NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 1
I. LỜI MỞ ĐẦU
Nền kinh tế nuớc ta đang trong giai đoạn chuyển dịch sang cơ cấu nền kinh tế
thị trường hội nhập kinh tế quốc tế. Và gần đây nhất là việc Việt Nam gia nhập
Tổ chức thương mại thế giới WTO. Đây là một cơ hội và cũng là một thách thức
không nhỏ cho các doanh nghiệp Việt Nam .Khi mà việc nhà nước hỗ trợ trực
tiếp các doanh nghiệp không còn, các rào cản kinh tế đối với các sản phẩm nhập
khẩu được rỡ bỏ dần thì việc nhiều doanh nghiệp Việt Nam có thể bị “chết” ngay
trên sân nhà do yếu kém về năng lực cạnh tranh là điều rất có thể xảy ra . Nhất là
các doanh nghiệp thuộc những ngành mà nhà nước ưu tiên xuất khẩu như may
mặc, vừa phải lo đối mặt với đối thủ cạnh tranh ở các nước xuất khẩu sang lại
vừa phải lo đối mặt với vệc các hàng hóa nước ngoài nhập khẩu vào trong
nước.Việc nâng cao Năng lực cạnh tranh là vấn đề cấp thiết và là vấn đề sống
còn đ ối với doanh nghiệp Nhận định được vấn đề này nên em dã quyết định
chọn đề tài “Nghiên cứu về nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh
nghiệp may mặc Việt Nam ” để làm đề án môn học Kinh tế và quản lý công
nghiệp.Bố cục đề án của em ngoài phần mở đầu và kết luận gồm 3 phần chính :
Phần 1:Những vấn đề chung về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp may
mặc
Phần 2:Thực trạnh về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp may mặc Việt Nam
và các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh
Phần 3 : Các giải pháp đề xuất để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh
nghiệp may mặc Việt Nam
Trong quá trình thực hiện đề án chắc chắn không tránh khỏi sai sót . Em rất
mong nhận được sự góp ý của các thầy cô để đề án của em có thể hoàn thiện
hơn.Em xin chân thành cảm ơn sụ hướng dẫn tận tình của GS-TS Nguyễn Kế
Tuấn đã giúp em hoàn thành đề án này.
II. NỘI DUNG
Vũ Ngọc Lân Lớp:Công nghiệp 47c Khoa:quản trị kinh doanh
NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 2
`Phần I: Những vấn đề chung về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp may mặc

suất lợi nhuận ,….cho phép nắm bắt nhanh chóng năng lực cạnh tranh của
doanh nghiệp tại những tời điểm nhất định.
 Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh bao gồm: nhân lực , giá bán,công
nghệ , thương hiệu,…Các yếu tố này được coi là nền tảng để có thể đưa ra các
quyết định chiến lược nhằm xây dựng và duy trì năng lực cạnh tranh lâu dài
cho doanh nghiệp.
Và để nghiên cứu năng lực cạnh tranh cần tiếp cận đồng thời trên cả hai góc độ
trên, vì tiếp cận theo một góc độ riêng nào cũng là thiếu sót và không thể đề ra một giải
pháp đầy đủ để nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp .
Phần II: Thực trạng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp may mặc Việt
Nam
1. Những khó khăn các doanh nghiệp may mặcViệt Nam gặp phải trước khi Việt
Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO
Trước khi Việt Nam gia nhập WTO các doanh nghiệp may mặc Việt Nam gặp khó
khăn rất nhiều trên các thị trường mà Việt Nam xuất khẩu sang. Nhất là sau ngày
1/1/2005, khi mà các nước nhập khẩu hàng dệt may thuộc WTO xóa bỏ hạn ngạch đối
với các nước xuất khẩu thuộc Tổ chức thương mại thế giới WTO .
Theo nhận định của báo chí phương tây sau ngày 1/1/2005 “bùng nổ “ thương
mại dệt may sẽ bắt đầu ,sự bùng nổ này sẽ như một trận đại hồng thủy ,và 30 triệu việc
làm có thể sẽ mất cùng với sự kết thúc của hạn nghạch hàng dệt may .Hầu hết các nước
đang phát triển lại càng bi quan hơn khi phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh khốc liệt
không cân sức, và Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ. Ngay cả các nhà sản xuất của
những nước phát triển như EU, Hoa Kỳ cũng đang hết sức lo ngại về việc phải cắt giảm
phần lớn lực lượng lao động của mình, họ công khai bộc lộ tại các diễn đàn quốc tế
Vũ Ngọc Lân Lớp:Công nghiệp 47c Khoa:quản trị kinh doanh
NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 4
.ngành may mặc không những chịu sự cạnh tranh của các doanh nghiệp may mặc nước
ngoài về chi phí mà còn phải cạnh tranh về chất lượng sản phẩm và về mẫu mã sản
phẩm .
Với những thực trạng trên của nghành dệt may theo nhận định của nhiều chuyên

may của Mỹ.
Theo cơ chế này, cứ 6 tháng, DOC cho công bố kết quả số liệu giám sát hàng
dệt - may của Việt Nam vào thị trường Mỹ và chủ động tiến hành thực hiện các cuộc
điều tra nếu phát hiện thấy dấu hiệu hàng dệt - may của Việt Nam bán phá giá. Tháng
10-2007, DOC đã đánh giá lần thứ nhất số liệu giám sát nhập khẩu từ tháng 1 đến tháng
7-2007, đồng thời thông báo không tự khởi động điều tra chống bán phá giá đối với 5
nhóm hàng dệt - may của Việt Nam gồm: quần âu, áo sơ mi, đồ bơi, đồ lót và áo len do
chưa đủ cơ sở và chứng cứ chứng minh Việt Nam bán phá giá. Mặc dù vậy, theo những
nguồn tin đáng tin cậy, tháng 3-2008, DOC sẽ tiếp tục đánh giá số liệu lần 1 và tháng
8-2008 sẽ đánh giá lần 2. Do DOC không đưa ra trước bất kỳ một hành động cụ thể nào
như diện mặt hàng bị giám sát, tiêu chí, điều kiện cụ thể làm cơ sở cho việc khởi kiện
chống bán phá giá mặt hàng dệt - may đã gây không ít khó khăn cho các doanh nghiệp
sản xuất hàng may mặc của Việt Nam đang chuẩn bị đơn hàng cho những tháng đầu
năm 2008.
. Nhưng xét cho cùng thì nguy cơ cạnh tranh trong một sân chơi không bình
đẳng của doanh nghiệp dệt may thời hội nhập là có thật Bởi hàng rào bảo vệ thị trường
nội địa bằng thuế thu nhập sẽ giảm xuống tới mức tối đa (thuế nhập khẩu hiện hành
40% với vải và 50% với hàng may mặc, hàng rào này sẽ được giảm còn bình quân
khoảng 15%). Bên cạnh đó, các rào cản của nước ngoài sẽ được dựng lên, như các vấn
đề về môi trường, chống bán phá giá… Hàng dệt may VN sẽ bị cạnh tranh ngay tại thị
Vũ Ngọc Lân Lớp:Công nghiệp 47c Khoa:quản trị kinh doanh
NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 6
trường nội địa bởi hàng Trung Quốc (TQ), Ấn Độ và Pakistan sau khi thuế nhập khẩu
50% đối với hàng may mặc và 40% đối với vải được giảm xuống 10-15%.
Vì vậy các doanh nghiệp và hiệp hội cần liên kết chặt chẽ với nhau để có thể
cạnh tranh được với các đối thủ cạnh tranh trên cả thị trường nội địa lẫn thị trường xuất
khẩu vì chỉ cần 1 bộ phận các doanh nghiệp chạy theo lợi nhuận giảm giá sản phẩm
hoặc sử dụng C/O giả, chuyển tải bất hợp pháp, đưa hàng sang nước thứ ba để nhập
khẩu vào Mỹ cũng sẽ làm cho cả ngành xuất khẩu may mặc lao đao.
3. Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp may mặc Việt Nam

còn rút một số đơn hàng đã đặt trước đây để chuyển sang các nước ít bị rủi ro hơn, điều
này cũng gây trở ngại đáng kể cho tăng trưởng xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam
trong năm nay.
Đối với Hoa kỳ việc xuất khẩu dệt may trong năm 2008 vào thị trường này sẽ rất
khó khăn. Nếu chỉ tính 6 tháng đầu năm 2007 thì tăng trưởng xuất khẩu dệt may vào thị
trường Hoa Kỳ đạt khoảng 20 - 27%, nhưng trong 6 tháng cuối năm 2007 đã tăng
trưởng tới 30 - 40%. Tốc độ tăng trưởng này sẽ thu hút sự chú ý của Bộ Thương mại
Hoa Kỳ trong việc áp dụng cơ chế giám sát đặc biệt.
Để khắc phục trở ngại trên, ông Khu cho rằng các doanh nghiệp dệt may cần hợp
tác chặt chẽ với các nhà nhập khẩu lớn của Mỹ, tránh nhận những đơn hàng đơn giản,
giá trị thấp làm ảnh hưởng đến mức giá bình quân của cả nước, là cơ sở để phía Mỹ
khởi kiện chống bán phá giá. “Bộ Công thương cũng đã thành lập tổ kiểm tra cơ động
hàng dệt may xuất khẩu để kiểm tra đột xuất và có biện pháp xử lý mạnh nếu phát hiện
doanh nghiệp nào có dấu hiệu “không bình thường” như nhận đơn hàng giá quá thấp,
hoặc những đơn hàng vượt quá khả năng sản xuất của doanh nghiệp nhằm tránh hành vi
gian lận thương mại và cạnh tranh không công bằng”, ông Khu nhấn mạnh.Tại hội nghị
trên, ông Khu cũng nêu tên 16 doanh nghiệp dệt may trong nước có những hợp đồng
Vũ Ngọc Lân Lớp:Công nghiệp 47c Khoa:quản trị kinh doanh
NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 8
xuất khẩu giá thấp trong năm 2007 và yêu cầu khắc phục ngay trong năm tới.
Ông Phạm Xuân Hồng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần May Sài Gòn 3, nói rằng Bộ
Công thương nên có những biện pháp nghiêm ngặt hơn trong việc kiểm soát hàng dệt
may từ một số nước láng giềng trong khu vực đưa sang Việt Nam để tiếp tục xuất sang
các thị trường khác. “Làm tốt điều này cũng chính là biện pháp bảo vệ doanh nghiệp
trong nước một cách hữu hiệu trong thời gian tới”, ông Hồng nói
 Thị trường EU
Vụ Xuất nhập khẩu Bộ Công Thương cho biết : Với vị trí thứ hai sau Hoa Kỳ, EU
luôn được coi là thị trường tiềm năng và truyền thống của hàng dệt may xuất khẩu Việt
Nam. Trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang EU, hàng dệt may có kim
ngạch đứng thứ hai sau giày dép. Số liệu thống kê cho thấy, nếu năm 2003 kim ngạch

Trung Quốc khoảng 73,6%, tiếp đó là EU khoảng 8,1%, ASEAN 7,5%, Mĩ 2.5% ,Đài
loan 1,3%, thị phần dệt may Việt Nam chỉ chiếm khoảng 5% Nhật Bản vốn là một nước
chú trọng về chất lượng sản phẩm nên cũng là một thị trường đòi hỏi cao về chất lượng
sản phẩm cũng như các quy tắc về xuất xứ hàng hóa. Bởi vậy việc cân nhắc thúc đẩy
quan hệ thương mại,đảm bảo lợi ích cho ngành này đang được các doanh nghiệp trong
ngành đặc biệt quan tâm, đặc biệt là về vấn đề quy tắc xuất xứ hàng may mặc trong
đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam –Nhật Bản ( EPA ). Hiện nay Nhật Bản
đã đạt được tiêu chí xuất xứ mặt hàng dệt may với 6 nước ASEAN ( Gồm Singapore,
Malaysia, Philipines, Indonesia, Brunei và Thái Lan ) , và các nước này đã được xóa bỏ
thuế quan với hàng may mặc xuống 0% (may mặc Việt Nam vẫn phải chịu mức thuế
suất khoảng 10% ).
Một yêu cầu quan trọng từ phía Nhật Bản đối với các doanh nghiệp may mặc
ASEAN theo hiệp định EPA là quy tắc xuất sứ cộng gộp ASEAN-Nhật Bản ,bằng cách
dùng nguyên liệu vải nhập khẩu từ các nước ASEAN hoặc Nhật Bản để sản xuất.Ngành
Vũ Ngọc Lân Lớp:Công nghiệp 47c Khoa:quản trị kinh doanh
NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 10
may mặc Việt Nam tuy kim ngạch xuất khẩu cao nhưng hầu hết nguyên phụ liệu vẫn
phải nhập khẩu với tỷ lệ rất lớn có lúc gần 80%nguyên phụ liệu phải nhập khẩu , mà
chủ yếu từ các nước ngoài ASEAN .
Để thực hiên tốt yêu cầu này từ phía Nhật Bản các doanh nghiệp sẽ phải gặp nhiều
khó khăn trong việc chủ động nguồn nguyên phụ liệu. Nhưng nếu cuộc đàm phán thành
công thì hàng may mặc Việt Nam sẽ có thể cạnh tranh với hàng hóa không chỉ từ các
nước ASEAN khác mà còn từ Trung Quốc về giá cả ( do hàng Trung Quốc không được
giảm thuế ) .Điều nàu cũng góp phần làm tăng tính cạnh tranh của toàn cầu của ngành
dệt may Việt Nam .Cuộc đàm phán dự kiến sẽ kết thúc vào cuối năm 2008
. Việc bỏ quota vào thị trường Mỹ là một thuận lợi nhưng thị trường Mỹ từ lâu đã
được chia phần. Nếu tính theo sản lượng xuất khẩu vào thị trường Mỹ năm 2005 thì TQ
chiếm 26% thị phần, Ấn Độ 5%, Pakistan 4,5%, VN chỉ chiếm 1,7% thị phần
b) Thị trường trong nước
Các doanh nghiệp may mặc Việt Nam quá chú trọng đến thị trường xuất khẩu mà

Manhattan. Fan-Fciar sẽ theo dòng sản phẩm thời trang công sở nam, còn Manhattan
tung ra sản phẩm công sở cho giới trẻ. Phải vận động, cải tiến, nhưng điều quan trọng
nhất, theo ông Lê Quốc Ân thì DN phải tổ chức lại thị trường nội địa một cách chính
quy hơn, phải phân khúc thị trường theo từng đẳng cấp khác nhau, đặc biệt là phải có
chiến lược marketing phù hợp.
3.1.2. Về năng suất lao động
Giới phân tích khẳng định, giá lao động Việt Nam rẻ nhất khu vực châu Á, từ
0,16-0,35 USD/giờ (Indonesia là 0,32 USD/giờ, Trung Quốc 0,70 USD/giờ, Ấn Độ
0,58 USD/giờ...). Tuy nhiên, năng suất lao động của ngành dệt may Việt Nam nói
chung chỉ bằng 2/3 mức bình quân các nước ASEAN, chi phí nguyên phụ liệu (phần
lớn phải nhập khẩu) và khâu trung gian cao làm sản phẩm thiếu tính cạnh tranh.
Vũ Ngọc Lân Lớp:Công nghiệp 47c Khoa:quản trị kinh doanh
NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 12
Năng suất lao động của Việt Nam so với các nước ASEAN thấp hơn 2 - 15 lần,
mức tiêu hao năng lượng và nguyên liệu trên một đơn vị sản phẩm cao hơn 1,2 - 1,5
lần. Tỷ lệ giá trị gia tăng trong giá trị sản xuất công nghiệp giảm từ 42,5% (năm 1995)
xuống 39,05% (năm 2000) chứng tỏ ngành Công nghiệp phát triển mạnh theo hướng
gia công, lắp ráp. Nhóm sản phẩm công nghiệp có khả năng cạnh tranh cao như hàng
dệt may thường chủ yếu cạnh tranh ở giá bán thấp hơn sản phẩm nhập khẩu do có ưu
thế về tài nguyên tự nhiên và nhân lực, lại có mức bảo hộ cao ở thị trường nội địa.
Năng suất lao động ngành may mặc chưa cao nhân công thiếu là những vấn đề đang
làm đau đầu các doanh nghiệp và các nhà quản lý.
3.1.3. Lợi nhuận
Tuy kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc vẫn tăng cao hàng năm nhưng lợi nhuận
thu được không cao, nhiều giai đoạn còn gặp tình trạnh tăng trưởng âm. Nguyên nhân
của tình trạng này là do chi phí để sản xuất sản phẩm may mặc còn cao, các doanh
nghiệp Việt Nam chủ yếu chỉ làm gia công. Công nghiệp phụ trợ của ngành may mặc
Việt Nam còn quá yếu giá thành sản phẩm của Việt Nam bao giờ cũng bị đội lên cao do
từng cái kim, cái chỉ đều phải nhập từ nước ngoài .Ngành may mặc hiện phải nhập khẩu
hầu hết nguyên phụ liệu cho sản xuất máy móc thiết bị nhập gần 100%, vải 70%, sợi

3.1.4. Vốn
Số vốn cần cho đầu tư của tập đoàn từ nay đến 2010 và 2015 là rất lớn. Đặc biệt là
nguồn vốn đầu tư các dự án nguyên phụ liệu. Nếu chỉ sử dụng nguồn vốn của các đơn
vị thành viên thì chắc chắn không đáp ứng đủ. Vì thế, Vinatex phải kêu gọi các nguồn
vốn đầu tư của nước ngoài và vốn nhàn rỗi của các thành phần kinh tế cùng tham gia.
Ngành dệt may đang kêu gọi sự đầu tư của tư nhân cho chương trình tăng tốc, đầu
tư trang thiết bị, công nghệ... để ngành dệt may trong nước theo kịp với các nước xuất
khẩu dệt may khác. Trong những năm qua, Vinatex đã tập trung đầu tư mở rộng và đầu
tư chiều sâu để hiện đại hóa sản xuất. Từ năm 2001 đến nay đã được thực hiện đầu tư
với số vốn gần 9.000 tỷ đồng tương đương 560 triệu USD, trong đó vay vốn từ Quỹ đầu
tư phát triển của Nhà nước chiếm 28,5%, vốn vay thương mại chiếm 53,8%, vay nước
ngoài 5,7%. Các dự án đầu tư lớn gồm các cụm công nghiệp sợi – dệt – nhuộm Hòa
Khánh - Đà Nẵng; cụm công nghiệp phố Nối B Hưng Yên, cụm công nghiệp Hòa
Vũ Ngọc Lân Lớp:Công nghiệp 47c Khoa:quản trị kinh doanh
NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MAY MẶC VN Trang : 14
Khánh, cụm công nghiệp Nhơn Trạch- Đồng Nai, cụm công nghiệp Bình An – Bình
Dương. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, Vinatex đã đầu tư nhiều dây chuyền sản xuất
công nghệ cao như dây chuyền sợi chất lượng cao để làm chỉ may của dệt Phong Phú,
vải Denim của Dệt may Hà Nội, áo Veston cao cấp xuất khẩu của May Nhà Bè, May
Việt Tiến, May 10…
Tuy đã có bước phát triển nhanh nhưng ngành dệt may nói chung, Vinatex nói
riêng phát triển vẫn được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm năng, năng lực sản xuất
vẫn còn nhỏ bé so với các nước trong khu vực. Chính vì vậy, với 11 dự án đang kêu gọi
vốn đầu tư từ các tổ chức kinh tế, nhà đầu tư nước ngoài trên là bước đi tiếp tục của
Vinatex trong chiến lược phát triển và nâng cao khả năng cạnh tranh. Theo Hiệp hội
Dệt may Việt Nam, trong những năm qua đã có 534 dự án có vốn đầu tư nước ngoài từ
28 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào ngành dệt may Việt Nam với tổng vốn đăng kí
là 3,215 tỷ USD.
Bảng thống kê cho thấy, Đài Loan đầu tư nhiều nhất về giá trị vào ngành dệt may
Việt Nam là 1,690 tỷ USD vốn đăng ký, với 156 dự án. Trong đó, có 45 dự án đầu tư