1
2
•
Đặc điểm dược động học của
phụ nữ mang thai?
3
Hấp thu

Nhu động dạ dày ruột giảm

Thông khí phế nang và lưu thông máu ở phổi tăng 30%

Niêm mạc mũi dễ bị xung huyết

Lưu lượng máu ở da tăng
 Thận trọng khi sử dụng thuốc qua đường hô hấp, bôi
ngoài da, đặt âm đạo vì hấp thu thuốc có thể tăng
4
Phân bố

Thể tích máu của mẹ tăng

Nồng độ albumin vẫn giảm

Nồng độ protein huyết thanh giảm khoảng 10 g/l.

Lượng mỡ tăng khoảng 3-4 kg
5
Chuyển hóa
Một số thuốc tăng chuyển hóa qua gan đáng kể do tác dụng
cảm ứng enzym gan của progesteron nội sinh nhưng ảnh

•
Tỷ lệ gắn kết với protein của thuốc
–
Ít ảnh hưởng thuốc tan nhiều trong lipid, nhưng ảnh hưởng tới thuốc
kém tan trong lipid và bị ion hóa ở pH sinh lý.
–
Thuốc ở dạng tự do mới qua nhau thai nên các thuốc có tỷ lệ gắn
protein cao sẽ khó qua nhau thai.
•
Chênh lệch nồng độ thuốc giữa máu mẹ và thai nhi.
–
Mức độ, tốc độ qua nhau thai của thuốc tỷ lệ thuận với chênh lệch
nồng độ giũa máu mẹ và thai.
–
Nồng độ thuốc đạt được trong huyết thanh thai và nước ối khi tiêm tĩnh
mạch người mẹ cao hơn khi tiêm truyền liên tục
–
Khi tiêm nhắc lại nhiều lần cao hơn khi tiêm một liều duy nhất
12
•
Những ảnh hưởng của
thuốc trên bào thai?
13
•
Tuổi thai ở thời điểm dùng thuốc thường rất quan trọng.
•
Nhiều thuốc có thể rất nguy hiểm nếu dùng vào ba tháng
đầu thai kỳ nhưng lại an toàn cho thai vào ba tháng giữa
hay ba tháng cuối và ngược lại.
14

•
Gây đột biến nhiễm sắc thể
19
•
Thuốc từ mẹ cũng có thể tác động gián tiếp lên cơ thể thai
nhi bằng cách ngăn cản trao đổi chất ở môi trường bên
trong tử cung.
•
Nhiều thuốc có thể gây các cơn co thắt tử cung, làm giảm
cung cấp máu cho thai nhi trong khi một số thuốc khác có
thể gây sinh non, thai già tháng hay thậm chí là chuyển dạ
kéo dài, tất cả đều mang mối đe dọa cho thai.
20
Thuốc Tác dụng độc hại
Thalidomide Tay chân ngắn, điếc, dò dạng ống tiêu hóa,
mạch máu não, cơ quan sinh dục
Méthotrexate Bất thường hệ TKTƯ, dò tật các chi
Ức chế men chuyển Chậm cốt hóa xương sọ, bệnh lý ống thận.
Thuốc kháng giáp Bướu giáp ở bào thai và trẻ sơ sinh, nhược
giáp, bất sản da.
Carbamazepin Khuyết tật đóng ống thần kinh
Cyclophosphamide Dò tật hệ TKTƯ, ung thư thứ phát.
21
Thuốc Tác dụng độc hại
Danazol và các thuốc có
tác dụng androgen
Nam tính hóa bào thai nữ.
Thuốc hạ đường huyết

đường huyết ở trẻ sơ sinh.

Gây điếc trên trẻ sơ sinh
Nitrofuratoin Trên phụ nữ hoặc bào thai thiếu G6PD, gây
giảm hồng cầu
Tetracyclin Chậm phát triển xương và vàng răng. Có
thể gây suy gan trên phụ nữ mang thai
Michael R. Foley, MD, Drug use in pregnancy, May 2007
24
Làm sao có thể quyết định là
có nên sử dụng một thuốc nào
đó trong thời kỳ mang thai hay
không?
25
•
Rất khó biết chính xác thời điểm thụ thai.
•
Sự lựa chọn thuốc sử dụng trong thời kỳ mang
thai sẽ khác với sự lựa chọn thuốc khi không có
thai.