CHUYÊN ĐỀ :
KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN ĐẠO ĐỨC
  
I. KHÁI NIỆM KIỂM TRA ,ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC :
Kiểm tra, đánh giá là một khâu quan trọng của quá trình dạy học môn đạo
đức,nó ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng và hiệu quả dạy học .
- Kiểm tra là quá trình thu thập, phát hiện, tìm kiếm những thông tin về quá
trình học sinh thực hiện bài đạo đức trên cơ sở đối chiếu mục tiêu đã xác đònh,
điều kiện thực hiện, kết quả đạt được…
- Đánh giá là quá trình xử lý những thông tin thu thập được qua kiểm tra và
được biểu hiện qua thái độ và nhận xét của giáo viên về kết quả học tập môn đạo
đức của học sinh .
Theo đổi mới dạy học hiện nay, kết quả học tập môn Đạo đức của học sinh tiểu
học chủ yếu được đánh giá theo hình thức- hoàn thành (được xếp loại A) và chưa
hoàn thành (được xếp loại B) . Trong thực tiễn dạy học môn Đạo đức, việc kiểm
tra và đánh giá thường được tiến hành theo những loại hình như :
- Liên hệ thực tế ( trong tiết học ) .
- Kiểm tra bài cũ ( sau mỗi tiết hay bài ) .
- Kiểm tra học kì ( sau học kì một ).
- Kiểm tra năm học (sau kết thúc năm học ) .
Việc kiểm tra đánh giá này có nhiều ý nghóa quan trọng như :
- Thúc đẩy học sinh học tập môn đạo đức một cách tích cực , tự giác .
- Củng cố niềm tin của học sinh và từ đó tạo diều kiện thuận lợi cho học sinh tự
khẳng đònh bản thân ,đặc biệt là thực hiện được hành vi đạo đức trong cuộc sống
hàng ngày của mình .
- Giúp học sinh tự đánh giá kết quả học tập môn Đạo đức của mình ,từ đó tự
điều chỉnh việc học tập sao cho đạt kết quả tốt nhất .
- Giúp GV nắm được mức độ được giáo dục của học sinh về các mặt khác nhau
(tri thức ,kó năng ,hành vi và thái độ ) để từ đó có sự điều chỉnh ,tác động thích
hợp đến các em ,trong đó có việc khắc phục ,điều chỉnh những lệch lạc ,đònh

+ Em đã chia sẻ niềm vui (hay nổi buồn ) với bạn nào ?
+ Khi đó ,bạn có niềm vui (hay nổi buồn) gì ?
+ Em đã làm gì hay nói gì để chia sẻ với bạn ?
+ Tại sao em lại làm như vậy ?
+ Việc làm đó của em mang lại kết quả gì ?
- Về thái độ : GV có thể để học sinh giải thích động cơ thực hiện hành vi đạo đức
của mình – tại sao em lại làm điều đó ,hay yêu cầu các em bày tỏ thái độ đồng ý
hay không đồng ý với các ý kiến liên quan .
Ví dụ, khi được hỏi về động cơ của việc thăm hỏi sức khỏe của bạn khi bạn ốm
(bài “Tình bạn” ) ,học sinh có thể bày tỏ thái độ của mình là : “em đến thăm hỏi
sức khỏe của bạn vì em thương bạn ,em muốn bạn chóng khỏe để tiếp tục đi học
,chúng em lại được chơi cùng nhau … ”.
Tuy nhiên , phương pháp này chỉ bảo đảm tính khách quan cao đối với việc
kiểm tra và đánh giá tri thức của học sinh ,còn đối với hành vi ,thái độ thì chưa
chắc chắn vì rất khó khẳng đònh là em học sinh đó nói có đúng sự thật hay không .
2/ Kiểm tra và đánh giá qua bài viết :
Bài viết của học sinh (vở Bài tập đạo đức) được thực hiện theo trắc nghiệm tự
luận hoặc trắc nghiệm khách quan .
a/ Trắc nghiệm tự luận :
Trắc nghiệm tự luận là phương pháp kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của
học sinh qua việc các em nhớ lại , sắp xếp lại , vận dụng những tri thức và kó năng
đã học để giải quyết , suy luận những vấn đề theo yêu cầu của câu hỏi kiểm tra .
Bằng trắc nghiệm tự luận , GV có thể kiểm tra và đánh giá cả ba mặt tri thức ,kó
năng ,hành vi và thái độ .
- Về tri thức : Có thể yêu cầu các em trả lời những câu hỏi như : tại sao ,như thế
nào ….
- Về kó năng : HS phải nhận xét hành vi ,xử lý tình huống ….
- Về hành vi : các em nêu ra những việc mình đã làm và kết quả …
- Về thái độ : HS cần tỏ thái độ của mình đối với các hành vi ,ý kiến liên quan
được nêu ra …

* Đánh dấu X vào ô trước ý em cho là đúng .
Chỉ những người có khó khăn trong cuộc sống mới cần phải có chí .
Nếu biết cố gắng , quyết tâm trong học tập thì sẽ đạt kết quả cao .
Con trai có chí hơn con gái .
Những người khuyết tật dù cố gắng học hành cũng chẳng để làm gì .
c/ Kiểm tra – đánh giá qua hành động ,việc làm của học sinh .
Phương pháp này đòi hỏi GV quan sát hành vi ,việc làm ,cử chỉ ,lời nói hay
nghiên cứu kết quả hoạt động do HS thực hiện trong thực tiễn cuộc sống của mình
Bằng phương pháp này GV chủ yếu kiểm tra và đánh giá kó năng ,hành vi và có
thể cả thái độ đạo đức của HS . Cụ thể là :
- Về kó năng : Thông qua việc học sinh thực hiện những thao tác ,hành động theo
mẫu ,khi tham gia trò chơi , hoạt cảnh ,GV đánh giá được em có kó năng thực hiện
hành động đạo đức hay không .
- Về hành vi : Thông qua những công việc, việc làm cụ thể được các em thực
hiện trong thực tiễn cuộc sống của mình để GV đánh giá HS đã có những hành vi
đạo đức nào , đã làm gì theo bài học đạo đức quy đònh .
- Về thái độ : Qua việc thực hiện hành vi của mình , HS bộc lộ thái độ và tình cảm
tương ứng , nhờ đó GV có thể biết được các em có thái độ như thế nào đối với các
đối tượng ,công việc liên quan .
Để kiểm tra được những kó năng ,hành vi và thái độ trên , có thể sử dụng những
biện pháp cụ thể như :
- Quan sát hành động của HS : Hành động này do các em thực hiện một cách tự
nhiên ,tự giác trong cuộc sống của mình ,hay theo hoạt động do GV tổ chức .
- Xem xét hành vi ,công việc của HS thông qua phiếu thực hành .
d/ Kiểm tra – đánh giá thông qua các lực lượng giáo dục
Các chuẩn mực hành vi trong chương trình môn Đạo đức về cơ bản phản ánh
những mối quan hệ ngoài nhà trường . HS thực hiện hành vi đạo đức của mình chủ
yếu là ở gia đình và ngoài xã hội . Vấn đề đặt ra cho GV là làm sao biết được HS
có thực hiện hành vi đạo đức hay không và thực hiện như thế nào . Vì vậy , thông
qua gia đình và các lực lượng giáo dục khác GV có thể biết được HS thực hiện

đây là một hành động dễ gây tác dụng phản giáo dục .
3. Bảo đảm tính phát triển và giáo dục