MỞ ĐẦU
Hiện nay số lượng các TCTD ngày càng gia tăng, hoạt động và dịch vụ ngày càng
phong phú, hiện đại thì hoạt động TTGS của NHNN Chi nhánh tỉnh Hà Giang đã tỏ ra
còn một số hạn chế, bất cập. Mặt khác, đối với các NHTM hoa ̣t đô ̣ng ở điạ bàn tỉnh miề n
núi có kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn như ở Hà Giang thì càng tiềm ẩn nhiều rủi ro ,
trong đó có rủi ro xuất phát từ chính đạo đức của cán bộ ngân hàng . Từ những yế u kém
tồ n ta ̣i đó , đòi hỏi tăng cường công tác quản lý của NHNN tỉnh Hà Giang đố i với các
NHTM trên điạ bàn là rấ t quan tro ̣ng . Đặc biệt, thời gian qua, tội phạm có liên quan đến
ngân hàng trên địa bàn có xu hướng gia tăng, làm thất thoát tài sản của Nhà nước. Những
vụ việc xảy ra, tội danh chủ yếu đều do cán bộ ngân hàng cố ý làm sai chế độ, thủ tục quy
định; lợi dụngichức trách, quyền hạn đểtthực hiện hành vi tham nhũng bằng giấy tờ giả,
cấu kết với các tổ chức, cá nhân chiếm đoạt tài sản của ngân hàng.
Xuất phát từ thực tế đó, tác giả chọn đề tài: “Tăng cƣờng thanh tra của Ngân
hàng Nhà nƣớc chi nhánh tỉnh Hà Giang đối với các Ngân hàng thƣơng mại trên địa
bàn” làm đề tài nghiên cứu và viết luận văn thạc sỹ.

Chƣơng 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA
CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI CÁC NGÂN HÀNG
THƢƠNG MẠI
1.1. Khái quát về Ngân hàng Nhà nƣớc
1.1.1. Khái niệm, chức năng của Ngân hàng Nhà nước
NHTW được hiểu là một định chế tài chính hỗn hợp mang hai đặc trưng cơ bản;
vừa là cơ quan QLNN về tiềnttệ và hoạt động NH; vừa mang tính chất là một doanh
nghiệp, nhưng toàn bộ hoạt động của nó đều hướng vào mục tiêu ổn định giáttrị đồng tiền
của quốc gia, trên cơ sở đó góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô khác chứ
không tìm kiếm lợi nhuận. NHTW là cơ quan đặc trách quản lý hệ thống tiền tệ của quốc
gia và chịu trách nhiệm thi hành chính sách tiền tệ, là người cho vay cuối cùng, đảm bảo
an toàn, tránh nguy cơ đổ vỡ của cả hệ thống ngân hàng. Các chức năng của NHTW:
- Phát hành tiền.
- Ngân hàng của Chính phủ.


cho việc phân tích hoạt động của TCTD được chính xác, cụ thể và sát thực tế.

1.2.3. Tổ chức hệ thống thanh tra của Ngân hàng Nhà nước
- Cơ quan TTGSNH trực thuộc NHNN Việt Nam.
- TTGSNH thuộc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương


1.2.4. Phương thức thanh tra của Ngân hàng Nhà nước
Nhằm thực hiện vai trò QLNN, NHNN thực hiện việc thanhttra, giám sát đối với
các TCTD. Trong việc này, NHNN sử dụng 2 phương thức cơ bản là GSTX và TTTC.

1.2.5. Quy trình thanh tra của Ngân hàng Nhà nước đối với Ngân hàng thương
mại
Quy trình thanh tra là thủ tục, trình tự tiến hành, tổ chức một cuộc thanh tra đối
với đối tượng thanhttra ngân hàng, quy trình gồm các giai đoạn (hoặc bước): Chuẩn bị
thanhttra; tiến hành thanh tra; kết thúc thanhttra và giám sát sau thanh tra.

1.2.6. Nội dung thanh tra của Ngân hàng Nhà nước đối với Ngân hàng thương
mại
1.2.7. Một số tiêu chí đánh giá công tác thanh tra của Ngân hàng Nhà nước
Tiêu chí thứ nhất, công tác xây dựng kế hoạch, nội dung, đối tượng thanh tra chính
xác, kịp thời.
Tiêu chí thứ hai, chất lượng kết luận thanh tra, kết luận rõ đúng, sai, với chứng cứ
rõ ràng, đảm bảo tính pháp lý.
Tiêu chí thứ ba, mức độ chấp hành kết luận, kiến nghị thanh tra, quyết định xử lý
theo thẩm quyền hoặc kiến nghị xử lý, những cơ chế, chính sách không còn phù hợp phát
hiện qua thanh tra và các giảiipháp để nâng cao hiệu quả QLNN.

1.2.8. Nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh tra của Ngân hàng Nhà nước
- Các nhân tố chủ quan: Năng lực của đội ngũ thanh tra viên, công tác viên thanh tra

NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC CHI NHÁNH TỈNH HÀ GIANG ĐỐI
VỚI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN
2.1. Tổng quan về hoạt động ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hà Giang
2.1.1. Khái quát về Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Hà Giang
Lịch sử hình thành
Cơ cấu tổ chức
Chức năng, nhiệm vụ
Đối tượng, phạm vi quản lý, tính chất và cơ chế hoạt động

2.1.2. Khái quát về Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Hà Giang
Về mạng lưới hoạt động
Kết quả hoạt động của hệ thống NHTM trên địa bàn

2.2. Thực trạng hoạt động thanh tra của Ngân hàng Nhà nƣớc chi nhánh tỉnh
Hà Giang đối với các Ngân hàng thƣơng mại trên địa bàn


2.2.1. Cơ sở pháp lý về hoạt động thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh
tỉnh Hà Giang
2.2.2. Tổ chức hoạt động thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Hà
Giang
TTGS NHNN Chi nhánh tỉnh Hà Giang (TTGS Chi nhánh) là một đơn vị cấp tương
đương phòng, thuộc tổ chức bộ máy của NHNN chi nhánh tỉnh Hà Giang và chịu sự lãnh
đạo, chỉ đạo của Giám đốc Chi nhánh.
TTGS Chi nhánh chịu trách nhiệm giám sát và thanh tra trên địa bàn gồm: các chi
nhánh, công ty trực thuộc các TCTD trong nước; QTDND cơ sở; hoạt động ngân hàng của
cácttổ chức khác không phải là TCTD được cấp giấy phép hoạt động (theo ủy quyền).
Nhân sự TTGS Chi nhánh hiện có 6 người, gồm: Chánh TTGS Chi nhánh, 02 Phó
chánh TTGS Chi nhánh và 3 cán bộ thanh tra, về trình độ nghiệp vụ có 1 chuyên viên
chính, 3 thanh tra viên và 2 chuyên viên.

Thứ hai, Tuy chất lượng các cuộc thanh tra đã được cải thiện hơn nhưng hoạt động
thanh tra còn mang nặng tính xử lý vụ việc, xử lý kết quả thanh tra còn nghiêng theo hướng
thanh tra tuân thủ, mệnh lệnh hành chính.
Thứ ba, Về phương pháp thanh tra của hệ thống Thanh tra ngành NH nói chung
và Thanh tra Chi nhánh nói riêng hiện nay còn nhiều vấn đề phải tiếp tục cải tiến để đáp
ứng được yêu cầu thực tiễn, thông lệ, chuẩn mực quốc tế về TTGSNH, trong điều kiện
các TCTD đang phát triển rất nhanh về loại hình, quy mô,
Thứ tư, Công tác xử lý, chấn chỉnh các kiến nghị sau thanh tra đối với các NHTM
chưa khắc phục triệt để, nhiều kiến nghị tại kết luận thanh tra chưa được NHTM thực
hiện nghiêm túc, đúng nội dung và thời hạn yêu cầu.
Thứ năm, Năng lực của TTGS Chi nhánh vẫn còn nhiều hạn chế trong việc cảnh
báo, phát hiện,và xử lý các vi phạm, tham nhũng,ttiêu cực và tội phạm, nhiều vụ việc đã
xảy ra không được phát hiện kịp thời.

2.3.2.2. Nguyên nhân
Thứ nhất, Về mô hình tổ chức, phân cấp quản lý cán bộ từ Thanh tra TW đến địa
phương còn bất cập, TTGS Chi nhánh thiếu tính chủ động trong công việc.
Thứ hai, Cán bộ làm thanh tra còn thiếu về số lượng và kinh nghiệm làm việc. Cán
bộ thanh tra của Chi nhánh còn hạn chế về năng lực, kinh nghiệm thực tiễn, chưa đủ năng
lực để tìm hiểu sâu các loại rủi ro và năng lực quản trị rủi ro.
Thứ ba, Về khuôn khổ pháp lý, môi trường chính sách và thể chế chưa theo kịp sự
phátttriển của kinh tế xã hội, hệ thống văn bản thi hành luật còn nhiều bất cập.
Thứ tư, Hoạt động nghiệp vụ của thanh tra NHNN và hạ tầng cơ sở của NHNN
còn lạc hậu và không theo kịp với sự phát triển của NHTM.
Thứ năm, Sự chỉ đạo của TTGS Chi nhánh với kiểm tra nội bộ các NHTM và sự
phối hợp vớiicác cơ quan chức năng có liên quan trên địa bàn chưa cao.


Chƣơng 3 - GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG HOẠT ĐỘNG THANH




Thứ ba, Tăng cường phối hợp, cung cấp, hỗ trợ, trao đổi thông tin giữa TTGS
NHNN chi nhánh tỉnh với Cơ quan TTGSNH trong việc giám sát ngân hàng để đảm bảo
nắm bắt kịp thời, chính xác tình hình hoạt động của các chi nhánh TCTD.

3.2.1.3. Mạnh dạn chuyển dần từ phương thức thanh tra tuân thủ sang phương thức
thanh tra trên cơ sở rủi ro
Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ về hoạt động ngân hàng, ý thức tuân thủ
pháp luật của các TCTD được cải thiện và nhiều quốc gia thực hiện các chuẩn mực,
nguyên tắc TTGSNH hiệu quả của Ủy ban Basel, thanh tra tuân thủ dần được thay thế
bằng phương pháp thanh tra khác hiện đại hơn, toàn diện hơn, đó là phương thức thanh
tra rủi ro. Việc áp dụng phương thức này cần có lộ trình phù hợp với thực trạng và năng lực
của NHNN.

3.2.2. Nhóm giải pháp về cải cách công vụ, công chức
3.2.2.1. Đẩy mạnh việc cải cách công vụ, công chức của Thanh tra Chi nhánh
Hoạt động TTGSNH là hoạt động công vụ, vì vậy cần xây dựng chế độ công chức
– công vụ của thanh tra ngân hàng chuyên nghiệp, hiện đại, nâng cao chất lượng cán bộ
làm công tác TTGSNH, góp phần nâng cao năng lực thực thi công vụ.

3.2.2.2. Bổ sung, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thanh tra Chi nhánh
Thứ nhất, vấn đề hết sức quan trọng trước mắt đó là NHNN chi nhánh tỉnh cần
kiến nghị NHTW bổ sung cán bộ kịp thời cho Chi nhánh đủ với biên chế được duyệt, bên
cạnh đó phải sắp xếp cán bộ hợp lý, tiến hành rà soát toàn bộ đội ngũ cán bộ của NHNN
chi nhánh tỉnh Hà Giang để kịp thời bổ sung và tăng cường nhân lực có năng lực chuyên
môn sâu, có nhiều kinh nghiệm cho TTGS Chi nhánh.
Thứ hai, Tập trung công tác đào tạo cho cán bộ làm thanh tra, đáp ứng được yêu
cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.


- Chỉ đạo các bộ, ngành chức năng cải cách chế độ tiền lương, chế độ đãi ngộ phù
hợp cho cán bộ NHNN nói chung, cán bộ làm thanh tra NH nói riêng.
- Chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan phối hợp chặt chẽ với NHNN xây dựng cơ
chế trao đổi thông tin liên quan đến các TCTD.
- Cần tăng cường năng lực của hệ thống công nghệ thông tin, xây dựng Chính phủ
điện tử, Chính phủ kiến tạo, phục vụ người dân.

3.3.2. Kiế n nghi ̣với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- Tổ chức thực hiện CSTT kiên định, nhất quán và phối hợp hài hòa giữa CSTT với
chính sách tàiikhóa nhằm ổn định thị trường tiền tệ.
- Nghiên cứu xây dựng, và tiếp tục hoàn thiện pháp luật về ngân hàng theo thông
lệ, chuẩn mực quốc tế, phù hợp với điều kiện Việt Nam.


- Hoàn thiện đồng bộ khuôn khổ pháp luật về TTGSNH (về thể chế, mô hình, tổ
chức hoạt động, về con người và phương pháp) đáp ứng căn bản các nguyên tắc chuẩn
mực quốc tế, phù hợp với thực tế Việt Nam.
- Tiếp tục đổi mới mô hình tổ chức, hoạt động của TTGSNH theo hướng nâng cao
tính độc lập.
- Cần xây dựng cơ chế đào tạo cán bộ để nâng cao trình độ nhân sự làm thanh tra;
bên cạnh đó cần sớm ban hành bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
- Bổ sung lực lượng cán bộ thanh tra cho TTGS Chi nhánh tỉnh Hà Giang.

3.3.3. Kiến nghị với Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng
- Công tác giám sát ngân hàng cần một công cụ phầm mềm đủ mạnh để thực hiện
nhiệm vụ thu thập, xử lý dữ liệu ngân hàng, đáp ứng được yêu cầu công việc.
- Hiện đại hoá và sử dụng có hiệu quả CNTT trong công tác TTGSNH, xây dựng
đường truyền dữ liệu độc lập của Cơ quan TTGSNH đối với các TCTD.
- Hoàn thiện việc xây dựng và triển khai quy trình, phương pháp thanhttra trên cơ
sở rủi ro và xây dựng lộ trình áp dụng cụ thể.