TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
NGUYỄN THANH CHUNG
NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ
QUẢN LÝ CẤP PHÒNG TẠI CÔNG TY TNHH
MỘT THÀNH VIÊN CAO SU KRÔNG BUK
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. MAI VĂN BƯU
Hà Nội - 2015
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn
của PGS.TS. Mai Văn Bưu.
Các số liệu, tài liệu nêu ra trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách
quan, khoa học. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Tác giả luận văn
Nguyễn Thanh Chung
LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám hiệu Trường Đại học
Kinh tế Quốc dân, Viện đào tạo Sau đại học, sự góp ý của các Thầy, Cô trong Khoa
Khoa học Quản lý đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn
KHCN
:Khoa học Công nghệ
KHXDCB
: Kế hoạch xây dựng cơ bản
QLCL
:Quản lý chất lượng
QLKT
:Quản lý kỹ thuật
TCKT
:Tài chính – Kế toán
TCLĐTL
TĐCNCSVN
: Tổ chức lao động tiền lương
: Tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam
TĐTTVT
QUảN Lý cấp phòng tại công ty tnhh một
thành viên
cao su krông buk
Chuyên ngành: quản lý kinh tế và chính sách
Hà Nội - 2015
i
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Có thể thấy nhân tố con người trong doanh nghiệp mang tính chất quyết định hiệu
quả sản xuất kinh doanh của công ty, đặc biệt là đội ngủ cán bộ quản lý cấp phòng, việc
nâng cao năng lực năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý cấp phòng là vấn đề cần
thiết bắt buộc đảm bảo cho doanh nghiệp sinh tồn trong môi trường cạnh tranh và phát
huy được hiệu quản sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đất nước ngày càng đổi mới, các thành phần kinh tế, trong đó
có hệ thống doanh nghiệp bao gồm cả doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp tư
nhân đã có bước phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng. Một trong những
yếu tố quan trọng cần phải quan tâm đúng mực trong hệ thống doanh nghiệp đó là
nhân tố con người. Con người nắm vận mệnh của doanh nghiệp, có thể tạo ra tất cả
nhưng cũng có thể phá huỷ tất cả.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề nguồn nhân lực, đặc biệt là
công tác lãnh đạo, điều hành và công tác quản lý đội ngũ cán bộ quản lý cấp phòng,
tôi chọn đề tài “Nâng cao năng lực quản lý c ủ a cán bộ q u ả n l ý cấp phòng
tại Công ty TNHH MTV cao su Krông Buk” làm đề tài luận văn của mình.
Luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao năng lực quản lý của cán bộ quản lý
cấp phòng trong doanh nghiệp.
Chương 2: Phân tích thực trạng nâng cao năng lực quản lý của cán bộ quản
Tác giả lựa chọn cách tiếp cận năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp
phòng trong doanh nghiệp bao gồm 3 nhóm yếu tố cấu thành: kiến thức, kỹ năng,
phẩm chất. Trên cơ sở đó, tác giả tiến hành xác định các tiêu chí cụ thể làm căn cứ
đánh giá năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp phòng.
Nâng cao năng lực quản lý đối với cán bộ quản lý cấp phòng trong Doanh
nghiệp cần thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ, tuy nhiên cần thực hiện các nội dung
chính đó là: Quy hoạch cán bộ quản lý cấp phòng; Tuyển dụng và sử dụng cán bộ
quản lý cấp phòng; Đào tạo cán bộ quản lý cấp phòng; Chính sách đãi ngộ cán bộ
quản lý cấp phòng; Công tác đánh giá cán bộ cán bộ quản lý cấp phòng.
Trong nội dung quy hoạch CBQLCP cần đảm bảo tính trung thực, khách
quan, có tính mở và tính động, như vậy sẻ tạo động lực cho bản thân cán bộ nhân
iii
viên trong phòng có chiều hướng phấn đấu.
Với nội dung tuyển dụng và sử dụng cán bộ cần có chính sách phù hợp để
thu hút được các ứng viên chất lượng cao từ bên ngoài công ty vào vị trí quản lý cấp
phòng còn trống và xác định vị trí công việc để bố trí người có đủ năng lực đáp ứng
yêu cầu thực hiện chức trách nhiệm vụ theo lĩnh vực phân công.
Đối với đào tạo cán bộ quản lý cấp phòng: Xác định rõ mục tiêu đào tạo để
nâng cao năng lực quản lý của CBQLCP, từ đó xác định các nội dung cần đào tạo về
kiến thức, kỹ năng, phẩm chất CBQLCP, đa dạng hóa các hình thức đào tạo, đặc
biệt chú trọng đào tạo những cán bộ được quy hoạch vào vị trí CBQLCP trong
doanh nghiệp.
Với chính sách đãi ngộ CBQLCP: Doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng
chính sách tiền lương tương xứng đối với việc thực hiện chức trách nhiệm vụ của
CBQLCP, có chính sách khen thưởng phù hợp để thu hút được các ứng viên bên
ngoài có năng lực vào các vị trí quản lý cấp phòng, đồng thời giữ được cán bộ quản
lý cấp phòng cống hiến cho công ty, kích thích tăng năng suất, hiệu quả và nâng cao
phân tích những yếu tố năng lực quản lý có khoảng cách chênh lệch lớn giữa thực tế
và yêu cầu. Với kết quả thu thập được, nhóm các yếu tố về kiến thức pháp luật, văn
hóa xã hội và kiến thức về tài chính được đánh giá thấp so với yêu cầu, điều này
cho thấy cần phải chú trọng nâng cao ngay các nhóm kiến thức này, bên cạnh đó
một số yếu tố trong kỹ năng ra quyết định, kỹ năng nhân sự của cán bộ quản lý cấp
phòng cũng nhận được sự đánh giá không cao. Các yếu tố về tính sáng tạo còn có
khoảng chênh lệch khá lớn so với yêu cầu .
Trên cơ sở những đánh giá về thực trạng năng lực cán bộ quản lý cấp phòng
tại công ty TNHH MTV cao su Krông Buk, Tác giả đã tổng hợp những yếu tố năng
lực là điểm mạnh, điểm yếu đồng thời xác định nguyên nhân khách quan, nguyên
nhân chủ quan của các điểm yếu đó.
Tác giả cũng nêu lên các nội dung nâng cao năng lực của công ty hiện nay,
gồm các nội dung: Quy hoạch cán bộ quản lý cấp phòng; Tuyển dụng và sử dụng
cán bộ quản lý cấp phòng; Đào tạo cán bộ quản lý cấp phòng; Chính sách đãi ngộ
cán bộ quản lý cấp phòng; Đánh giá cán bộ cán bộ quản lý cấp phòng. Từ đó đánh
giá những hạn chế còn tồn tại đối với những nội dung tác động đến nâng cao năng
v
lực CBQLCP của công ty.
Hiện tại việc quy hoạch cán bộ quản lý cấp phòng đã có văn bản của Hội
đồng thành viên quy định rõ các tiêu chuẩn, tiêu chí cũng như quy trình quy hoạch
CBQLCP. Trên cơ sở đó Công ty đã triển khai thực hiện quy hoạch CBQLCP giai
đoạn 2015 – 2020 giúp cho công ty có nguồn kế cận đội ngủ cán bộ quản lý cấp
phòng ổn định, đảm bảo năng lực quản lý theo lĩnh vực được phân công. Và có
nguồn cán bộ cấp phòng chất lượng để bổ sung vào các vị trí lãnh đạo công ty.
Hiện nay công ty cũng đã ban hành quy chế tuyển dụng, việc tuyển dụng lao
động của công ty theo các nội dung của quy chế đã mang lại tính khách quan, góp
phần tuyển dụng được một ít nhân viên có năng lực, tiết kiệm được thời gian và
Đánh giá CBQLCP hiện nay của công ty được thực hiện khá chặt chẽ, mỗi
CBQLCP phải tự đánh giá trước tập thể chi bộ, lãnh đạo công ty và hội nghị cán bộ
chủ chốt. Điều này bắt buộc mỗi CBQLCP phải không ngừng tự nâng cao năng lực
quản lý để thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ được giao. Dựa trên kết quả đánh giá
hàng năm này, công ty sẽ tặng giấy khen từng mặt công tác (như thành tích công
tác, phong trào đoàn thể, kết quả học tập,…) hoặc giấy khen toàn diện cho đội ngũ
cán bộ quản lý cấp phòng tại công ty. Ngoài ra đây cũng sẽ là một căn cứ để Tổng
giám đốc ra các quyết định tăng lương hoặc thăng chức, đề bạt vị trí, chức danh mới
hay sa thải, giáng chức nếu cán bộ quản lý cấp phòng chỉ đạt ở mức hoàn thành
nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực; không hoàn thành nhiệm vụ.
Chương 3: Tập trung vào việc đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản
lý cán bộ quản lý cấp phòng tại công ty TNHH MTV cao su Krông Buk đáp ứng
yêu cầu đến năm 2020. Trong chương này luận văn đã nêu lên được những định
hướng phát triển của công ty đến năm 2020.
Từ thực tế năng lực cán bộ quản lý cấp phòng tại công ty TNHH MTV cao su
Krông Buk và yêu cầu nâng năng lực quản lý của lãnh đạo công ty, Tác giả đề xuất các
giải pháp để hoàn thiện nâng cao năng lực quản lý cán của cán bộ quản lý cấp phòng:
Các giải pháp gồm:
- Hoàn thiện quy hoạch cán bộ quản lý cấp phòng
- Hoàn thiện công tác tuyển dụng, đề bạt cán bộ quản lý cấp phòng
- Hoàn thiện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý cấp phòng
vii
- Hoàn thiện chế độ đãi ngộ cán bộ quản lý cấp phòng
- Hoàn thiện công tác đánh giá cán bộ quản lý cấp phòng
- Một số giải pháp khác
Trong nhóm giải hoàn thiện quy hoạch cán bộ quản lý cấp phòng, tác giả đề
xuất thực hiện 2 giải pháp gồm: Tiêu chuẩn hóa cán bộ, hoàn thiện công tác quy
kết thúc làm việc của ngày vào 16 giờ để cán bộ nhân viên Công ty có điều kiện thể
dục thể thao, rèn luyện thể lực góp phần nâng cao trí lực để hoàn thiện nâng cao
năng lực quản lý.
Trong nội dung của chương 3, Tác giả đề xuất một số kiến nghị với Tập đoàn
công nghiệp cao su Việt Nam về chế độ ưu đải trong khi duyệt kinh phí đào tạo cán
bộ quản lý cấp phòng cũng như thường xuyên mở các lớp tập huấn nghiệp vụ ngay
tại công ty, kiến nghị với nhà nước về chính sách thuế đất đối với vườn cây tái canh
trồng mới của các doanh nghiệp cao su để góp phần thúc đẩy thực hiện được các
giải pháp đã đề xuất.
Để đảm bảo thực hiện giải pháp đạt hiệu quả, bản thân cán bộ quản lý cấp
phòng phải xác định được vai trò của năng lực quản lý trong thực hiện chức trách
nhiệm vụ được giao để thường xuyên tự nâng cao năng lực của mình.
Cuối cùng là phần kết luận tóm lược lại các vấn đề đã được đề cập trong luận
văn cùng những nhận định khái quát nhất về những kết quả thực hiện được cũng
như những hạn chế trong nghiên cứu của tác giả.
TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
NGUYễN THANH CHUNG
NÂNG CAO NĂNG LựC QUảN Lý CủA CáN Bộ
QUảN Lý cấp phòng tại công ty tnhh một
thành viên
cao su krông buk
Chuyên ngành: quản lý kinh tế và chính sách
Ngời hớng dẫn khoa học:
pgs.ts. mai văn bu
có những đóng góp bổ sung để đề tài được đầy đủ và hoàn thiện hơn.
2
2.Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Tác giả Nguyễn Thị Hồng nghiên cứu (2015): “Nâng cao năng lực đội ngũ
cán bộ quản trị nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà
Nội”. Trong nghiên cứu của mình, tác giả đã đề xuất một số vấn đề nhằm nâng cao
năng lực của đội ngủ cán bộ quản trị như: Triển khai mô hình năng lực nghề nghiệp,
khung năng lực, đào tạo dựa trên năng lực đối với đội ngũ cán bộ quản trị nguồn
nhân lực chuyên nghiệp; Về mặt thực tiễn: Luận án đã đề xuất được khung năng
lực, đánh giá chi tiết năng lực đội ngũ cán bộ quản trị nguồn nhân lực trong các
doanh nghiệp; đồng thời chỉ rõ những khoảng cách về số lượng đội ngũ cũng như
từng loại năng lực chi tiết, các nguyên nhân ở cả hai cấp vĩ mô và vi mô của việc
tồn tại khoảng cách năng lực đề xuất được giải pháp và khuyến nghị cho vấn đề
nghiên cứu.
Đối với các vấn đề cơ bản về đào tạo, các cuốn sách của Trần Kim Dung
(2011); Hoàng Văn Hải, Vũ Thùy Dương (2010); Nguyễn Hữu Thân (2008);
Nguyễn Vân Điềm, Nguyễn Ngọc Quân (2004)… đã tổng quát hóa một số lý luận
cơ bản về đào tạo và luận giải đào tạo dưới góc độ của doanh nghiệp và của nền
kinh tế. Các tác giả đã trình này bản chất của đào tạo nguồn nhân lực trong doanh
nghiệp, nội dung, phương pháp, tổ chức đào tạo trong doanh nghiệp.
Nghiên cứu về thực trạng đào tạo Cán bộ quản lý trong doanh nghiệp có thể
nói đến nghiên cứu “Thực trạng và giải pháp hoàn thiện mô hình đào tạo theo nhóm
cho các doanh nghiệp Nhà nước” của tác giả Lê Trung Thành đăng trên tạp chí Kinh
tế và phát triển năm 2004; nghiên cứu “Một số ý kiến nhằm nâng cao chất lượng
đào tạo cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp hiện nay” của Phí Thị Thu Trang
đăng trên tạp chí Khoa học Thương mại năm 2008. Các tác giả đã phân tích, đánh
giá thực trạng đào tạo cán bộ quản lý trong Doanh nghiệp Nhà nước từ đó đề xuất
(2004), Võ Văn Đức (2004), Trương Thu Hà (2005), Hoàng Văn Châu (2009),
Nguyễn Văn Thành (2009) đã trao đổi các vấn đề liên quan đến lao động, việc
làm, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực khi Việt Nam tham gia hội nhập kinh tế
quốc tế. Nhìn chung, các tác giả nhìn nhận vấn đề đào tạo, phát triển trong bối
cảnh hội nhập xét trên quan điểm giáo dục quốc dân chứ không nhìn nhận dưới
góc độ đào tạo trong doanh nghiệp. Các nghiên cứu của Lê Thanh Hà (2007),
Nguyễn Thường Lạng (2009) đã bàn luận sâu hơn về nội dung, phương thức
4
đào tạo và những yêu cầu đối với đào tạo trong doanh nghiệp trong điều kiện
toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.
3.Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn được thực hiện hướng tới những mục tiêu cơ bản sau:
- Xác định khung nghiên cứu năng lực quản lý và nâng cao năng lực quản lý
của cán bộ quản lý cấp phòng tại doanh nghiệp.
- Phân tích thực trạng năng lực quản lý và nâng cao năng lực quản lý của các
cán bộ quản lý cấp phòng tại Công ty TNHH MTV cao su Krông Buk.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp
phòng tại Công ty TNHH MTV cao su Krông Buk.
4. Câu hỏi nghiên cứu
Để thực hiện các mục tiêu nêu trên, luận văn cần trả lời các câu hỏi cơ bản sau:
- Năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp phòng là gì? Năng lực quản lý
của cán bộ quản lý cấp phòng được đo bằng các tiêu chí nào? Các bộ phận cấu
thành năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp phòng? Năng lực quản lý của cán bộ
quản lý cấp phòng chịu ảnh hưởng của các yếu tố cơ bản nào?
- Thực trạng năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp phòng tại Công ty
Kỹ năng
Phẩm chất cá nhân
…
Các yếu tố bên
trong công ty
Điểm mạnh
Điểm yếu
Các yếu tố bên
ngoài công ty
Nguyên nhân điểm
yếu
Giải pháp
nâng cao
năng lực quản
lý của cán bộ
quản lý cấp
phòng đáp
ứng yêu cầu
Thực trạng năng lực
quản lý và nâng cao
năng lực quản lý cán
bộ quản lý cấp phòng
- Thực trạng năng lực
quản lý
- Thực trạng nâng cao
+ Đối tượng phỏng vấn: Tổng Giám đốc công ty, 02 phó Tổng giám đốc; 02
trưởng phòng có kết quả hoạt động tốt trong Công ty.
+ Nội dung phỏng vấn: Các yêu cầu về năng lực đối với cán bộ quản lý cấp
phòng, đánh giá tầm quan trọng của năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp phòng.
- Điều tra, khảo sát (công cụ sử dụng: Phiếu điều tra, khảo sát)
+ Đối tượng điều tra: Điều tra 20 cán bộ quản lý cấp phòng, 03 cán bộ quản
lý cấp cao và 27 nhân viên phòng ban của Công ty.
+ Nội dung điều tra: Đánh giá thực trạng năng lực quản lý về kiến thức, kỹ
năng, phẩm chất của cán bộ quản lý cấp phòng của Công ty.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về năng lực và nâng cao năng lực quản lý của cán bộ
quản lý cấp phòng trong doanh nghiệp.
Chương 2: Phân tích thực trạng năng lực và nâng cao quản lý của cán bộ quản
lý cấp phòng tại công ty TNHH MTV cao su Krông Buk.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao năng lực quản lý của cán bộ
quản lý cấp phòng tại Công ty TNHH MTV cao su Krông Buk.
7
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ
CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP PHÒNG TRONG DOANH
NGHIỆP
1.1.
Cán bộ quản lý cấp phòng
người lãnh đạo phòng ban mình phụ trách. Khi làm việc với khách hàng, các đơn vị
bên ngoài thì cán bộ quản lý cấp phòng mang tính đại diện cho doanh nghiệp.
+ Vai trò thông tin:
- Vai trò thu thập, tiếp nhận thông tin liên quan đến tổ chức và đến hoạt động
của đơn vị mình.
- Vai trò phổ biến thông tin đến những người liên quan
- Vai trò cung cấp thông tin cho các bộ phận trong cùng đơn vị.
Cán bộ quản lý cấp phòng là người truyền đạt thông tin về mục tiêu chiến
lược, sứ mệnh chiến lược, chiến lược kinh doanh và các chủ trương của Hội đồng
thành viên, Ban Tổng giám đốc đến toàn thể cán bộ, nhân viên mình quản lý. Cán
bộ quản lý cấp phòng đôi lúc cũng đóng vai trò là người phát ngôn đại diện cho
công ty phát ngôn với báo chí và cộng đồng khi được cấp trên ủy quyền.
+ Vai trò quyết định:
- Vai trò nhà kinh doanh: xuất hiện khi nhà quản lý tìm cách cải tiến hoạt
động của tổ chức
- Vai trò giải quyết các xáo trộn: phải kịp thời đối phó với những biến cố bất
ngờ nhắm đưa tổ chức sớm trở lại ổn định.
- Vai trò phân phối các nguồn lực.
- Vai trò nhà thương thuyết, đàm phán.
+ Vai trò quản lý:
Cán bộ quản lý cấp phòng phải nắm giữ vai trò quản lý, thực hiện các chức
năng quản lý, chịu trách nhiệm về mảng công việc phụ trách trong doanh nghiệp.
Nhiệm vụ quản lý là làm đúng, phải đạt được mục tiêu thông qua nỗ lực của những
người có trách nhiệm bằng cách sử dụng các thủ tục, quy trình, quy định, nội quy,
9
quy chế của công ty phù hợp với pháp luật nhà nước.
+ Vai trò nhà Lãnh đạo: