Đề bài: Những điểm mới của Luật trọng tài thương mại 2010
so với pháp lệnh trọng tài thương mại 2003.
Hiện nay, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam ngày càng
tham gia nhiều vào các hoạt động thương mại trên quy mô toàn thế giới, và
đương nhiên, những tranh chấp thương mại phát sinh trong quá trình đó là
không tránh khỏi, do vậy, việc nghiên cứu các biện pháp giải quyết tranh
chấp thương mại hiện nay là rất cần thiết để chúng ta có thể bảo vệ quyền lợi
chính đáng của mình trong mọi hoạt động thương mại.
I, Những hiểu biết cơ bản
1, Tranh chấp thương mại.
Theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Thương mại 2005, Luật tố
tụng dân sự 2004, thì tranh chấp thương mại (TCTM) được hiểu là những
mâu thuẫn(bất đồng hay xung đột) về quyền và nghĩa vụ giữa các bên trong
quá trình thực hiện các hoạt động thương mại
1
.
Theo quy định về thẩm quyền của luật Trọng tài thương mại 2010, TCTM là
những tranh chấp có đặc điểm sau đây:
- thứ nhất, TCTM là những tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại.
-thứ hai, TCTM là những tranh chấp phát sinh chủ yếu giữa các thương
nhân.
1
Giáo trình luật thương mại Việt Nam tâp 2-trường Đại học Luật Hà Nội-Nxb CAND 2009 tr.432
1
Tất nhiên, khi tranh chấp đã xuất hiện thì nhu cầu tất yếu của các bên tham
gia vào sự tranh chấp đó là giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng nhất
và có lợi nhất.
Các hình thức giải quyết TCTM cơ bản, trên thế giới cũng như Việt Nam
hiện nay bao gồm:
-Giải quyết TCTM qua thương lượng.
-Giải quyết TCTM qua hòa giải

tranh chấp có thể lựa chọn thủ tục một cách linh hoạt, mềm dẻo, chứ không
bắt buộc phải tuân theo các thủ tục nghiêm ngặt, chặt chẽ như giải quyết qua
tòa án.
Tính trung lập, vô tư, khách quan và tính chuyên nghiệp của trọng tài
viên, theo đó thì thẩm quyền cả trọng tài được hình thành dựa trên sự thoả
thuận của các bên. Các trọng tài viên thường là người có nhiều kiến thức và
kinh nghiệm trọng một số lĩnh vực cụ thể. Những tranh chấp chuyên ngành
đó đòi hỏi người phân xử phải có kiến thức rộng và am hiểu trong lĩnh vực
đó. Nếu ghé thăm trang web của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam -
VIAC, chúng ta có thể thấy một danh sách dài(cỡ hơn 100 trọng tài viên), họ
đều các học giả, các cán bộ nhà nước cấp cao, các luật sư nổi tiếng… mà tên
tuổi của họ cũng là làm các bên đương sự cảm thấy tin tưởng.
3
Tính bí mật: nguyên tắc giải quyết tranh chấp của trọng tài là không
công khai . đây là một trong những điểm khác biệt và là một ưu điểm so với
các phương thức giải quyết tranh chấp khác. Bởi vì trong lĩnh vực kinh
doanh bí quyết kinh doanh là yếu tố quan trọng, nhất là những lĩnh vực sở
hữu trí tuệ, công nghệ cao, nếu giải quyết tại toà án sẽ có nguy cơ làm tiết lộ
bí mật, hơn nữa, việc các đối tác biết được doanh nghiệp đang phải tham gia
tranh chấp có thể sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của doanh
nghiệp.
Sự công nhận quốc tế: phán quyết trọng tài được công nhận rộng rãi:
cho đến nay đã có nhiều Công ước quốc tế về trọng tài thương mại được ký
kết và phê chuẩn bởi nhiều quốc gia như Công ước New York 1958, Công
ước Washington 1965, Công ước Liên Mỹ về trọng tài thương mại quốc tế;
do đó, các phán quyết của trọng tài được công nhận rộng rãi hơn và dễ thực
thi hơn so với các phán quyết ở tòa án.
Ông Jason Fry, Tổng thư ký Tòa án trọng tài quốc tế cho biết: phán
quyết của trọng tài được quốc tế thừa nhận và thi hành ở nhiều quốc gia hơn
so với quyết định của tòa án. Hiện đã có 150 quốc gia đã ký công ước New