TRẦN
PHƯ
ƠNG
NHU
NG
LUẬN
VĂN
THẠC
SĨ
KINH
TẾ
LỚP:
CH
20B TCNH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
----------------------------

TRẦN PHƯƠNG NHUNG

HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG
NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
VIỆT NAM CHI NHÁNH THÀNH PHỐ
SÔNG CÔNG TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ


HÀ NỘI, NĂM 2016


LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của em với sự giúp đỡ
của giáo viên hướng dẫn. Số liệu được nêu trong luận văn là trung thực và có trích
dẫn nguồn gốc rõ ràng. Kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa
được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.
Tác giả luận văn

Trần Phương Nhung
LỜI CẢM ƠN
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và tri ân sâu sắc tới các thầy cô của trường
Đại học Thương Mại, đặc biệt là các thầy cô khoa Sau Đại học đã giúp em trang bị
tri thức, tạo điều kiện thuận lợi nhất trong quá trình học tập và thực hiện luận văn
này.
Với lòng kính trọng và biết ơn, em xin được bày tỏ lời cảm ơn tới Tiến sĩ
Nguyễn Thị Minh Hạnh- Phó khoa Tài Chính- Ngân Hàng ĐHTM đã khuyến khích,
chỉ dẫn tận tình cho em trong suốt thời gian thực hiện nghiên cứu này.
Về phía đơn vị, em xin được gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới ban
lãnh đạo ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh TP
Sông Công, tỉnh Thái Nguyên và toàn thể cán bộ phòng kế toán ngân hàng Nông
nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Sông Công, tỉnh Thái Nguyên
đã tạo điều kiện giúp đỡ, hợp tác chia sẻ, cung cấp nhiều nguồn tư liệu, tài liệu hữu
ích phục vụ đề tài nghiên cứu và hỗ trợ em rất nhiều trong quá trình tìm hiểu,
nghiên cứu thực hiện đề tài.


2
Trong quá trình thực hiện luận văn do trình độ lý luận cũng như kinh nghiệm
thực tiễn còn hạn chế nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót trong cách
hiểu, lỗi trình bày. Em rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ phía quý Thầy, Cô
và Ban lãnh đạo Ngân hàng để luận văn được hoàn thiện hơn.



4
1.2.4 Chỉ tiêu đánh giá kết quả hoạt động huy động vốn...................................22
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn của NHTM..............30
1.3.1 Những nhân tố khách quan.......................................................................31
1.3.2 Những nhân tố chủ quan..........................................................................34
1.4 Kinh nghiệm huy động vốn của ngân hàng thương mại và bài học cho
NHNo&PTNT Việt Nam Chi nhánh thành phố Sông Công- Tỉnh Thái Nguyên....35
1.4.1 Kinh nghiệm huy động vốn từ các ngân hàng thương mại........................35
1.4.2 Bài học huy động vốn cho NHNo&PTPT Chi nhánh Sông Công- Thái
Nguyên

................................................................................................................ 39

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG NÔNG
NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM, CHI NHÁNH
THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN.......................................41
2.1 Giới thiệu khái quát về ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Việt Nam, chi nhánh Thành phố Sông Công, Tỉnh Thái Nguyên.......................41
2.1.1 Qúa trình hình thành và phát triển của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển
Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Thành phố Sông Công, Tỉnh Thái Nguyên..................41
2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông
thôn Việt Nam chi nhánh Thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên........................42
2.1.3 Cơ cấu tổ chức và bộ máy hoạt động của ngân hàng Nông nghiệp và Phát
triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên.........44
2.1.4 Hoạt động kinh doanh................................................................................46
2.2 Phân tích thực trạng huy động vốn của NHNo&PTNT VN chi nhánh Sông
Công, tỉnh Thái Nguyên........................................................................................55
2.2.1: Các sản phẩm huy động vốn đang được triển khai tại Ngân hàng............55


6
3.3 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng
Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Thành Phố Sông Công, tỉnh
Thái Nguyên...........................................................................................................94
3.3.1 Kiến nghị đối với Chính phủ......................................................................94
3.3.2 Kiến nghị đối với Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt
Nam và NHNo&PTNT Tỉnh Thái Nguyên................................................................95
KẾT LUẬN............................................................................................................98
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................100

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
BẢNG
Bảng 2.1 Quy mô vốn huy động tại Agribank Sông Công giai đoạn 2013-2015....48
Bảng 2.2: Hoạt động sử dụng vốn tại Agribank Sông Công giai đoạn 2013-2015...50
Bảng 2.3: Kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank Sông Công giai đoạn 20132015

.................................................................................................................. 53

Bảng 2.4: Tình hình huy động vốn tại Agribank Sông Công giai đoạn 2013-2015. 60
Bảng 2.5: Tổng hợp tình hình huy động vốn toàn Chi nhánh qua các năm (không
bao gồm nguồn vốn uỷ thác đầu tư)........................................................................62
Bảng 2.6: Tỷ suất chi phí lãi bình quân...................................................................70
Bảng 2.7: Sự phù hợp giữa huy động vốn và sử dụng vốn tại Agribank Sông Công
giai đoạn 2013-2015................................................................................................71
Bảng 2.8: Sự phù hợp giữa huy động và sử dụng vốn ngắn hạn tại Agribank Sông
Công giai đoạn 2013-2015......................................................................................72
Bảng 2.9: Sự phù hợp giữa huy động và sử dụng vốn trung, dài hạn tại Agribank
Sông Công giai đoạn 2013-2015.............................................................................73
Bảng 2.10: Cân đối giữa nguồn vốn huy động nội tệ và cho vay, đầu tư nội tệ tại


NHNN

Ngân hàng nhà nước

WTO

Tổ chức thương mại thế giới

Agribank

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

NHTM

Ngân hàng thương mại

TCKT

Tổ chức kinh tế

TCTD

Tổ chức tín dụng

VN

Việt Nam

VNĐ


HĐV

Huy động vốn

NHCT

Ngân hàng Công thương

Vietinbank

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam

BIDV

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam


1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong xu thế toàn cầu hoá về kinh tế, cùng với chính sách mở cửa hội nhập
quốc tế và khu vực, các hoạt động kinh tế đối ngoại nói chung và hoạt động giao
lưu thương mại của nước ta với các nước trên thế giới trong những năm gần đây đã
ngày càng mở rộng và phát triển.
Việc gia nhập WTO là dấu ấn quan trọng trong tiến trình đổi mới nền kinh tế
của Việt Nam, đặt các định chế tài chính như Ngân hàng thương mại (NHTM) đứng
trước một môi trường phát triển mới. Vai trò của hệ thống Ngân hàng thương mại
ngày càng trở nên hết sức quan trọng, nó trở thành môt kênh huy


NHNo&PTNT Việt Nam, chi nhánh Sông Công rất quan tâm. Để giúp Chi nhánh
thấy rõ hơn về thực trạng huy động vốn như thế nào, đề tài: “Huy động vốn của
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh thành phố
Sông Công, tỉnh Thái Nguyên” được chọn làm đề tài luận văn thạc sĩ. Qua đề tài
này hi vọng rằng chúng ta sẽ phần nào hiểu rõ hơn về Ngân hàng, cơ cấu tổ chức
cũng như hiểu rõ hơn về tình hình huy động vốn của Chi nhánh trong 3 năm qua, từ
đó có thể biết được nhu cầu về vốn của Chi nhánh và đưa ra những giải pháp giúp
nghiệp vụ huy động vốn ngày càng hoàn thiện hơn góp phần vào sự phát triển của
toàn hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Bất kỳ một tổ chức nào muốn tồn tại và phát triển đòi hỏi phải có vốn. Nhu
cầu sử dụng vốn là rất lớn nên tổ chức không thể chỉ dựa vào nguồn vốn tự có để
trang trải mà phải huy động vốn từ bên ngoài. Huy động vốn càng đóng vai trò quan
trọng và cấp thiết đối với hoạt động của NH khi nó chủ yếu dựa trên nguồn vốn huy
động. Do vậy, làm thế nào để nâng cao hoạt động huy động vốn luôn là vấn đề trăn
trở của các nhà quản lý. Nhận thấy tầm quan trọng của việc nâng cao hoạt động huy
động vốn trong bối cảnh cạnh tranh giữa các NH diễn ra ngày càng gay gắt và mãnh
liệt, trong thời gian qua, đã có nhiều tác giả lựa chọn đề tài xoay quanh vấn đề Huy
động vốn làm đề tài nghiên cứu của mình, nhiều tài liệu về NHTM và các hoạt động
của NHTM trong đó có hoạt động huy động vốn đã được đề cập và nghiên cứu
chuyên sâu. Cụ thể:
- Đề tài: Nguyễn Thị Lan Phương, 2010,“Giải pháp tăng cường huy động vốn
tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam” Đại học Ngoại thương.


3
Tác giả đã đi sâu phân tích từng nghiệp vụ huy động vốn cụ thể của Ngân
hàng, nêu lên những những nguyên nhân đã làm nên những biến động về nguồn vốn
huy động trong giai đoạn phân tích. Song song việc phân tích tình hình huy động
vốn, tác giả đã khái quát và phân tích về tình hình sử dụng vốn để thấy được hiệu

động vốn tại ngân hàng. Tác giả đưa ra quan điểm về hiệu quả huy động vốn và các
tiêu chí để đánh giá hiệu quả huy động vốn, từ đó phân tích số liệu thực tế để thấy
rõ kết quả đạt được trong công tác huy động vốn và những mặt còn tồn tại cần xử lý
tại chi nhánh ngân hàng Agribank Thái Nguyên. Tuy nhiên, mặt hạn chế của luận
văn là thời gian lấy số liệu ngân hàng là giai đoạn 2011-2013, thời gian hoàn thành
bài luận là 2015, do vậy, các số liệu chưa phản ánh một cách chân thực nhất tình
hình thực tế hiện nay của ngân hàng.
Các luận văn trên đều chung nội dung là hoạt động huy động vốn tại một số
ngân hàng. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu hoạt động huy động vốn
của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Thành
phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên. Vì vậy, tác giải lựa chọn khoảng trống nghiên
cứu này.
3. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu.
Tìm ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động huy động vốn tại Agribank
chi nhánh Sông Công, Thái Nguyên.
- Nhiệm vụ
Luận văn đi sâu nghiên cứu nhằm làm rõ các nhiệm vụ sau:
+ Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động huy động vốn.
+ Phân tích, đánh giá thực trạng huy động vốn tại NHNo & PTNT Sông Công,
trong đó tập trung giải quyết các vấn đề về quy mô, cơ cấu, chi phí huy động vốn và
khả năng đáp ứng của vốn huy động đối với hoạt động cho vay và đầu tư của ngân
hàng, các điều kiện và năng lực thực tế về việc mở rộng huy động vốn của ngân hàng.
+ Đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác huy động
vốn tại NHNo&PTNT Sông Công
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
-

Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu lý luận và thực tiễn hoạt động huy


+ Thu thập số liệu
Số liệu được sử dụng trong bài phân tích chủ yếu là số liệu thứ cấp, được thu
thập như sau:
Thu thập những số liệu thực tế, trực tiếp có liên quan đến phân tích tình hình
huy động vốn của Ngân hàng qua 3 năm (2013 - 2015), được Ngân hàng cung cấp
từ các nguồn:


6
• Bảng cân đối kế toán qua các năm
• Bảng báo cáo kết quả kinh doanh qua các năm
Bên cạnh, thu thập những thông tin từ một số nguồn khác như: bài báo,
internet…để phục vụ thêm cho việc hoàn thành đề tài.
Tham khảo văn bản Nhà nước về những quy định của Ngân hàng.
+ Phân tích số liệu
Trên cơ sở những số liệu đã thu thập được, sử dụng một số phương pháp phổ
biến để phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động của đối tượng phân tích.

 Phương pháp so sánh: là phương pháp xem xét một chỉ tiêu phân tích dựa
trên việc so sánh với một chỉ tiêu cơ sở (chỉ tiêu gốc). So sánh các khoản mục
nguồn vốn qua các năm để thấy sự tăng giảm và xu hướng biến động của vốn.

 Phương pháp phân tích tỷ trọng
Xem xét cơ cấu, tính tỷ trọng của các khoản mục vốn huy động trong nguồn
vốn huy động.
Ngoài ra luận văn còn sử dụng đồ thị, biểu bảng để thể hiện những biến động
của các số liệu qua các năm. Sử sụng phần mềm Excel để tính toán các chỉ số và
tính toán sự biến động tăng giảm của các số liệu qua các năm.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia thành 3 chương.

Ở Việt Nam, theo Luật các TCTD nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
số 47/2010/QH12, NHTM được định nghĩa như sau: NHTM là loại hình ngân
hàng được thực hiện tất cả các hoạt động NH và các hoạt động kinh doanh khác
theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận. Trong đó, hoạt động NH
là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ:
nhận tiền gửi; cấp tín dụng; cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.


8
Từ những quan điểm khác nhau về NHTM ở trên có thể thấy: NHTM là một
trong những trung gian tài chính mà đặc trưng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài
chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng các dịch vụ
thanh toán và các hoạt động liên quan khác.
- Đặc điểm của ngân hàng thương mại
+ Ngân hàng thương mại là loại hình doanh nghiệp hoạt động vì mục tiêu lợi
nhuận, chủ yếu kinh doanh tiền tệ, tín dụng và các dịch vụ NH. Ngân hàng thương
mại là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được
đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt
động kinh doanh nên được coi là một loại hình doanh nghiệp (theo Luật doanh
nghiệp 2014).
+ Khác với các doanh nghiệp phi tài chính kinh doanh trong các lĩnh vực công
nghiệp, thương nghiệp, trực tiếp sản xuất sản phẩm hoặc kinh doanh hàng hóa,
NHTM chuyên kinh doanh tiền tệ, tín dụng và các dịch vụ NH.
+ Ngân hàng thương mại là một định chế tài chính trung gian
Nhận tiền
Tổ chức kinh
tế Cá nhân
Hộ gia đình

Ngân hàng thương

gồm các nghiệp vụ:
+Nhận tiền gửi của các tổ chức và cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ
hạn, tiền gửi có kỳ hạn bằng đồng nội tệ và các đồng ngoại tệ khác;
+Vay vốn từ các tổ chức tín dụng (TCTD) trong nước và TCTD nước ngoài,
vay từ NHNN, phát hành các giấy tờ có giá như kỳ phiếu, trái phiếu,…;
Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của NHNN.
- Hoạt động sử dụng vốn
Hoạt động sử dụng vốn phản ánh quá trình sử dụng vốn của NHTM nhằm đảm
bảo an toàn và sinh lời.Ngân hàng thương mại sử dụng nguồn vốn huy động vào các
nghiệp vụ chính sau:
+ Dự trữ
Dự trữ bắt buộc do Ngân hàng trung ương (NHTW) qui định theo một tỷ lệ
nhất định trên tổng tiền gửi buộc các NHTM phải tuân thủ nhằm đảm bảo tính thanh
khoản cho NHTM và thực hiện các mục tiêu của chính sách tiền tệ quốc gia. Tỷ lệ
dự trữ bắt buộc được quy định cho từng loại hình TCTD, từng loại tiền gửi.
Dự trữ thặng dư cao hay thấp tuỳ thuộc vào quy mô của NH, nhu cầu thanh
toán và tính thời vụ của các khoản thu chi tiền mặt. Ngân hàng cần có mức dự trữ
phù hợp, dự trữ cao sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của tài sản có, dự trữ thấp
ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của NH.


10
+ Cho vay
Cho vay là nghiệp vụ cơ bản trong hoạt động kinh doanh của NHTM, nhằm
cung ứng một lượng vốn lớn cho nền kinh tế, đồng thời đem lại thu nhập cao nhất
cho ngân hàng, do đó các NHTM luôn tìm mọi cách để huy động vốn.
Đây cũng là hoạt động chứa đựng nhiều rủi ro tiềm ẩn. Cho vay bao gồm: cho
vay thương mại, cho vay tiêu dùng và tài trợ dự án.
+ Đầu tư tài chính
Ngân hàng tham gia vào đầu tư chứng khoán nhằm mục đích tìm kiếm lợi

cho Chính phủ.
+ Cung cấp tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán hộ
Các NHTM mở tài khoản giao dịch cho khách hàng, thực hiện chi trả tiền
hàng hóa dịch vụ và thu hộ theo lệnh của chủ tài khoản. Nghiệp vụ này giúp khách
hàng giảm bớt được chi phí trong quá trình thanh toán,đồng thời giúp NH có thể
tạm thời sử dụng khoản tiền này cho các hoạt động kinh doanh.
+ Bảo lãnh
Bảo lãnh ngân hàng là cam kết bằng văn bản của các TCTD với bên có quyền
về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không
thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết. NH cung cấp các dịch vụ: bảo lãnh vay, bảo
lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh đấu thầu và các hình thức
bảo lãnh NH khác. Mức bảo lãnh của NHTM không được vượt quá tỷ lệ theo quy
định so với vốn tự có của NHTM. Dưới sự bảo lãnh của ngân hàng, khách hàng có
thể thực hiện các giao dịch mua bán chịu, phát hành chứng khoán, vay của các
TCTD khác được dễ dàng. Ngân hàng thu được lợi nhuận từ phí bảo lãnh, mức phí
này tuỳ thuộc vào mức độ rủi ro của hợp đồng bảo lãnh.
+ Cung cấp dịch vụ uỷ thác và tư vấn
Ngân hàng quản lý tài sản và hoạt động tài chính hộ khách hàng như uỷ thác
vay, uỷ thác cho vay, uỷ thác phát hành, uỷ thác đầu tư, uỷ thác cấp phát, uỷ thác
giải ngân. Ngân hàng còn tư vấn hỗ trợ cho khách hàng về đầu tư, quản lý tài chính,
thành lập, mua bán và sáp nhập doanh nghiệp.
+ Cung cấp dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán
Ngân hàng cung cấp cho khách hàngcác thông tin về chứng khoán, tìm cơ hội
đầu tư chứng khoán có mức sinh lời cao mà rủi ro thấpcho khách hàng hoặc tìm


12
theo nhu cầu của khách hàng. Các NH có thể thành lập các công ty chứng khoán
hoặc công ty môi giới chứng khoán để cung cấp dịch vụ môi giới.
+ Cung cấp các dịch vụ đại lý

vốn của ngân hàng có quan hệ mật thiết với tất cả các chủ thể liên quan tới ngân
hàng, đặc biệt là khách hàng và nhà đầu tư.
Do vậy có thể thấy là ngân hàng thực hiện vai trò tập trung và phân phối lại
vốn dưới hình thức tiền tệ, qua đó làm tăng nhanh quá trình luân chuyển vốn và góp
phần kích thích mọi hoạt động kinh tế phát triển. Vì vậy, NHTM phải đặt yếu tố lợi
nhuận lên hàng đầu và công cụ duy nhất mà các NHTM phải có trước tiên là vốn.
1.1.2.2 Cơ cấu nguồn vốn
Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, tùy thuộc vào tính chất, yêu cầu quản lý
hay nguồn hình thành mà nguồn vốn được chia thành các loại khác nhau. Thông
thường kết cấu nguồn vốn của một NHTM gồm có:
- Vốn chủ sở hữu (vốn tự có),
- Vốn huy động,
Mỗi loại vốn đều có một tính chất, vai trò riêng trong tổng nguồn vốn hoạt
động của NHTM và trong suốt quá trình hoạt động của NHTM các nghiệp vụ huy
động theo từng loại vốn kể trên sẽ được tiến hành xen kẽ lẫn nhau tuỳ thuộc vào yêu
cầu của hoạt động kinh doanh và thực trạng vốn hiện có của NH.
*) Vốn chủ sở hữu (vốn tự có).
Đây là nguồn vốn thuộc quyền sở hữu của NH, là nguồn tiền được đóng góp
chủ yếu bởi những người chủ NH. NH có toàn quyền sử dụng gồm các trang thiết
bị, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhà cửa,...Đây là nguồn vốn khá quan trọng, trước
hết nó tạo uy tín cho chính NH.
Theo các Văn bản quy định hiện hành của NHNN Việt Nam, vốn của NHTM
được xác định cụ thể như sau:
- Vốn điều lệ là số vốn được ghi trong điều lệ hoạt động của NHTM. Tùy
theo hình thái sở hữu mà vốn điều lệ của NHTM được hình thành từ các nguồn khác
nhau: Đối với NHTM nhà nước, vốn điều lệ do NSNN cấp khi thành lập và được bổ