A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Công đoàn là tổ chức đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của
người lao động. Trong đó, kiểm tra, giám sát việc thực thi các quy định của pháp luật
lao động được xem là quyền hạn quan trọng, có ý nghĩa trong việc bảo vệ người lao
động. Vậy, quyền hạn này có cơ sở pháp lý là gì? Nội dung của nó ra sao? Chúng ta
hãy cùng nhau: “Phân tích thẩm quyền của công đoàn trong việc kiểm tra, giám sát
việc thực hiện chính sách, pháp luật lao động” để có toàn diện hơn về tổ chức chính
trị xã hội này.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Vài nét về quyền hạn của công đoàn
Quyền hạn của công đoàn là quyền của tổng hợp các quyền và nghĩa vụ của công
đoàn được pháp luật thừa nhận và đảm bảo thực hiện với tư cách là một chủ thể độc
lập đại diện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tập thể lao động…
Theo pháp luật hiện hành, công đoàn có các quyền hạn sau:
- Quyền tham gia với cơ quan nhà nước và đại diện của người sử sụng lao động
thảo luận các vấn đề về sử dụng lao động.
- Quyền tham gia kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật lao
động.
- Quyền đại diện cho tập thể lao động kí kết thỏa ước lao động tập thể.
- Quyền tham gia xây dựng nội quy (quy chế) lao động, xử lý kỉ luật lao động,
trách nhiệm vật chất và chấm dứt hợp đồng lao động.
- Quyền tổ chức và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người lao động.
- Quyền đại diện và tham gia giải quyết xung đột, trnh chấp lao động và các
cuộc đình công.
2. Thẩm quyền của công đoàn trong việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện
chính sách, pháp luật lao động
2.1. Cơ sở pháp lý
Thẩm quyền của công đoàn trong việc kiểm tra, giám sát việc thi hành các quy
định của pháp luật lao động được quy định cụ thể trong Bộ luật Lao động và Luật
Công đoàn với nội dung như sau:
Điều 12 Bộ luật Lao động sửa đổi, bổ sung quy định: “Công đoàn tham gia cùng
2.3. Trách nhiệm của bên liên quan trong việc tạo điều kiện để công đoàn
thực hiện thẩm quyền kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách,
pháp luật lao động.
- Đối với người sử dụng lao động: pháp luật quy định trách nhiệm cuả người sử
dụng lao động để tạo kiều kiện thuận lợi cho quyền kiểm tra, giám sát của công đoàn
được thực hiện, cụ thể là:
Thứ nhất, khi kiểm tra, công đoàn yêu cầu thủ trưởng cơ quan, đơn vị, tổ chức trả
lời những vấn đề đặt ra, kiến nghị biện pháp sửa chữa các thiếu sót, ngăn ngừa vi
phạm pháp luật và xử lý người vi phạm pháp luật (khoản 2 Điều 9 Luật công đoàn).
Thứ hai, người sử dụng lao động phải trả lời cho công đoàn biết kết quả giải quyết
những kiến nghị do công đoàn nêu ra trong thời hạn pháp luật quy định, những vấn đề
không giải quyết được phải nói rõ lí do (khoản 3 Điều 9 Luật công đoàn).
- Đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức có liên quan: hỗ trợ hoạt động thực hiện
kiểm tra, giám sát của công đoàn trong phạm vi quyền hạn của mình.
3. Bình luận về thẩm quyền cuả công đoàn trong việc kiểm tra, giám sát việc
thực hiện chính sách, pháp luật lao động
Pháp luật hiện hành quy định tương đối cụ thể thẩm quyền cuả công đoàn trong
việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật lao động. Từ đó, hạn chế
tối đa các tiê cực trong tổ chức, quản lý lao động đồng thời tạo điều kiện để người lao
động tham gia lao động một cách có hiệu quả.
Ngày nay, thẩm quyền cuả công đoàn trong việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện
chính sách, pháp luật lao động đang có sự mở rộng về phạm vi, đa dạng về đối tượng
tác động và hình thức thực hiện. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa công đoàn với các tổ
chức khác hay người sử dụng lao động cũng giúp cho công đoàn thực hiện tốt chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
C. KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Tóm lại, công đoàn là tổ chức chính trị xã hội đại diện và bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp, chính đáng của người lao động và quyền tham gia kiểm tra, giám sát việc
thực hiện các chính sách, pháp luật lao động có ý nghĩa lớn trong việc phát huy vai
trò, nhiệm vụ của công đoàn. Việc phân tích thẩm quyền này cho thấy sự tiến bộ về