Câu 8
Phân tích yêu cầu và nội dung của cơ chế quản lý kinh tế trong nền kinh tế
thị trường; hướng đổi mới cơ chế quản lý kinh tế ở Việt Nam hiện nay?
------------------------------Cơ chế quản lý kinh tế là tổng thể các quy định, cách thức và phương tiện
do chủ thể quản lý kinh tế đề ra nhằm tác động vào đối tượng quản lý để đạt được
mục tiêu.
* Yêu cầu và nội dung cơ bản của cơ chế quản lý kinh tế trong nền
kinh tế thị trường:
- Quản lý kinh tế không được cản trở sự điều tiết của cơ chế thị trường,
phải biết sử dụng cơ chế thị trường để đạt mục tiêu:
Vì về cơ bản, cơ chế thị trường cũng hướng các hoạt động kinh tế vào
những mục tiêu của quản lý kinh tế; Để thực hiện yêu cầu trên, xã hội phải thừa
nhận, tôn trọng và bảo vệ các quan hệ, các nhân tố kinh tế khách quan của thị
trường bằng cách hợp pháp hoá chúng dưới dạng ý chí Nhà nước. Đây chính là nội
dung quản lý kinh tế bằng Pháp luật và nguyên lý của pháp luật kinh tế chính là tạo
hành lang pháp lý cho thị trường hoạt động và kinh doanh theo cơ chế thị trường.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất trong việc xây dựng hệ thống pháp luật quản ý kinh
tế theo yêu cầu trên là nhận thức của xã hội về nội dung kinh tế khách quan và vai
trò đích thực của các yếu tố thị trường.
Sự can thiệp của nhà nước bằng pháp luật trong nền kinh tế thị trường là
nhằm định hướng, điều tiết các hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, hiệu quả của sự can
thiệp đó phụ thuộc rất nhiều vào tính đúng đắn và sát thực của luật pháp. Vì thế,
chủ thể quản lý phải phát hiện và nhận thức đầy đủ nội dung các quy luật của nền
kinh tế nhằm hướng các hoạt động kinh tế phù hợp với các quan hệ và hình thức
kinh tế khách quan của thị trường.
- Quản lý kinh tế hướng vào giải quyết điều kiện hoạt động của thị
trường và điều kiện kinh doanh theo cơ chế thị trường:
Vì về cơ bản, thị trường cũng hướng các hoạt động kinh tế vào những mục
tiêu của quản lý kinh tế, nhưng sự hoạt động của cơ chế thị trường lại bị giới hạn
bởi những điều kiện kinh tế - xã hội nhất định. Những điều kiện đó là: Cơ sở hạ
tầng, lao động, vốn, công nghệ, sức mua ... Tuy nhiên, trong thực tế, sự hoạt động

quyết các vấn đề do thị trường đặt ra.
- Quản lý kinh tế phải đảm bảo và hoàn thiện chức năng giám đốc của
đồng tiền:
Tiền là yếu tố kinh tế khách quan và cơ bản nhất của thị trường “tiền là đại
biểu chung của của cải, là của cải của mọi của cải”. Mọi hoạt động kinh tế đều sử
dụng tiền làm thước đo để ghi chép, đối chiếu, so sánh (đều dùng tiền để hạch
toán). Tiền tự nó sẽ kiểm soát (giám đốc) các hoạt động kinh tế, phải biết dùng tiền
và thông qua tiền để quản lý. Vì thế, đồng tiền trở thành sự ràng buộc khiến các
hoạt động kinh tế phải được tiến hành theo hướng tiết kiệm và hiệu quả. Đồng thời,
thông qua sự hạch toán bằng tiền, chủ thể quản lý có thể kiểm soát được các quá
trình kinh tế của mình.
Để hạch toán đúng và đầy đủ (để hoàn thiện chức năng giám đốc của tiền),
quản lý kinh tế phải xây dựng được chế độ hạch toán khoa học (chế độ hạch toán
phải là một nội dung cơ bản của cơ chế quản lý kinh tế).


Đảm bảo và hoàn thiện chức năng giám đốc của tiền là yêu cầu mang tính
nguyên lý của chế độ hạch toán. Ngoài hạch toán kế toán, quản lý kinh tế còn sử
dụng các hạch toán khác: Hạch toán thống kê, hạch toán nghiệp vụ. Nếu hạch toán
kế toán được thực hiện trên cơ sở của sự vận động của ododngf tiền thì hạch toán
nghiệp vụ được tiến hành trên cơ sở kỹ thuật của từng loại nghiệp vụ, với thước đo
hiện vật. Còn hạch toán thống kê được tiến hành trên cơ sở quy luật của số lớn với
thước đo hiện vật và giá trị để tìm ra bản chất của các hiện tượng theo nguyên tắc
số lớn.
* Hướng đổi mới cơ chế quản lý kinh tế ở Việt Nam:
- Hoàn thiện hệ thống pháp luật, đổi mới công tác kế hoạch hóa, chính sách
kinh tế và chế độ hạch toán: Đổi mới pháp luật theo hướng pháp luật tạo hành lang
pháp lý cho thị trường hoạt động và kinh doanh theo cơ chế thị trường; đổi mới kế
hoạch theo hướng kế hoạch“tháo gỡ” những vấn đề thuộc về điều kiện hoạt động
của cơ chế thị trường và điều kiện kinh doanh theo cơ chế thị trường; đổi mới