Tuần 5: Ngày soạn 19/09/09
Tiết 17: Ngày dạy 20/09/09
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
A.Mục tiêu cần đạt :
* Giúp hs
- Hiểu rõ thế nào là từ đòa phương , thế nào là từ biệt ngữ xh
- Biết sử dụng từ ngữ đòa phương và biệt ngữ xh đúng lúc , đúng chỗ . Tránh lạm dụng từ ngữ đòa phương và biệt ngữ
xh , gây khó khăn trong giao tiếp
B.Chuẩn bò :
1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Với văn ở các văn bản đã học , với tập làm văn qua bài tóm tắt tác phẩm tự sự
2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài
C.Tiến trình lên lớp :
1.n đònh tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
- Thế nào là từ tượng hình , từ tượng thanh ? cho vd minh hoạ
3, Bài mới :
- Tiếng việt là thứ tiếng có tính thống nhất cao . Người Bắc Bộ , người trung bộ và người Nam Bộ có thể hiểu được
tiếng nói của nhau . Tuy nhiên bên cạch sự thống nhất cơ bản đó , tiếng mỗi đòa phương , mỗi tầng lớp xh cũng có
những khác biệt về ngữ âm , từ vựng ngữ pháp . Vậy sự khác biệt đó như thế nào thì tiết học hôm nay sẽ trả lời cho
câu hỏi đó .
I. Từ đòa phương :
Gv yêu cầu hs quan sát vd trên bảng phụ
(?) Hai từ bắp , bẹ đều có nghóa là ngô , nhưng từ nào được dùng phổ
biến hơn ? Tại sao ?
- Từ ngô được dùng phổ biến hơn vì nó nằm trong vốn từ vựng toàn
dân , có tính chẩn mực văn hoá cao
(?) Trong 3 từ trên từ nào là từ đòa phương ? tạo sao
- Hai từ bắp , bẹ là những từ đòa phương vì nó chỉ được dùng trong
phạm vi hẹp , chưa có tính chuẩn mực văn hoá cao
(?) Vậy từ toàn dân khác từ đòa phương ở điểm nào?
( Hs đọc ghi nhớ sgk)

(HS đọc ghi nhớsgk )
VD : tầng lớp thò dân tư sản pháp thuộc gọi cha , mẹ là cậu mợ ; thời
phong kiến vua tự xưng là trẫm , thức ăn của vu gọi là ngự thiện …
III. Sử dụng từ đòa phương , biệt ngữ xh :
(?) Khi sử dụng từ đòa phương và biệt ngữ xh chúng ta cần chú ý điều
gì ? Tại sao
- Cần chú ý đến đối tượng giao tiếp ( người đối thoại người đọc) tình
huống` giao tiếp ( nghiêm túc , trang trọng hay suồng sã , thân mật ) ,
hoàn cảnh giao tiếp ( thời đại đang sống , môi trường học tập , công tác
..) để đạt hiểu quả cao trong giao tiếp
(?) Trong các tác phẩm thơ , văn , các tác giả có thể sử dụng lớp từ này
, vậy chúng có tác dụng gì ?
- Tô đậm sắc thái đòa phương hoặc tầng lớp xuất thân , tính cách của
nhân vật
(?) Có nên sử sụng lớp từ này một cách tuỳ tiện không ? tại sao ?
- Không nên lạm dụng lớp từ ngữ này một cách tuỳ tiện vì nó dễ gây ra
sự tối nghóa , khó hiểu
(?) Dùng từ đòa phương và biệt ngữ xh có tác dụng gì ?
(?) Muốn tránh lạm dụng từ đòa phương chúng ta phải làm ntn? ( Ghi
nhớ sgk )
III. Sử dụng từ đòa phương , biệt ngữ
XH :
+ Cần chú ý đến đối tượng giao tiếp , tính
huống giao tiếp , hoàn cảnh giao tiếp
+ Trong các tác phẩm thơ , văn các tác
giả có thể sử dụng lớp từ này để tô đậm
sắc thái đòa phương hoặc tầng lớp xuất
thân , tính cách nhân vật
+Không nên lạm dụng lớp từ ngữ này
một cách tuỳ tiện vì nó dễ gây ra sự tối

C.Tiến trình lên lớp :
1,Ổn đònh tổ chức :
2. Kiểm tra bài cũ :
- Nêu tác dụng của việc liên kết trong đoạn văn ?
- Có thể sử dụng những phương tiện liên kết nào để thể hiện quan hệ giữa các đoạn văn ?
3, Bài mới : Chúng ta đang sống trong một thời đại bùng nổ thông tin , nghóa là có rất nhiều lượng thông tin được cập
nhật hằng ngày trên các kênh phát tin khác nhau ( sách báo , truyền hình ,mạng in – tơ – nét ), hoặc khi ra đường
chúng ta chứng kiến một sự việc nào đó , về nhà kể tóm tắt cho gia đình xem , xem một cuốn sách, một bộ phim mới
chiếu , ta có thể tóm tắt lại cho người chưa đọc , chưa xem biết . Vậy tóm tắt là gì ? cách tóm tắt như thế nào? thì bài
học hôm nay sẽ giúp các em hiểu được điều đó .
I.Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?
Gv yêu cầu hs tìm hiểu mục II. 1 và trả lời câu hõi sau
(?) Nội dung đoạn văn trên là ở vb nào ? Tại sao em biết được điều đó ?
- Vb STTT ( đã học ở lớp 6). Biết được là nhờ vào các nhân vật chính và sự
việc chính
(?) So sánh đoạn văn trên với nguyên văn của vb ? (HSTLN)
- Nguyên văn truyện dài hơn
- Số lượng các chi tiết và nhân vật dài hơn
- Lời văn trong truyện khách quan hơn
* Viết đoạn văn trên người ta gọi là tóm tắt vb tự sự .
Gọi 1 hs đọc yêu cầu phần I. 2
(?)Vậy theo em , thế nào là tóm tắt vb tự sự ? hãy lựa chon câu dúng nhất
trong các câu sau ?( câu b)
(?) Gọi hs đọc ghi nhớ sgk
2, Cách tóm tắt vb tự sự
a, Những yêu cầu đối với vb tóm tắt
Gv yêu cầu hs đọc thầ đoạn văn tóm tắt mục II. 1
(?) Vb tóm tắt trên ù có nêu được nội dung chính của văn bản ấy không ?
(?) Từ việc tìm hiểu trên , hãy cho biết các yêu cầu đối với một vb tóm
tắt ?

phải làm những việc gì ? Những việc ấy phải thực hiện theo những trình
tự nào ?( HSTLN)
Gọi hs đọc ghi nhớ sgk
chính , chi tiết tiêu biểu và các
chương mục , phần một cách phù hợp
b, Các bước tóm tắt vb
- đọc kó tác phẩm được tóm tắt để
nắm nội dung của nó
- xác đònh nội dung chính cần tóm
tắt : lựa chọn các nhân vật quan trọng
, những sự việc tiêu biểu
- Sắp xếp nội dung chính theo một
trật tự hợp lí
- Vb tóm tắt bằng lời văn của mình
4. C ủng cố
- những u cầu đối với việc tóm tắt văn bản
- các bước tóm tắt văn bản
5. D ặn dò : : Học thuộc ghi nhớ sgk
- Soạn bài mới “ Luyện tập tóm tắt vb”
----------------------------------------------------------------------------------
Tuần 5: Ngày soạn 29/09/09
Tiết 19: Ngày dạy 31/09/09

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
A.Mục tiêu cần đạ:
* Giúp hs
- Vận dụng các kiến thức đã học ở tiết 18 vào việc luyện tập tóm tắt văn bản tự sự
- Rèn kó năng thao tác tóm tắt vb tự sự
B.Chuẩn bò :
1.GV:Dự kiến khả năng tích hợp : các vb Văn và các kiến thức về Tiếng Việt đã học

tắt đoạn trích ( khoảng 10 dòng )
Bài tập 3 :
(?) Tại sao nói các vb Tôi đi học của
Thanh Tònh và trong Lòng mẹ của Nguyên
Hồng rất khó tóm tắt ? Nếu muốn tóm tắt
thì phải làm gì ?(HSTLN)
+ c, , lão mang tiền dàng dụm được giử mông giáo và nhờ ông trông
coi mãnh vườn
+ g, Cuộc sống mỗi ngày một khó khăn , lão kiếm được gì ăn nấy và
bò ốm một trân khủng khiếm
+ e, Một hôm lão xin Binh Tư ít bả chó
+ i,ông giáo rất buồn khi nghe Binh Tư kể chuyện ấy
+ h, lão bổng nhiên chết – cái chết thật dữ dội
+ k, cả làng không hiểu vì sao lão chết , trừ Binh Tư và ông giáo .
-c, Viết đoạn văn ( 10 phút) Hướng dẫn hs viết
Bài tập 2 :
- Nhân vật chính trong vb Tức nước vở bờ là chò Dậu
- Sự việc tiêu biểu : Chò Dậu chăm sóc chồng bò ốm và đánh lại cai
lệ người nhà lí trưởng để bảo vệ anh Dậu
Bài tập 3 :
Tôi đi học và Trong lòng mẹ là 2 tác phẩm tự sự nhưng rất giàu chất
thơ , ít sự việc ( truyện ngắn trữ tình ) tác giả chủ yếu tập trung miêu
tả cảm giác và nội tâm nhân vật nên rất khó tóm tắt
- Nếu muốn tóm tắt hai vb này thì trên thực tế là chúng ta phải viết
lại truyện . Đây là công việc khó khăn , cần phải có thời gian và vốn
sống cần thiết mới thực hiện được
4. C ủng cố
Cách tóm tắt văn bant tự sự
Chú ý khi tóm tắt văn bản: nêu các sự việc, nhân vật đầy đủ,
5. D ặn dò : : Làm hết bài tập còn lại