ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐINH THỊ THU PHƯƠNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN - 2018
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐINH THỊ THU PHƯƠNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN
Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 8.34.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. TRẦN CHÍ THIỆN
THÁI NGUYÊN - 2018
kính mong nhận được sự quan tâm, nhận xét của các Thầy, Cô để tác giả có
điều kiện hoàn thiện tốt hơn những nội dung của luận văn nhằm đạt được tính
hiệu quả, hữu ích khi áp dụng vào trong thực tiễn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả
Đinh Thị Thu Phương
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .............................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. vii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ............................................................ ix
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................. 3
4. Đóng góp của luận văn .................................................................................. 4
5. Kết cấu của luận văn ..................................................................................... 4
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄNQUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ........... 5
1.1.
Cơ sở lý luậnquản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp trên địa
bàn huyện .............................................................................................. 5
Phương pháp nghiên cứu .................................................................... 31
2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin .......................................................... 31
2.3.2. Phương pháp tổng hợp thông tin......................................................... 34
2.3.3. Phương pháp phân tích thông tin ........................................................ 34
2.4.
Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu .............................................................. 36
2.4.1. Các chỉ tiêu về tình hình kinh tế-xã hội huyện Võ Nhai .................... 36
2.4.2. Các chỉ tiêu phản ánh các nội dung quản lý nhà nước về phát
triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên .... 38
Chương 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN
NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH
THÁI NGUYÊN ........................................................................................... 42
3.1.
Khái quát về huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên ................................ 42
3.1.1. Điều kiện tự nhiên ............................................................................... 42
3.1.2. Điều kiện kinh tế ................................................................................. 48
3.1.3. Điều kiện xã hội .................................................................................. 50
3.1.4. Tình hình phát triển nông nghiệp huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên......... 52
3.2.
Thực trạng quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp huyện Võ
Nhai, tỉnh Thái Nguyên....................................................................... 54
3.2.1. Hệ thống quản lý nhà nước về nông nghiệp ở huyện Võ Nhai .......... 54
3.2.2. Tình hình quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp huyện Võ
Nhai, tỉnh Thái Nguyên.......................................................................... 99
4.2.1. Giải pháp về hoàn thiện cơ chế, chính sách ........................................ 99
4.2.2. Giải pháp về phương thức tổ chức và công tác bộ máy QLNN về
nông nghiệp ....................................................................................... 101
4.2.3. Giải pháp nâng cao trình độ cán bộ, công chức QLNN về nông nghiệp . 103
4.2.4. Giải phápđầu tư vốn cho nông nghiệp .............................................. 104
4.2.5. Giải pháp đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ cho nông nghiệp .. 106
4.2.6. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể đối với chủ
trương, chính sách về phát triển nông nghiệp ................................... 107
4.2.7. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trên địa
bàn huyện.......................................................................................... 108
4.3.
Một số kiến nghị ............................................................................... 110
4.3.1. Đối với Nhà nước ................................................................................ 110
4.3.2. Đối với UBND tỉnh Thái Nguyên ....................................................... 111
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 114
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 116
vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CSHT
: Cơ sở hạ tầng
GTSX
: Giá trị sản xuất
: Quản lý nhà nước
UBND
: Ủy ban nhân dân
XDCB
: Xây dựng cơ bản
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1:
Ý nghĩa của thang đo Likert ....................................................... 33
Bảng 3.1:
Tình hình sử dụng đất ở huyện Võ Nhai giai đoạn 2015-2017....... 45
Bảng 3.2:
Diện tích, dân số, mật độ dân số năm 2017 ................................ 51
Bảng 3.3:
Giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp trên địa bàn huyện
Võ Nhai qua một số năm 2015-2017 .......................................... 52
trình, kế hoạch, đề tài nghiên cứu phát triển, ứng dụng tiến
bộ KHCN trong lĩnh vực nông nghiệp huyện Võ Nhai .............. 73
Bảng 3.13: Kết quả khảo sát chính sách thúc đẩy phát triển nông nghiệp
huyện Võ Nhai ............................................................................ 76
Bảng 3.14: Kết quả khảo sát bộ máy quản lý nhà nước đối với nông
nghiệp huyện Võ Nhai ................................................................ 78
viii
Bảng 3.15: Thống kê các doanh nghiệp nông nghiệp trên địa bàn huyện
Võ Nhai qua các năm 2015-2017 ............................................... 79
Bảng 3.16: Kết quả khảo sát công tác quản lý nhà nước về các loại hình
doanh nghiệp nông nghiệp huyện Võ Nhai ................................ 81
Bảng 3.17: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá chung về công tác
quản lý nhà nước về nông nghiệp huyện Võ Nhai ..................... 82
Bảng 3.18: Trình độ của cán bộ thực hiện công tác QLNN về phát triển
nông nghiệp tại huyện Võ Nhai từ năm 2015-2017 ................... 91
ix
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1: Tốc độ tăng trưởng kinh tế huyện Võ Nhai giai đoạn
2015-2017 ....................................................................... 49
Biểu đồ 3.2: Cơ cấu kinh tế huyện Võ Nhai qua các năm 2015-2017 ... 88
Sơ đồ:
Sơ đồ 3.1: Bộ máy QLNN về nông nghiệp tại huyện Võ Nhai ...................... 54
2
của nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập hiện nay, phát triển nông
nghiệp theo hướng hàng hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm nông sản và
tăng tính cạnh tranh, chú trọng hơn nữa ở khâu chế biến, sau thu hoạch sẽ là
bước đi cần thiết.
Huyện Võ Nhai là huyện vùng cao của tỉnh Thái Nguyên diện tích
khoảng 845km2, địa hình chủ yếu là đồi núi (diện tích khoảng 562 km2 chiếm
khoảng 2/3 tổng diện tích huyện), đất nông nghiệp chỉ có khoảng 77,24 km2.
Với điều kiện đặc thù về địa hình như vậy, người dân sống chủ yếu bằng nghề
đi rừng và làm nông nghiệp. Tuy nhiên, rừng chặt phá nhiều, giá trị khai thác
giảm dần, chỉ có sản xuất lương thực, thực phẩm mới duy trì và cải thiện được
cuộc sống cho nên hơn bao giờ hết, ngành nông nghiệp huyện rất cần sự hỗ trợ
của các cơ quan quản lý nhà nước nhằm tạo ra giá trị mới cho ngành, giúp người
dân không chỉ cải thiện về vấn đề an ninh lương thực mà còn tạo ra giá trị sản
phẩm nông nghiệp cao. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước còn thiếu đồng bộ;
việc bố trí sử dụng đất sản xuất nông nghiệp và quy hoạch cơ sở hạ tầng phục vụ
sản xuất nông nghiệp còn hạn chế do chưa ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ
thuật, địa hình nhiều đồi núi, phức tạp; khâu phân cấp thực hiện quản lý nhà
nước còn chưa rõ ràng; hiện tượng giống cây trồng, vật nuôi kém chất lượng
thâm nhập nông thôn, người dân gánh hậu quả đánh tiếc; vai trò quản lý của
chính quyền các xã, phường, thị trấn trong huyện còn rất mờ nhạt,…
Do vậy cần phân tích quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp một
cách khoa học, từ đó đề xuất một số giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế
về ngành nông nghiệp huyện. Vì vậy, “Quản lý nhà nước về phát triển nông
nghiệp trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên” là một đề tài Luận
văn Thạc sĩ có tính cấp thiết cao, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
- Về thời gian:Luận văn tập trung nghiên cứu số liệu từ năm 2015-2017.
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý nhà nước
của các cơ quan quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp trên địa bàn
huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
4
4. Đóng góp của luận văn
- Về lý luận: Hệ thống hóa lý luận cơ bản của quản lý nhà nước về phát
triển nông nghiệp trên địa bàn huyệntrong quá trình phát triển nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam một cách đầy đủ, khoa học
và toàn diện.
- Về thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của đề tài giúp Ban lãnh đạo huyện
Võ Nhai vận dụng giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về phát triển nông
nghiệp trên địa bàn huyện. Ngoài ra, có thể làm tài liệu tham khảo cho các
đơn vị thuộc ngành nông nghiệp và các đơn vị quản lý nhà nước về phát triển
nôngnghiệp cấp huyện. Bên cạnh đó, luận văn có thể cung cấp các thông tin
cần thiết hữu ích tham khảo cho học viên cao học và nghiên cứu sinh cùng
chuyên ngành.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, luận văn được kết cấu thành 4 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về phát triển
nông nghiệp trên địa bàn huyện.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp trên
địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
Chương 4: Một số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về phát triển
nông nghiệp trên địa bàn huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
6
Như vậy, Quản lý nhà nước là hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước
của các cơ quan trong bộ máy nhà nước nhằm thực hiện các chức năng đối
nội và đối ngoại của nhà nước trên cơ sở các quy luật phát triển xã hội, nhằm
mục đích ổn định và phát triển đất nước.[3]
1.1.1.3. Khái niệm quản lý nhà nước đối với phát triển nông nghiệp trên địa
bàn huyện
Qua cách hiểu chung nhất về QLNN thì QLNN đối với nông nghiệp là
một lĩnh vực riêng biệt, chuyên ngành của quản lý, gắn với một địa bàn cụ
thể. Để có được cái nhìn chính xác và toàn diện đối với hình thực quản lý này,
chúng ta cần căn cứ vào các đặc điểm và đối tượng mà lĩnh vực hướng tới.
Trong phát triển nông nghiệp, các đối tượng cơ bản chính là trồng trọt, chăn
nuôi và các loại hình dịch vụ nông nghiệp. Quản lý và thúc đẩy đối tượng này
được thực hiện bởi các cơ quan, tổ chức có chức năng được pháp luật quy
định và có thẩm quyền xem xét theo góc độ quản lý tại địa phương cấp trung
ương, cấp tỉnh, cấp thành phố/huyện, cấp xã.
Tóm lại: Quản lý nhà nước đối với phát triển nông nghiệp trên địa bàn
huyện là hoạt động sắp xếp tổ chức, chỉ huy, điều hành, hướng dẫn, kiểm
tra... của hệ thống cơ quan quản lý nhà nước tại địa bàn một huyện cụ thể
nào đó đối với lĩnh vực nông nghiệp trên cơ sở nhận thức vai trò,vị trí và đặc
điểm kinh tế - kỹ thuật, chuyên môn của ngành nông nghiệp để khai thác và
sử dụng các nguồn lực trong và ngoài địa bàn huyện, nhằm đạt được mục tiêu
xác định với hiệu quả cao nhất. [5]
1.1.1.4. Chủ thể quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện
Theo nghĩa rộng, quản lý nhà nước hiểu là hoạt động tổ chức, điều
hành của các cơ quan nhà nước (lập pháp, hành pháp và tư pháp) để thực thi
quyền lực Nhà nước, thông qua các văn bản quy phạm pháp luật.
Theo nghĩa hẹp, QLNN chủ yếu là quá trình tổ chức, điều hành của hệ
bàn huyện
Đối tượng được quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp trên địa
bàn huyện là các đối tượng chịu sự kiểm soát từ các cơ quan quản lý về phát
triển nông nghiệp trên địa bàn huyện, bao gồm: các đơn vị sản xuất kinh
doanh nông nghiệp: doanh nghiệp nông nghiệp, trang trại, gia trại, hợp tác xã
nông nghiệp, tổ hợp tác, hộ gia đình,…
8
1.1.2. Chức năng quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp
Một là, định hướng chiến lược cho sự phát triển nông nghiệp cho phù
hợp từng giai đoạn phát kinh tế triển đất nước
Nông nghiệp là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc dân thống
nhất, có vai trò nhiều mặt về kinh tế và xã hội của đất nước. Việc đảm bảo sự
phát triển hài hoà cân đối của nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế quốc dân đòi hỏi
phải xác định chiến lược phát triển của ngành phù hợp với chiến lược phát triển
của toàn bộ nền kinh tế. Trên cơ sở xác định chiến lược phát triển, Nhà nước cụ
thể hoá thành các chương trình, các kế hoạch định hướng phát triển trung hạn và
ngắn hạn hàng năm để hướng dẫn sự phát triển của nông nghiệp và nông thôn.
các chiến lược và kế hoạch phát triển nói trên được xây dựng cụ thể cho toàn bộ
nền nông-lâm-ngưnghiệp ở từng cấp trong bộ máy quản lý nhà nước. Chiến lược
phát triển nông nghiệp ở nước ta từ nay đến năm 2010 được Đại hội Đảng IX
(4/2001) nêu ra chủ yếu gồm: Chiến lược dịch chuyển cơ cấu kinh tế nông
nghiệp, nông thôn; Chiến lược phát triển các vùng kinh tế; Chiến lược phát triển
khoa học công nghệ; Chiến lược sản xuất và xuất khẩu,...
Hai là, điều chỉnh các mối quan hệ trong nội bộ nông nghiệp, nông
thôn và giữa nông nghiệp, nông thôn với phần còn lại của nền kinh tế
Trong quá trình phát triển sản xuất hàng hoá dựa trên trình độ xã hội
hoá sản xuất hàng hoá ngày càng cao, các mối quan hệ kinh tế trong nội bộ
nông nghiệp nông thôn cũng như giữa nông nghiệp nông thôn với phần còn
vai trò của hộ kinh tế như vậy, hợp tác dần dần đổi mới để chuyển sang dịch
vụ cho kinh tế hộ và kinh tế trang trại.
Trong một số doanh nghiệp nông nghiệp sản xuất và chế biến thuộc sở
hữu, Nhà nước thực hiện đổi mới bằng cách từng bước chuyển sang công ty
cổ phần... Có thể nói việc thay đổi cách thức làm kinh tế cho phù hợp với
những yêu cầu của cơ chế mới, trong nền nông nghiệp nước ta đã và đang
hình thành những loại hình doanh nhân hoàn toàn mới. Đối với họ mặc dù đã
10
có thêm nhiều năng lực mới để phát triển, song thách thức lớn là thương
trường, kinh doanh trong cơ chế thị trường hoàn toàn mới mẻ mà họ chưa
được chuẩn bị trước. Do vậy chuẩn bị, hỗ trợ, giúp đỡ các doanh nhân và các
loại hình kinh tế tự chủ nói trên của nông nghiệp, nông thôn bước vào thương
trường thành công là chức năng trọng yếu của quản lý nhà nước đối với nông
nghiệp nước ta.
Đối với các hộ, các trang trại hoặc các doanh nghiệp kinh doanh nông
nghiệp khác, để bước vào thương trường thành công họ cần phải chuẩn bị, hỗ
trợ hay giúp đỡ về nhiều mặt. Nhưng sự chuẩn bị, hỗ trợ hay giúp đỡ ấy liên
quan đến việc tạo ra các phẩm chất hay điều kiện cần có của một doanh nhân .
Trong điều kiện nông nghiệp nước ta, quản lý nhà nước cần chuẩn bị, hỗ trợ
giúp đỡ các hộ, trang trại hay các loại hình doanh nghiệp khác về một số mặt
chủ yếu như: Một là, hỗ trợ để tạo dựng ý chí làm giàu chính đángbằng các
hoạt động nông nghiệp và kinh tế nông thôn, muốn vậy về mặt quản lý nhà
nước, vấn đề cấp bách hiện nay là tháo gỡ những vướng mắc làm cho chủ
trang trại chưa thực sự yên tâm; cân nhắc và gạt bỏ hết những vướng mắc mới
có thể nảy sinh khi ban hành văn bản chính sách mới, sử dụng khéo léo các
quy phạm đạo đức như tôn vinh những điển hình tiên tiến trong mọi lĩnh vực
hoạt động kinh tế nông nghiệp, nông thôn. Hai là, giúp đỡ hỗ trợ cho việc
chuẩn bịnhững tri thức cần thiết cả về kỹ thuật và kinh tế để đảm bảo cho việc
như khai hoang phục hoá, xây dựng hạ tầng nông thôn, trồng và bảo vệ rừng
đầu nguồn, cấm rừng, phòng hộ rừng, công nghệ sinh học, công nghệ chế biến
xuất khẩu,... Việc xác định vị trí nào là cần thiết và hoạt động nào là then chốt
Nhà nước cần nắm lại tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội,
ngoại thương của nông nghiệp trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá
và hội nhập quốc tế.
12
Quản lý nhà nước đối với nông nghiệp thực hiện chức năng nói trên
bằng chính lực lượng kinh tế nhà nước. Tuỳ theo tầm quan trọng của từng vị
trí hay những hoạt động then chốt mà việc điều tiết của Nhà nước được thực
hiện theo các cách khác nhau: Thành lập doanh nghiệp nhà nước để thực hiện
nhiệm vụ Nhà nước giao, tham gia hoặc nắm giữ cổ phần ở những mức độ
khác nhau trong các công ty cổ phần. Trong nông nghiệp, nông thôn nước ta
hiện nay, chuyển một bộ phận doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần
bằng việc thực hiện cổ phần hoá thực chất là việc rút bớt lực lượng kinh tế
nhà nước ra khỏi vị trí không cần thiết hay những hoạt động không phải là
then chốt của nông nghiệp, nông thôn. [5]
1.1.3. Nội dung của quản lý nhà nước về phát triển nông nghiệp trên địa
bàn huyện
1.1.3.1. Xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển, kế hoạch dài hạn và các
chương trình, dự án phát triển nông nghiệp
Để quản lý hoạt động kinh tế, chủ thể quản lý các cấp phải sử dụng
công cụ kế hoạch. Xét về thực chất, kế hoạch là các quyết định của chủ thể
quản lý về mục tiêu, biện pháp và các đảm bảo vật chất cần thiết để thực hiện
mục tiêu trong một thời kỳ nhất định. Như vậy kế hoạch là một công cụ định
hướng, tổ chức và điều khiển các hoạt động kinh tế của một đơn vị, một địa
phương hay toàn bộ nền nông nghiệp nông thôn. Vai trò của công cụ kế hoạch
trong quản lý nhà nước đối với nông nghiệp thể hiện trên các mặt sau đây:
nghĩa vụ ấy của các bên tham gia vào các hoạt động nông nghiệp, nông thôn.
Bằng cách đó, pháp luật tác động chi phối hành vi kinh tế của đối tượng quản
lý cũng như của chủ thể quản lý. Do vậy pháp luật tồn tại với tính cách là một
công cụ quản lý đối với nông nghiệp, nông thôn và vai trò quan trọng thể hiện
trên các khía cạnh sau đây:
Một là, xác lập cơ sở pháp lý, bảo vệ và hỗ trợ hình thành phát triển
cơ chế thị trường trong nông nghiệp nông thôn.Dựa trên nhận thức đúng đắn,
Khách quan và khoa học các quy luật vận động của nền nông nghiệp theo cơ
14
chế thị trường, Nhà nước ban hành các văn bản pháp quy nhằm tổ chức có
tính chất nhà nước các quan hệ kinh tế khách quan đó phù hợp với quy chế
mới. Mặt khác, nhờ sự hỗ trợ và bảo vệ của pháp luật mà ý thức tôn trọng,
tuân thủ các quan hệ kinh tế khách quan của các bên tham gia sẽ điều chỉnh
hành vi kinh tế của họ, tạo điều kiện để phát triển các mối quan hệ được luật
pháp xác định ở trên. Như vậy pháp luật giữ vai trò là yếu tố tạo dựng, hỗ trợ
và bảo vệ cho sự hình thành và phát triển các quan hệ kinh tế theo mục tiêu
định hướng của Đảng và nhà nước ta.
Hai là, xác lập trật tự và môi trường kinh doanh lành mạnh cho nông
nghiệp.Bằng việc tổ chức có tính chất nhà nước của các quan hệ kinh tế khách
quan dưới hình thức quyền và nghĩa vụ cơ bản, về thực chất pháp luật đã xác
định trật tự và môi trường kinh doanh lành mạnh cho mọi hoạt động kinh tế
trong nông nghiệp. Bởi vì những quyền và nghĩa vụ thể hiện ở sự phân cấp và
thẩm quyền, điều kiện thực hiện, phạm vi và trình tự thực hiện, những điều
được làm và không được làm... mà pháp luật xác định luôn hàm chứa những
yếu tố củ một trật tự. Ví dụ, trật tự và môi trường kinh doanh có thể bị phá vỡ
bởi cạnh tranh không lành mạnh do thiếu luật bảo vệ quyền sở hữu công
nghiệp, luật quảng cáo... hoặc một thị trường thống nhất có thể bị phá vỡ nếu
thẩm quyền của các cấp, ngành các địa phươngkhông được pháp luật quy định