCK dạng CTCP); số lượng QĐTCK hiện nay còn ít
(39 QĐTCK); hiệu quả hoạt động của QĐTCK chưa cao; số lượng NĐT tham gia
vào QĐTCK không nhiều và ngày càng giảm; một số QĐTCK có quy mô lớn đã
chấm dứt hoạt động. Xét nguyên nhân thuộc về thể chế hoạt động có ảnh hưởng
đến kết quả hoạt động của QĐTCK, đó là vẫn còn tồn tại các hạn chế, bất cập của
pháp luật về tổ chức và hoạt động của QĐTCK, vấn đề quản trị QĐTCK và cơ
chế hỗ trợ thực thi pháp luật.
Tiếp tục tái cơ cấu theo Quyết định số 242/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng
Chính phủ ngày 28/02/2019 phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại thị trường chứng khoán
và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025”, trong đó:
Tiếp tục cơ cấu lại toàn diện để TTCK trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn
quan trọng cho nền kinh tế; nâng cao năng lực quản trị của các CTQLQ; đảm bảo
cơ cấu hợp lý giữa NĐT cá nhân và NĐT có tổ chức, đồng thời thúc đẩy sự phát

này phải xuất phát từ yêu cầu, định hướng của Đảng cộng sản Việt Nam và chính
sách của Nhà nước trong việc hoàn thiện pháp luật về TTCK nói chung, nhằm
thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của TTCK, đáp ứng quá trình hội nhập kinh tế
quốc tế.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận án
- Đối tượng nghiên cứu của luận án: Tổ chức và hoạt động của Quỹ đầu
tư chứng khoán đặt trong bối cảnh pháp luật và thực tiễn của Việt Nam.
- Phạm vi nghiên cứu của luận án:
+ Phạm vi về nội dung: Quỹ đầu tư chứng khoán theo pháp luật Việt Nam
bao gồm Quỹ đầu tư chứng khoán (không có tư cách pháp nhân) và QĐTCK theo

3


dạng CTCP (Công ty đầu tư chứng khoán) được thành lập, tổ chức và hoạt động
theo pháp luật Việt Nam.
Các quy định của pháp luật chứng khoán đối với từng loại hình QĐTCK
(Quỹ đại chúng, Quỹ thành viên, Quỹ mở, Quỹ hoán đổi danh mục, Quỹ bất động
sản) được tác giả phân tích lồng ghép khi nghiên cứu các quy định chung của Luật
Chứng khoán năm 2006, văn bản hướng dẫn hiện hành về tổ chức và hoạt động
của QĐTCK nói chung mà không đi sâu phân tích các quy định riêng lẻ của từng
quỹ cụ thể.
+ Phạm vi về không gian: Luận án tập trung nghiên cứu theo pháp luật Việt
Nam. Pháp luật về QĐTCK của một số nước trên thế giới được đề cập để phân tích,
so sánh, đối chiếu với pháp luật Việt Nam làm cơ sở cho các đề xuất, kiến nghị.
+ Phạm vi về thời gian: Luận án nghiên cứu hệ thống quy định pháp luật
về tổ chức và hoạt động của QĐTCK ở Việt Nam từ khi có Luật Chứng khoán
2006 cho đến nay. Giai đoạn trước khi Luật Chứng khoán có hiệu lực không thuộc
phạm vi nghiên cứu của luận án, tuy nhiên có thể được đề cập khi so sánh và đánh
giá các quy định pháp luật hiện hành.

Hai là, về cơ sở lý luận liên quan đến pháp luật về tổ chức và hoạt động
của QĐTCK, Luận án xác định được nội hàm của pháp luật về tổ chức và hoạt
động của QĐTCK đi từ nguyên tắc điều chỉnh pháp luật, xác định chủ thể pháp
luật, quan hệ pháp luật giữa các chủ thể tham gia vào QĐTCK và từ đó, đưa ra
được khái niệm pháp luật về tổ chức và hoạt động của QĐTCK.
Ba là, Luận án xác định được vai trò của pháp luật đối với quản trị QĐTCK,
bởi vì để cho các quỹ đầu tư hoạt động có hiệu quả không chỉ cần có môi trường
pháp lý mà còn cả vấn đề quản trị. Ngoài ra, Luận án chỉ ra được những yếu tố
tác động đến pháp luật về tổ chức và hoạt động của QĐTCK có ý nghĩa cho việc
xem xét các yêu cầu đặt ra trong quá trình hoàn thiện pháp luật.
Bốn là, Luận án phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam về tổ chức và hoạt
động của QĐTCK và CTĐTCK (QĐTCK theo mô hình CTCP). Luận án đưa ra
những đánh giá về thực trạng pháp luật, tổng hợp và thống kê được các số liệu để
minh chứng cho thực tiễn hoạt động của các QĐTCK ở Việt Nam hiện nay. Qua
đó, chỉ ra điểm còn hạn chế, bất cập trong quy định của pháp luật điều chỉnh tổ
chức và hoạt động của QĐTCK; đánh giá thực tiễn thực thi pháp luật vẫn còn có
những hạn chế.
5


Năm là, Luận án xác định các yếu tố có ảnh hưởng đến việc hoàn thiện pháp
luật tại Việt Nam hiện nay như: Sự phát triển của nền kinh tế, hội nhập quốc tế về
TTCK, sự phát triển của TTCK và NĐT tổ chức trên TTCK. Các định hướng hoàn
thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của QĐTCK được xác định cụ thể dựa
trên các quan điểm, chính sách của Nhà Nước Việt Nam về việc cơ cấu lại TTCK
nói chung và trước yêu cầu sửa đổi Luật Chứng khoán. Từ đó, Luận án đưa ra
được các kiến nghị, giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của
QĐTCK; các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về QĐTCK.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
Về mặt lý luận, Luận án bổ sung vào hệ thống lý luận chung về QĐTCK,

Lịch sử hình thành Quỹ đầu tư xuất phát từ cuộc Cách mạng công nghiệp
tại Anh vào thế kỷ 19. Tại Mỹ, Quỹ đầu tư chính thức được thành lập năm 1924.
Ở Việt Nam, QĐTCK đầu tiên được thành lập vào năm 2004 theo Nghị định số
48/1998/NĐ – CP ngày 11/7/1998. Do đó, các công trình khoa học và bài viết
trong nước có liên quan đến QĐTCK cũng mới được các nhà nghiên cứu quan
tâm gần đây và chủ yếu là: Sách chuyên khảo, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, bài
viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành luật, kinh tế...
1.1.1. Các công trình nghiên cứu lý luận chung về QĐTCK và pháp luật
về tổ chức và hoạt động của QĐTCK
- Công trình nghiên cứu về khái niệm Quỹ đầu tư chứng khoán
Theo International Finance Corporation (IFC, 1996), Investment Fund in
emerging market (Quỹ đầu tư trên thị trường chứng khoán mới nổi) thì Quỹ đầu
tư được biết đến như một phương tiện đầu tư tập thể - là công cụ tài chính để tập
hợp và quản lý tiền của nhiều NĐT. NĐT nhượng đáng kể việc kiểm soát khoản
tiền của họ cho các nhà quản lý chuyên nghiệp để mua danh mục các loại chứng
khoán hoặc cổ phần đầu tư tư nhân trong các công ty [108, p.8]. Tác giả Nguyễn
Thu Thủy (2011), Phát triển các quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam hiện nay
[89, tr9], thì QĐTCK thực chất là một tập hợp vốn do tổ chức và cá nhân góp lại
để được quản lý nhằm tăng cường tính chuyên nghiệp trong hoạt động đầu tư
chứng khoán và tối đa hóa lợi nhuận cho những người tham gia. Trần Thị Thùy
Linh (2011), QĐTCK trên thị trường chứng khoán Việt Nam [65, tr5] lại cho rằng
Quỹ đầu tư là một định chế tài chính trung gian phi ngân hàng, thu hút tiền nhàn rỗi
từ các nguồn khác nhau để đầu tư vào các cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ hay các loại
tài sản khác. Nói cách khác, Quỹ đầu tư là tổ chức đầu tư chuyên nghiệp. Tác giả
Ngô Thanh Long (2006), Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ đầu tư chứng
7


khoán, thì QĐTCK là một định chế tài chính trung gian hình thành từ vốn góp của
các NĐT được quản lý bởi một tổ chức quản lý quỹ chuyên nghiệp, có danh mục đầu

Ngoài ra, một số tác giả khác cũng đưa ra khái niệm về QĐTCK trong các
công trình nghiên cứu theo những khía cạnh khác nhau: Đại học Luật Hà Nội
(2008, 2012), Giáo trình Luật Chứng khoán [47], Võ Thị Mỹ Hương (2009), Pháp
luật về quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam [62], Ủy ban chứng khoán nhà nước
– Trung tâm nghiên cứu khoa học và đào tạo chứng khoán (2009), Giáo trình
những vấn đề cơ bản về chứng khoán và thị trường chứng khoán [101], Ủy ban
chứng khoán nhà nước – Trung tâm nghiên cứu khoa học và đào tạo chứng khoán
(2009), Pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán [102].
- Công trình nghiên cứu về đặc điểm của Quỹ đầu tư chứng khoán
Nghiên cứu dưới góc độ luật học, Ngô Thanh Long (2006) [66, tr7-12] phân
tích đặc điểm của QĐTCK dựa trên các tiêu chí như: Một là, về đối tượng đầu tư;
Hai là, về hình thức đầu tư; Ba là, về cơ cấu tổ chức và hoạt động; Bốn là, về khả
năng mua lại chứng chỉ quỹ từ NĐT (đặc điểm riêng của QĐTCK ở Việt Nam).
Đối với công trình tại Ủy ban Chứng khoán Nhà Nước (2009) [102, tr246], QĐTCK
có những đặc điểm chủ yếu: việc quản lý quỹ hình thành từ vốn góp của NĐT có thể
được ủy thác cho một CTQLQ chuyên nghiệp quản lý; việc giám sát hoạt động quản
lý đầu tư của CTQLQ về việc tuân thủ các quy định của pháp luật và Điều lệ quỹ được
ủy thác cho một tổ chức giám sát độc lập (NHGS). Tổ chức này đồng thời thực hiện
hoạt động bảo quản an toàn, lưu ký, thanh toán, bù trừ các giao dịch của quỹ; người
đầu tư không có quyền tham gia vào hoạt động đầu tư hàng ngày của quỹ; người đầu
tư chỉ được thực hiện quyền kiểm tra giám sát của mình tại các cuộc họp đại hội đồng
người đầu tư.
Nghiên cứu dưới góc độ kinh tế học, Nguyễn Thu Thủy (2011) [89, tr9-10]
thì ngoài nêu lên các đặc điểm của một quỹ đầu tư nói chung còn đưa ra ba đặc
điểm đặc thù riêng của QĐTCK là: (i) QĐTCK được thiết lập chủ yếu trên cơ sở
huy động vốn của các NĐT cá nhân dưới dạng vốn chủ sở hữu, phần lớn số tiền
này được sử dụng để đầu tư vào danh mục chứng khoán nhằm sinh lời; (ii) Hoạt
đồng đầu tư của quỹ do CTQLQ thực hiện được giám sát bởi một tổ chức, đó là
các ngân hàng giám sát; (iii) Tỷ trọng vốn đầu tư quỹ sử dụng để đầu tư vào các


do: (i) Những người đầu tư vào chứng khoán nếu không phải là những công ty lớn
sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc mua chứng khoán; (ii) Là sự cần thiết phải
đa dạng hóa hoạt động đầu tư chứng khoán; (iii) QĐTCK giúp cho các NĐT nhỏ
10


khắc phục tính chất nghiệp dư của mình trong đầu tư vào chứng khoán. CTQLQ
có mối liên hệ mật thiết với các QĐTCK được đầu tư ủy thác: CTQLQ xin phép
lập QĐTCK; CTQLQ thay mặt QĐTCK phát hành chứng chỉ, quản lý tài sản của
quỹ và thực hiện các giao dịch (ký Hợp đồng với NHGS); CTQLQ là người triệu
tập đại hội những người đầu tư và thực hiện các thủ tục cần thiết để đại hội được
tiến hành thuận lợi; CTQLQ thực hiện việc quản lý quỹ đầu tư theo đúng các quy
định của điều lệ quỹ và nghị quyết của đại hội những NĐT. Tác giả Đoàn Thanh
Hà (2002), Thúc đẩy phát triển QĐTCK - Giải pháp giảm áp lực cầu cổ phiếu
trên TTCK hiện nay [53], đã đưa ra những lý do cho sự tồn tại của QĐTCK đó là:
(i) QĐTCK là một phương tiện đầu tư tập thể; (ii) Tính chuyên nghiệp của các
QĐTCK; (iii) Tính lỏng và độ an toàn cao của các chứng chỉ đầu tư. Đồng thời,
tác giả cũng đưa ra các kiến nghị nhằm phát triển mô hình QĐTCK: (i) Hoàn thiện
hệ thống pháp lý để tạo hành lang cho các tổ chức tài chính và doanh nghiệp hoạt
động một cách công bằng và hiệu quả; (ii) Có chính sách ưu đãi về tài chính cho
QĐTCK; (iii) Tăng cường đào tạo các chuyên viên lành nghề, am hiểu về chứng
khoán và TTCK, quỹ đầu tư. Hay Trần Vũ Hải (2006), Một số vấn đề pháp lý về
công ty đầu tư chứng khoán [55], nêu ra một số đặc điểm của CTĐTCK theo quy
định LCK 2006; so sánh giữa CTĐTCK và QĐTCK; Tác giả đưa ra một số nhận
xét đối với những quy định hiện hành về CTĐTCK. Đặc điểm của CTĐTCK: (i)
Là mô hình đầu tư kết hợp giữa QĐTCK không có tư cách chủ thể với Công ty
quản lý QĐTCK; (ii) CTĐTCK do chính những NĐT thành lập; (iii) Hoạt động
đầu tư của CTĐTCK vừa giống với QĐTCK, lại vừa giống với hoạt động tự doanh
của công ty chứng khoán; (iv) CTĐTCK là một pháp nhân, được thành lập dưới
hình thức CTCP.

International Finance Corporation (IFC, 1996), [108, p.14] đề cập sự ảnh
hưởng của Chính phủ đến Quỹ đầu tư theo hai cách: Trực tiếp nhất, Chính phủ
xây dựng các quy chế pháp lý và tài chính của Quỹ đầu tư và thị trường vốn; Thứ
hai, Chỉnh phủ xác định môi trường kinh tế vĩ mô và quy định những hoạt động
riêng trong lĩnh vực kinh tế nói chung. Trong việc phát triển, các Quỹ kinh tế được
khuyến khích bởi việc hỗ trợ đầu tư bằng nhiều cách. Việc điều chỉnh và quy trình
pháp lý mở ra và cho phép giải quyết nhanh chóng các xung đột. Cụ thể là xác
định quyền của NĐT nhằm tạo điều kiện cho hoạt động đầu tư. Hay Tác giả Olha
O. Cherednychenko (2010), The Regulation of Retail Investment Services in the
12


EU: Towards the Improvement of Investor Rights? (Quy chế dịch vụ đầu tư bán
lẻ ở Liên minh Châu Âu – hướng tới việc cải thiện quyền của NĐT) [113] đã chỉ
ra rằng, mặc dù trên thực tế, hệ thống pháp luật của cộng đồng Châu Âu đã tồn tại
để bảo vệ NĐT bán lẻ. Thị trường trong các dịch vụ đầu tư và sản phẩm bán lẻ
vẫn bị phân tán và manh mún. Hơn nữa, cuộc khủng hoảng tài chính gần đây đã
làm giảm niềm tin của NĐT vào thị trường tài chính nói chung và “đóng gói” sản
phẩm đầu tư bán lẻ, chẳng hạn như các Quỹ đầu tư hoặc chính sách bảo hiểm nhân
thọ nói riêng. Để xây dựng lại niềm tin của NĐT bán lẻ bằng cách trao quyền cho
NĐT và cơ chế để thực hiện quyền của họ. Bài viết kết luận rằng quyền đầu tư và
các biện pháp cần được thực hiện nghiêm túc hơn khi làm nên pháp luật về dịch
vụ tài chính của Châu Âu. Việc cải tổ hiện tại khuôn khổ pháp lý của cộng đồng
Châu Âu trong các điều khoản dịch vụ đầu tư cung cấp cơ hội tốt để thực hiện
điều này.
Nguyễn Văn Tuyến (2006), Tính hiệu quả của Luật Chứng khoán - sự tiếp
cận từ góc độ kinh tế học pháp luật [98], bài viết dựa vào lý thuyết kinh tế (định
lý Coase) để xem xét và phân tích các tiêu chí cơ bản nhằm đánh giá tính hiệu quả
của Luật Chứng khoán. Các tiêu chí đó là: (i) Tính rõ ràng, minh bạch của các quy
định trong Luật Chứng khoán; (ii) Khả năng giảm thiểu các chi phí tiếp cận thị

QĐTCK dạng công ty; Quy định về điều kiện thành lập QĐTCK khắt khe hơn so
với trước đây; Các quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân NĐT chứng
khoán sẽ là rào cản trong việc thúc đẩy phát triển NĐT tham gia thị trường.
Một số bài viết như, Đoàn Minh Phụng (2013), Hành lang pháp lý mới cho
quỹ đóng và quỹ thành viên [75], phân tích một số nội dung của Thông tư
224/2012/TT-BTC ngày 26/12/2012 quy định việc huy động vốn, thành lập, quản
lý và giám sát hoạt động quỹ đóng (không bao gồm quỹ đầu tư bất động sản), quỹ
thành viên trên lãnh thổ nước Việt Nam (thay thế Quyết định số 45/2007/QĐBTC ngày 05/6/2007). Hay Ngô Thị Thùy (2015), Bước cải cách lớn về thu hút
dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán [92], phân tích một số quy định mới
của Thông tư số 123/2015/TT-BTC hướng dẫn hoạt động đầu tư nước ngoài trên
TTCK Việt Nam, đó là: Thứ nhất, bãi bỏ cơ chế hợp pháp hóa lãnh sự nên thời
gian để NĐT nước ngoài hoàn tất các thủ tục mở mã số giao dịch chứng khoán
được rút ngắn; Thứ hai, lần đầu tiên mở ra cơ chế cấp mã số giao dịch chứng

14


khoán trực tuyến cho NĐT nước ngoài; Thứ ba, Cơ quan quản lý chấp nhận thụ
lý và giải quyết hồ sơ bằng Tiếng Anh.
Các giáo trình như, Ủy ban chứng khoán nhà nước – Trung tâm nghiên cứu
khoa học và đào tạo chứng khoán (2009), Pháp luật về chứng khoán và thị trường
chứng khoán [102], phân tích việc chào bán CCQ và đăng ký lập quỹ đại chúng;
thành lập quỹ thành viên theo Quyết định số 45/2007/QĐ-BTC; xác định và phân
tích về tổ chức và hoạt động của CTĐTCK theo Luật Chứng khoán và Nghị định
số 14/2007/NĐ-CP. Với Giáo trình Luật Chứng khoán của Trường Đại học Luật
Hà Nội [47], xác định nội dung pháp luật điều chỉnh QĐTCK bao gồm: (i) Các loại
hình QĐTCK và CTĐTCK; (ii) Pháp luật điều chỉnh việc thành lập và giải thể
QĐTCK và CTĐTCK (Thành lập Quỹ đại chúng, Thành lập Quỹ thành viên, Giải thể
QĐTCK; Thành lập CTĐTCK đại chúng, Thành lập CTĐTCK phát hành riêng lẻ);
(iii) Quản trị QĐTCK, CTĐTCK (Đại hội NĐT – cơ quan quyết định cao nhất của

kinh doanh, dịch vụ chứng khoán; (vi) Về tổ chức thị trường; (vii) Hoạt động quản
lý, giám sát thị trường. Bên cạnh đó, công trình còn phân tích và đánh giá một số
hoạt động của CTQLQ và QĐTCK trong nước (Công ty quản lý quỹ với VF1,
VF4, VFA và Công ty quản lý quỹ đầu tư Prudential Việt Nam quản lý quỹ đại
chúng PRUBF1).
Nguyễn Duy Linh (2014), Đánh giá hiệu quả của quỹ đầu tư chứng khoán
dạng mở trên TTCK Việt Nam [63], bài viết đánh giá kết quả hoạt động của 3
QĐTCK dạng mở được thành lập đầu tiên tại Việt Nam, đó là Quỹ đầu tư Trái
phiếu MB Capital Việt Nam (MBBF), Quỹ đầu tư trái phiếu Bảo Thịnh (VFF) và
Quỹ đầu tư Năng động Việt Nam (VFMVFA) bằng các phương pháp kinh tế học.
- Công trình nghiên cứu thực tiễn thực hiện pháp luật về tổ chức và
hoạt động của QĐTCK
Các tác giả Ngô Thanh Long (2006), Pháp luật về tổ chức và hoạt động
của Quỹ đầu tư chứng khoán [66], Võ Thị Mỹ Hương (2009), Pháp luật về quỹ
đầu tư chứng khoán ở Việt Nam [62], Trần Thị Huyền Trang (2014), Pháp luật về
hoạt động của quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam [95], và Đinh Vũ Hòa (2014),
Pháp luật về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư khi tham gia quỹ
đầu tư chứng khoán ở Việt Nam [57] là những công trình nghiên cứu có phần nội
dung đề cập liên quan đến thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về
tổ chức và hoạt động của QĐTCK ở Việt Nam. Tuy nhiên, đây là các công trình
16


ở cấp độ luận văn cao học ngành Luật Kinh tế, thời gian nghiên cứu đã khá lâu và
trên cơ sở các văn bản pháp luật đã lỗi thời, phương pháp nghiên cứu mà các tác
giả sử dụng chủ yếu là phân tích, so sánh, đối chiếu, đánh giá số liệu có sẵn và có
dung lượng ở mức độ hạn chế.
1.1.3. Các công trình nghiên cứu đã đề xuất các kiến nghị và giải pháp
liên quan đến hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của QĐTCK
Tác giả Ngô Văn Thịnh (2004), Trao đổi về hệ thống kế toán áp dụng cho:

động của QĐTCK:
Trần Vũ Hải (2006), Một số vấn đề pháp lý về công ty đầu tư chứng khoán
[55], đề xuất các kiến nghị: (i) Cần phải nhận thức rõ ràng về CTĐTCK là một
dạng QĐTCK; (ii) Việc đặt tên tại Chương VII dẫn đến suy luận rằng, CTĐTCK
không phải là QĐTCK, do đó không giải thích được cơ chế hoạt động của mô
hình này và vì sao CTĐTCK lại được quy định chung với QĐTCK; (iii) Xây dựng
những quy định pháp lý nhằm tạo khả năng chuyển đổi thuận lợi nhất từ CTĐTCK
sang mô hình QĐTCK và ngược lại. Tác giả Phạm Thị Giang Thu (2006), Luật
Chứng khoán với việc mở rộng cơ hội đầu tư và khuyến khích đầu tư, phân tích
những quy định của Luật Chứng khoán trong việc tạo cơ hội đầu tư và khuyến
khích các đối tượng tham gia đầu tư vào TTCK Việt Nam. Đồng thời, đưa ra một
số kiến nghị cần tiếp tục thực hiện [84]. Huỳnh Thị Hương Thảo (2009), Hoạt
động của các quỹ đầu tư chứng khoán niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt
Nam [81], bài viết chỉ ra một số giải pháp phát triển QĐTCK Việt Nam: Một là,
Đối với CTQLQ: (i) Tăng cường hệ thống thông tin cho NĐT; (ii) Tạo ra tính ổn
định cho CTQLQ; (iii) Phát huy cả thế mạnh của danh mục đầu tư; Hai là, Đối
với cơ quan quản lý: (i) Cho phép CTQLQ mua lại chứng chỉ quỹ đã phát hành
với tỷ lệ nhất định; (ii) Cho phép thành lập quỹ mở vào thời điểm thích hợp.
Hoàng Đức Long (2010), Hoàn thiện Luật Chứng khoán, nghiên cứu rà soát
Luật Chứng khoán năm 2006 và trải qua 4 năm thực thi thì khi đề xuất các giải
pháp về tính hợp pháp của Luật Chứng khoán trong hệ thống pháp luật về chứng
khoán và TTCK có nêu “Cần bảo đảm đa dạng hóa, đơn giản hóa và linh hoạt hóa
các nguyên tắc hoạt động của các quỹ đầu tư... tạo điều kiện phát triển ngành quỹ”
[67, tr79] và “Xây dựng và ban hành các quy định ở mức độ cao hơn, bao quát
hơn, thống nhất hơn về Quỹ đầu tư” [67, tr81].

18