Tài liệu Tự Học Guitar - Organne 1
CÁCH ĐẶT HỢP ÂM
Hòa âm căn bản của một bài hát là các hợp âm. Do đó các bạn phải thuộc lòng các nốt
trong tất cả các hợp âm, bắt đầu từ các hợp âm trưởng thứ tự nhiên, rồi hợp âm 7 và sau đó là
các hợp âm nghịch (còn được gọi là "nhân tạo").
Để làm quen với cách ghi hợp âm cho một bài hát, trước hết các bạn nên bắt đầu bằng các
hợp âm trưởng thứ tự nhiên và hợp âm 7. Chỉ dùng các hợp âm này thơi và biết ghi hợp âm theo
một vài ngun tắc là đủ để làm cho bài hát thêm màu sắc. Và nếu các bạn thêm vào tiết tấu đệm
cho các hợp âm này thì các bạn đã làm hòa âm căn bản cho bài hát với một nhạc cụ đệm như
guitar và piano.
Việc ghi hợp âm có những ngun tắc sau:
1. Ngun tắc thứ 1: hợp âm thường xuất hiện vào đầu nhịp. Trong nhịp cũng có thể xuất hiện
thêm hợp âm khác để thêm màu sắc cho cách đệm.
2. Ngun tắc thứ 2: trong nhịp có nhiều nốt thuộc hợp âm nào thì nhịp đó sẽ nhận hợp âm này.
Tuy nhiên các bạn nên phân biệt nốt nào là nốt chánh của hợp âm và nốt nào là nốt phụ/nốt
lướt/nốt hoa mỹ trong nhịp.
3. Ngun tắc thứ 3: các hợp âm sẽ nối tiếp nhau từ nhịp này sang nhịp khác theo 2 cách:
a) theo vòng quảng 4:
C => F => Bb => Eb => Ab => Db => Gb (F#) => (B) => Fb (E) => A => D => G => về C
hoặc theo vòng quảng 5 (ngược lại với vòng trên):
C => G => D => A => E => B => F# => C# => G# (Ab) => D# (Eb) => (Bb) => F => về C
b) thay thế nhau: các hợp âm có những nốt giống nhau có thể thay thế nhau. Thí dụ: C và Am
(có 2 nốt giống nhau: C, E); C và Em (có 2 nốt giống nhau: E, G); F và Am (có 2 nốt giống
nhau: A, C); C và F (có một nốt giống nhau: C), v.v...
4. Ngun tắc thứ 4: Để việc chuyển hợp âm này sang hợp âm khác nghe "mượt mà", du dương
thì giữa các hợp âm này phải có một nốt giống nhau và các nốt còn lại của hợp âm trước được
chuyển sang các nốt của hợp âm sau theo 1/2c hoặc tối đa 1c lên hoặc xuống.
Thí dụ: từ G chuyển về Dm: hợp âm G = GBD và hợp âm Dm = DFA
- nốt D (trong hợp âm G) sẽ giữ ngun là nốt D (trong hợp âm Dm)
- nốt G (trong hợp âm G) sẽ giảm xuống 1 cung để về nốt F (trong hợp âm Dm)
- nốt B (trong hợp âm G) sẽ tăng lên 1 cung để lên nốt A (trong hợp âm Dm)

Nh vy, mt bi hỏt c vit theo õm giai th s cú th s dng c cỏc hp õm sau:
+ 5 hp õm trng: bc III, IV, V, VI v VII
+ 3 hp õm th: bc i, iv, v
+ 1 hp õm gim (dim): bc ii
----------------------------- ---------------------
Thc ra vn tỡm gam cho mt bn nhc l mt vn tng i rng y nu núi t c
bn.Nu núi nụm na thỡ mt bi hỏt bao gi cng cú giai iu gm cỏc nt liờn tip nhau, khi m
ta m n cho giai iu y (tc bi hỏt y) thỡ phi lm th no cỏi ting ựm ựm ca n mỡnh
nú hp vi cỏi nt ca giai iu bi hỏt.
Mi ngi hay dựng t gam, thc ra k0 chớnh xỏc m phi dựng l hp õm , cỏi vic dũ gam
chớnh l tỡm cỏc hp õm hũa thanh cho giai iu.
- Gam l gỡ?
- Mt gam gm cú 7 nt nhc, vd gam ụ trng cú 7 nt Rờ Mi Fa Sol La Si ụ. Mt bi
hỏt s dng gam ụ trng ch s dng 7 nt nhc ny nhng cao khỏc nhau (, ụ, ..)
(tr trng hp thng giỏng bt thng).
- Hp õm l gỡ?
- Hp õm l hp ca nhiu õm (nt) , Thng dựng nht l Hp-õm-ba, cú 3 nt to bi 2 quóng
3 chụng lờn nhau (quóng 3 l quóng 3 nt nhc. VD: -(rờ)-Mi, Mi-Sol, Fa-La l cỏc quóng 3)
- Gam vi hp õm thỡ liờn quan gỡ ti nhau?
- Mi gam cú mt h thng hp õm ca riờng nú (chớnh xỏc l cú 7 hp õm). Bi no gam ụ
Trng ch s dng nhng hp õm ca gam ụ Trng.
- Lm th no bit gam ny thỡ cú nhng hp õm no?
- Quỏ d, ly 7 nt nhc v to thnh tt c nhng hp-õm-ba cú th.
Tài liệu Tự Học Guitar - Organne 3
VD Gam Đơ Trưởng có các hợp âm sau:
Đơ-Mi-Son
Rê-Fa-La
Mi-Son-Si
Fa-La-Đơ
La-Đơ-Mi

Q rõ là phải đệm bằng h/â Đơ trưởng © ở đoạn này
2/đoạn khác của bài Làng tơi
Nhưng thơi rồi, còn đâu q nhà …
|Đơ—-Đơ–|Là—-Là–|Si—-Si-Sòn| … (dấu | để chỉ ơ nhịp)
|C———–|F———–|G————| …
3/Bài Em ơi HN phố, gam La thứ:
Nguyễn Quang Vũ - 0935991106
Taứi lieọu Tửù Hoùc Guitar - Organne 4
|Em i, H N |ph
|MiMi-L-L-|Fỏ
|Am-|Dm
Ta thy, VD 2, ụ nhp u ch cú 1 nt ụ, m h/õ F(Fa-La-ụ) cng cha nt ụ Am(La-ụ-
Mi) cng th, ụ nhp 2 thỡ Dm(D-F-A) hoc Am(A-C-E) cng u cha nt A, ụ nhp thỡ cú c
Em(E-G-B) cng cha c G lõn B. Vy nờn chn h/õ no thỡ phự hp?
Tiờu chun chn h/õ :
- u tiờn h/õ ch, gam C thỡ h/õ C l h/õ ch s xut hin nhiu nht, ngoi ra thỡ bi gam trng
s cú dựng nhiu h/õ trng hn v ngc li.
- u tiờn phỏch mnh ca nhp, thng l phỏch u,
vớ d iu Valse: Chỡnh-Chỏt-chỏt thỡ u tiờn nt no nm vo phỏch Chỡnh
- chỳ ý s lng nt trong ụ nhp,
vớ d ụ nhp |C-D-E-G| thỡ nt D cú th b qua v vn m C bt; hoc ụ nhp |E-D-D-D| thỡ cng
cú th b qua c E l phỏch mnh chi Dm hoc G.
- chỳ ý ng cnh, s cõn i gia ton bi, bi bun thỡ dựng nhiu hp õm th hn. Cỏi ny tu
bn cõn nhc!
vớ d 2, chn C, F v G l do bi hỏt gam ụ trng nờn u tiờn dựng cỏc h/õ trng l F,G;
h/õ trng th hin tt s trm hựng.
Ngc li, VD 3, ụ nhp u thỡ ch cú Am cha c Mi v L, nhng ụ nhp 2 ta phi chn
gia Dm v F l 2 h/õ u cha nt F, õy h/õ th c u tiờn.
Núi nh vy k0 cú ngha l bn ch cú th chn 1 trong cỏc hp õm. Cú nhiu cỏch hũa õm cho
mt bi hỏt, ch cú mt iu l cú hay hay k0, cỏch no hay hn thụi!

… mảnh trăng mồ cơi mùa |đơng mùa đơng năm |ấy
… Mì– La — Là–Si–Là–|Si—Là–Si—Là_Si|Đố
… —–F——————–|E——————￠ ?� �|F
… —–F——————–|Em——————-|F
- Từ đầu đến giờ tồn Đơ trưởng với La thứ, k0 còn gam nào khác à? Muốn tìm gam khác, chỉ
cần biết cấu tạo của gam:
Gam trưởng: 1-1-1/2-1-1-1-1/2 (đơn vị là 1 cung=2 phím trên guitar, nửa cung=1 phím)
VD:
Đơ trưởng … C-D-E-F-G-A-B-C …
C-D,D-E,F-G,G-A,A-B cách nhau 1 cung (còn gọi là qng 2 trưởng), còn E-F,B-C chỉ có 1/2
cung (q 2 thứ). Chơi đàn lên là biết ngay
Rê trưởng: D-E-F#-G-A-B-C#-D
D-E,E-F#,G-A,A-B,B-C# cách nhau 1 cung, còn E-F#,C#-D cách nhau 1/2 cung.
Gam thứ 1-1/2-1-1-1/2-1-1
VD:
-La thứ A-B-C-D-E-F-G-A
A-B,C-D,D-E,F-G,G-A cách nhau 1 cung, B-C,E-F cách nhau 1/2 cung
-Son thứ G-A-Bb-C-D-Eb-F-G
G-A,Bb-C,C-D,Eb-F,F-G cách nhau 1 cung, A-Bb,D-Eb cách nhau 1/2 cung
- Thế nào là hợp âm 7?
- Hợp âm 7 là hợp âm 4 nốt, gồm có 1 hợp-âm-ba và nốt bậc 7. Hợp-âm-ba trưởng thêm nốt thứ
7 thì là h/â 7 trưởng. H/â 7 trưởng rất hay được sd. H/â-ba thứ thêm nốt 7 là h/â 7 thứ.
VD:
H/â E: E-G#-B thêm nốt Rê (là bậc 7 của Mi) là E-G#-B-D sẽ là h/â E7
H/â Am: A-C-E thêm nốt Son (bậc 7 của A) là A-C-E-G là h/â Am7
H/â 7 có sức hút về h/â chủ rất mạnh, mạnh hơn h-â-ba trưởng bình thường, trước khi chuyển về
h/â chủ thường hay ưu tiên sử dụng h/â 7 ở bậc 5 (VD G7->C, E7->Am, D7->G…)
Ngồi ra có thể thành lập h/â 6, h/â 9 VD C-E-G-D là C9 (nốt D là bậc 9 của C) Các hợp âm này
mở rộng bảng màu hòa thanh ra … vơ biên.
Với những điều trên, bạn đã có để phối hòa thanh cho tất cả các bài mà bạn thích, nhưng để đạt