Tự chọn Ngữ văn 8--Hồ Thò Lâm--THCS Quỳnh Yên--Năm học 2008 - 2009

Ngµy 4 th¸ng 1 n¨m 2009
Chđ ®Ị 4:
Nh÷ng ®iĨm gièng nhau, kh¸c nhau gi÷a
v¨n miªu t¶ vµ v¨n thut minh

Lo¹i chđ ®Ị: B¸m s¸t
Thêi lỵng: 8 tiÕt
I . Mơc tiªu:
1. KiÕn thøc: N¾m v÷ng kh¸i niƯm vÕ v¨n miªu t¶ - v¨n thut minh, nhËn diƯn
®ỵc nh÷ng ®iĨm gièng nhau vµ kh¸c nhau cđa hai lo¹i v¨n b¶n nµy. Ph©n tÝch, so
s¸nh qua nh÷ng bµi v¨n cơ thĨ ®Ĩ thÊy ®ỵc sù gièng nhau, kh¸c nhau gi÷a hai v¨n
b¶n.
2. KÜ n¨ng: RÌn kÜ n¨ng viÕt vỊ v¨n miªu t¶ - thut minh theo chđ ®Ị cho s½n
vµ chđ ®Ị tù chän.
3. Th¸i ®é: Gi¸o dơc HS thËn träng khi viÕt ®o¹n v¨n, bµi v¨n thut minh ->
®a u tè miªu t¶ vµo v¨n thut minh -> bµi v¨n thut minh sinh ®éng, hÊp dÉn.
II. Thêi l ỵng:
• TiÕt 39, 40: ¤n tËp v¨n miªu t¶ vµ v¨n thut minh.
• TiÕt 41, 42: Lun tËp.
• TiÕt 43, 44: Nh÷ng ®iĨm gièng nhau vµ kh¸c nhau gi÷a v¨n miªu t¶ vµ v¨n
thut minh.
• TiÕt 45, 46: ý nghÜa, gi¸ trÞ, ph¹m vi sư dơng cđa hai lo¹i v¨n b¶n trªn.
III. Néi dung:
TiÕt 39, 40
Kh¸i niƯm chung vỊ v¨n miªu t¶ vµ v¨n thut minh
I. Kh¸i niƯm.
- HS ghi ®o¹n v¨n:
* §o¹n 1: “ B¸c thỵ rÌn cao lín, cao
lín nhÊt vïng, vai cn khóc, c¸nh tay

cđa ngêi viÕt, ngêi nãi thêng ®ỵc béc lé
râ nhÊt.
* §o¹n 2: “ C©y dõa cèng hiÕn tÊt c¶
cđa c¶i cđa m×nh cho con ngêi: th©n
c©y lµm m¸ng, l¸ lµm tranh, cäng l¸
chỴ nhá lµm v¸ch, gèc dõa lµm châ ®å
x«i, níc dõa ®Ĩ ng, ®Ĩ kho c¸, kho
thÞt, nÊu canh, lµm níc m¾m,…”.
- Sù cèng hiÕn cđa c©y dõa.
- Em thêng gỈp c¸ch tr×nh bµy nµy ë
c¸c lo¹i v¨n b¶n th«ng dơng trong lÜnh
vùc ®êi sèng, cung cÊp vỊ hiƯn tỵng, sù
vËt trong thiªn, x· héi.
=> V¨n thut minh lµ kiĨu v¨n b¶n
th«ng dơng trong mäi lÜnh vùc ®êi sèng
nh»m cung cÊp tri thøc (kiÕn thøc) vỊ
®Ỉc ®iĨm, tÝnh chÊt, nguyªn nh©n,…
cđa c¸c hiƯn tỵng sù vËt trong tù nhiªn,
x· héi b»ng ph¬ng thøc tr×nh bµy, giíi
thiƯu, gi¶i thÝch.
- V¨n b¶n thut minh cÇn ®ỵc tr×nh
bµy chÝnh x¸c, râ rµng, chỈt chÏ vµ hÊp
dÉn.
II. Lun tËp.
Bµi tËp 1: T×m ®o¹n v¨n miªu t¶ trong c¸c v¨n b¶n ®· häc.
- GV gỵi ý cho HS c¸c v¨n b¶n: T«i ®i häc, c« bÐ b¸n diªm,…
- HS lµm, tr×nh bµy, nhËn xÐt.
Bµi tËp 2: NÕu ph¶i viÕt 1 ®o¹n v¨n (bµi v¨n) miªu t¶ c¶nh ®ång lóa chÝn ban
mai, em sÏ nªu lªn ®Ỉc ®iĨm nỉi bËt nµo ?
2

bê rõng ®íc dùng lªn cao ngÊt nh hai
d·y trêng thµnh v« tËn. C©y ®íc mäc
dµi theo b·i, theo tõng løa tr¸i rơng,
ngän b»ng t¨m t¾p, líp nµy chång lªn
líp kia «m lÊy dßng s«ng, ®¾p tõng bËc
mµu xanh l¸ m¹, mµu xanh rªu, mµu
xanh chai lä…lßa nhßa vµ Èn hiƯn trong
s¬ng mï vµ khãi sãng ban mai…”
(S«ng níc Cµ Mau - §oµn Giái)
- §o¹n v¨n miªu t¶ c¶nh rõng ®íc víi
mµu s¾c, ®êng nÐt, h×nh khèi ë s«ng n-
íc Cµ Mau.
- Mµu s¾c: xanh l¸ m¹, xanh rªu, xanh
chai lä…trong s¬ng mï vµ khãi sang
3
Tự chọn Ngữ văn 8--Hồ Thò Lâm--THCS Quỳnh Yên--Năm học 2008 - 2009

ban mai.
- §êng nÐt: Thun xu«i gi÷a dßng
s«ng réng h¬n ngµn thíc, tr«ng hai bªn
bê rõng ®íc dùng lªn cao ngÊt nh hai
d·y trêng thµnh v« tËn. C©y ®íc mäc
dµi theo b·i, theo tõng løa tr¸i rơng,
ngän b»ng t¨m t¾p, líp nµy chång lªn
líp kia «m lÊy dßng s«ng.
-> So s¸nh, nh©n hãa.
=> Cc sèng trï phó, trµn ®Çy søc
sèng, hoang d·.
* §o¹n 2:
H: §o¹n 2 tr×nh bµy ®iỊu g×?

chim, hoa mäc thµnh chïm mµu ®á, në vµo mïa hÌ…
- Nh÷ng bé phËn c©y phỵng: rƠ, th©n, cµnh, t¸n l¸, hoa, qu¶…
- Lỵi Ých: cung cÊp bãng m¸t, hoa ®á ®Đp, g¾n liỊn víi nh÷ng kØ niƯm ti th¬…
4
Tự chọn Ngữ văn 8--Hồ Thò Lâm--THCS Quỳnh Yên--Năm học 2008 - 2009

- C¸ch trång vµ ch¨m sãc hoa phỵng.
- T×nh c¶m g¾n bã cđa ti häc trß víi c©y phỵng, hoa phỵng.
c, KÕt bµi: NhÊn m¹nh vỴ ®Đp cđa c©y phỵng, hoa phỵng. Phỵng m·i m·i lµ ngêi
b¹n gÇn gòi, th©n thiÕt cđa ti häc trß.
Ngµy 19 th¸ng 1 n¨m 2009
TiÕt 43, 44
Nh÷ng ®iĨm gièng nhau vµ kh¸c nhau gi÷a v¨n miªu
t¶ víi v¨n thut minh
H: §o¹n v¨n miªu t¶ c¶nh g×?
H: §Ỉc ®iĨm nỉi bËt nµo cđa mïa xu©n
®ỵc thĨ hiƯn trong ®o¹n v¨n?
H: §èi tỵng nµo ®ỵc TM trong ®o¹n
v¨n?
H: §o¹n v¨n tr×nh bµy ®Ỉc ®iĨm nỉi bËt
g× cđa ®èi tỵng?
H: Qua t×m hiĨu 2 ®o¹n v¨n trªn, theo
em, miªu t¶ hc TM nh»m lµm nỉi bËt
VÝ dơ 1:
* §o¹n v¨n 1:
“ Mïa xu©n ®· vỊ trªn c¸nh ®ång. Bªn
kia ®åi, tiÕp víi ®ång, lµ rõng c©y. Hoa
c¸nh kiÕn në vµng trªn rõng, hoa në vµ
hoa kim anh tr¾ng xãa. Nh÷ng bÇy ong
tõ trong rõng bay xng ®ång, cá èng