ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

TRẦN ĐÌNH MÁT

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT
SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÂY SA NHÂN TÍM
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĂN BÀN,
TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

Thái Nguyên, năm 2019



ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

TRẦN ĐÌNH MÁT

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT
SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÂY SA NHÂN TÍM
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĂN BÀN,
TỈNH LÀO CAI
Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
Mã số ngành:862 01 16

LUẬN VĂN THẠC SĨ
PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

thầy cô giáo trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện về tinh
thần và vật chất giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi xin cảm ơn các cơ quan, đơn vị, các tổ chức chính trị - xã hội và bà con
nhân dân tại địa điểm nghiên cứu đã giúp đỡ, cộng tác và tạo mọi điều kiện để tôi
hoàn thành luận văn.
Cuối cùng với lòng biết ơn sâu sắc nhất xin dành cho gia đình, bạn bè, người
thân, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi rất nhiều cả về vật chất, tinh thần để bản thân tôi
hoàn thành được chương trình học tập cũng như đề tài nghiên cứu./.
Thái Nguyên,tháng 9 năm 2019
Tác giả luận văn

Trần Đình Mát


iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT .................................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG....................................................................................... vii
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ .................................................................... viii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................3
2.1. Mục tiêu tổng quát ...............................................................................................3
2.2. Mục tiêu cụ thể .....................................................................................................3
3. Đối tượng nghiên cứu..............................................................................................3
4. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................3

2.4.2. Các chỉ tiêu về kết quả, hiệu quả kinh tế ........................................................36
Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................38
3.1. Thực trạng phát triển sản xuất sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn ..........39
3.1.1. Tình hình phát triển sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn .......................39
3.1.2. Tình hình sản xuất, tiêu thụ sa nhân tím tại 3 xã nghiên cứu..........................41
3.2.Đánh giá hiệu quả kinh tế cây sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bản, tỉnhLào
Cai .............................................................................................................................48
3.2.1. Chi phí sản xuất sa nhân tím của các hộ điều tra ............................................48
3.3. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong việc trồng sa nhân
tím trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai..........................................................51
3.3.1. Phân tích SWOT sản xuất sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn bàn, tỉnh Lào
Cai. ............................................................................................................................51
3.3.2. Nguyện vọng của ngườidân sản xuất sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn,
tỉnh Lào Cai. ..............................................................................................................52
3.4. Giải pháp nhằm phát triển cây sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn ..........52
3.4.1. Văn bản chính sách của tỉnh Lào Cai, huyện Văn bản liên quan đến phát triển
sản xuất sa nhân tím ..................................................................................................52


v

3.4.2. Quan điểm, định hướng phát triển sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh
Lào Cai ......................................................................................................................53
3.4.3. Giải pháp phát triển sản xuất sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào
Cai .............................................................................................................................54
3.4.4. Giải pháp nhằm tăng cường sự liên kết, tham gia của các tác nhân trong sản
xuất và tiêu thụ sa nhân tím.......................................................................................58
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................59
1. Kết luận .................................................................................................................59
2. Kiến nghị ...............................................................................................................59

ĐVT

: Đơn vị tính

HTX

: Hợp tác xã

NN&PTNT

: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

SL

: Số lượng

SP

: Sản phẩm

TB

: Trung bình

TNHH

: Trách nhiệm hữu hạn

TSCĐ


Cai..........................................................................................................51
Bảng 3.10. Nguyện vọng của người dân về chính sách của Nhà nước .....................52


viii
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ
Họ và tên: Trần Đình Mát
Tên luận văn: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp phát triển
cây sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai.
Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
Mã số: 8620116
Người hướng dẫn khoa học: TS. Hà Thị Hòa
Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
1. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.1. Mục tiêu nghiên cứu
- Điều tra thực trạng sản xuất cây sa nhân tím trên địa bàn nghiên cứu giai đoạn

2013- 2018 và định hướng tới năm 2025.
- Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất sa nhân tím.
- Phân tích hiệu quả kinh tế của sản xuất cây sa nhân tím.
- Đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất cây sa nhân tím trên địa
bàn huyện Văn Bàn.
1.2. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các hộ trồng, kinh doanh sản phẩm sa nhân
tím. Để biết được thực trạng và đề xuất một số giải pháp phát triển cây sa nhân tím
trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai.
1.3. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu tại 3 xã có trồng cây sa nhân tím điển hình, đại diện cho
huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai (xã Thẳm Dương, xã Dương Quỳ và xã Nậm Chày). Số
liệu thu thập qua 5 năm từ 2013 - 2018, giải pháp đề xuất đến năm 2025. Các số liệu

phí trong sản xuất của các hộ trồng sa nhân tím; kế hoạch phát triển sa nhân tím của
các hộ điều tra trong các năm tới.
Phân tích, đánh giá được các điểm mạnh, điểm yếu cũng như cơ hội và thách
thức của các hộ trồng sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn nói chung và các hộ
trồng sa nhân tím tại 3 xã điều tra nói riêng. Từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm
giải quyết các khó khăn, tận dụng được các cơ hội cũng như điểm mạnh để hướng tới
những thách thức trong thời gian tới, thực hiện phát triển sản xuất cây sa nhân tím
trên địa bàn huyện Văn Bàn.


x
Để phát triển sản xuất và tiêu thụ sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn cần
phải thực hiện một số nhóm giải pháp mang tính đồng bộ, bao gồm:
- Nhóm giải pháp quản lý, quy hoạch phát triển sản xuất: Quy hoạch vùng phát
triển sản xuất sa nhân tím, kỹ thuật, khoa học công nghệ.
- Nhóm giải pháp về chính sách, xã hội: Công tác tuyên truyền; hỗ trợ sản
xuất; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại địa phương, đẩy mạnh công tác khuyến
nông khuyến lâm.
- Nhóm giải pháp kinh tế, xây dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm: Khuyến
khích, thu hút các doanh nghiệp, HTX tham gia liên kết đầu tư sản xuất, chế biến,
tiêu thụ sản phẩm; giải pháp về phát triển thị trường, tiếp thị, quảng bá, xúc tiến
thương mại; đầu tư nguồn lực cho xúc tiến thương mại; tiêu thụ sản phẩm...
- Giải pháp nhằm tăng cường sự liên kết, tham gia của các tác nhân trong sản
xuất và tiêu thụ sa nhân tím./.
Người hướng dẫn khoa học

Tác giả

TS. Hà Thị Hòa


đoạn hiện nay là cần thiết.
Huyện Văn Bàn có vị trí tự nhiên đa dạng về các tiểu khí hậu, với nhiều tiểu
vùng mát mẻ tạo nên lợi thế lớn phát triển các cây dược liệu á nhiệt đới và ôn đới có


2

nhu cầu sản xuất thuốc lớn như: Cây sa nhân tím, cây xuyên khung và đương quy là
cây trồng hứa hẹn nhiều tiềm năng phát triển tại những khu vực có khí hậu ôn hòa,
mát mẻ tại các khu vực các xã vùng cao của huyện Văn Bàn.
Trong giai đoạn 2016 - 2020 UBND tỉnh Lào Cai đã có nhiều văn bản chỉ đạo
các huyện thực hiện phát triển cây dược liệu như: Kế hoạch số: 59/KH-UBND ngày
06/3/2017 của UBND tỉnh Lào Cai, triển khai thực hiện Quy hoạch phát triển dược
liệu tỉnh Lào Cai đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 20130; Kế hoạch số: 90/KHUBND ngày 15/3/2018 của UBND tỉnh Lào Cai, thực hiện Dự án ứng dụng công
nghệ cao trong sản xuất và phát triển cây dược liệu trên địa bàn tỉnh Lào Cai, năm
2018; Kế hoạch số: 144/KH-UBND ngày 22/8/2018 của UBND huyện Văn Bàn, phát
triển dược liệu trên địa bàn huyện Văn Bàn, giai đoạn 2017-2020; Kế hoạch số:
277/KH-UBND ngày 01/11/2017 của UBND tỉnh Lào Cai về phát triển dược liệu tỉnh
Lào Cai giai đoạn 2017-2020; Quyết định số: 271/QĐ-SNN ngày 20/12/2017 của sở
Nông nghiệp và PTNT tỉnh Lào Cai, ban hành Quy trình kỹ thuật tạm thời đối với
một số cây dược liệu trên địa bàn tỉnh Lào Cai; Quyết định số 744/QĐ-UBND ngày
12/3/2018 của UBND tỉnh Lào Cai, phê duyệt dự án “Xây dựng mô hình trồng một
số cây dược liệu áp dụng theo tiêu chuẩn GACP trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn
2018 - 2020; Kế hoạch số 13/KH-SNN ngày 20/01/2017 của sở Nông nghiệp và
PTNT tỉnh Lào Cai, triển khai thực hiện dự án “Ứng dụng công nghệ cao trong sản
xuất và phát triển cây dược liệu” năm 2017; Quyết định số: 3297/QĐ-UBND ngày
04/10/2016 của UBND tỉnh Lào Cai, về việc phê duyệt dự án “Ứng dụng công nghệ
cao trong sản xuất và phát triển cây dược liệu giai đoạn 2016-2020”.
Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn trên, nhằm đưa ra một phương pháp thích
hợp để đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp phát triển cây sa nhân tím, tác

đề xuất đến năm 2025. Các số liệu điều tra kinh tế hộ thực hiện trong tháng 3/2019.
5. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn
Luận văn tập trung vào nghiên cứu tình hình phát triển cây sa nhân tím, trên
cơ sở điều tra, phân tích đánh giá hiệu quả kinh tế, đánh giá thực trạng tình hình sản
xuất, tại một số vùng trên địa bàn huyện, rút ra những nhận xét, kết luận và đề xuất
một số giải pháp khả thi nhằm phát triển cây sa nhân tím trên địa bàn huyện Văn Bàn,
tỉnh Lào Cai đến năm 2025.


4

Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
1.1.1. Phát triển
Hiện nay, mọi quốc gia đều phấn đấu vì mục tiêu phát triển và trải qua thời
gian, khái niệm về phát triển cũng đã đi đến thống nhất. Phát triển kinh tế được hiểu
là quá trình tăng tiến về mọi mặt của nền kinh tế. Phát triển kinh tế được xem như là
quá trình biến đổi cả về lượng và về chất; nó là sự kết hợp một cách chặt chẽ quá trình
hoàn thiện của hai vấn đề về kinh tế và xã hội ở mỗi quốc gia. Theo cách hiểu như
vậy, nội dung của phát triển kinh tế được khái quát theo ba tiêu thức (Hoảng Mạnh
Quân, 2007).
Một là, sự gia tăng tổng lượng của cải trong mỗi nền kinh tế, theo đó, thu nhập
bình quân trên một đầu người ngày càng được cải thiện. Đây là tiêu thức thể hiện quá
trình biến đổi về lượng của nền kinh tế, là điều kiện cần để nâng cao mức sống vật
chất của một quốc gia và thực hiện những mục tiêu khác của phát triển.
Hai là, sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng đóng góp của ngành
công nghiệp chế tạo và dịch vụ. Đây là tiêu thức phản ánh sự biến đổi về chất kinh tế
của một quốc gia.
Ba là, sự thay đổi tích cực không ngừng trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Mục

+ Phát triển sản xuất theo chiều sâu là giá trị, vốn đầu vào không đổi, áp dụng
tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới, xây dựng cơ sở hạ tầng phù hợp với điều
kiện sản xuất thực tế. Như vậy phát triển sản xuất theo chiều sâu là làm tăng khối
lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế sản xuất trên một đơn vị diện tích bằng cách đầu
tư thêm giống, vốn, kỹ thuật và lao động.
Trong quá trình phát triển như vậy nó sẽ làm thay đổi cơ cấu sản xuất về sản
phẩm. Đồng thời làm thay đổi về quy mô sản xuất, về hình thức tổ chức sản xuất,
việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hoàn thiện dần từng bước về cơ cấu, để tạo
ra một cơ cấu hoàn hảo.


6

Chú ý trong phát triển sản xuấtphải đảm bảo tính bền vững, tức là sản xuất tìm
nguồn đầu vào, đầu ra sao cho bền vững nhất và không làm ảnh hưởng đến nguồn tài
nguyên.
Vậy tăng trưởng sản xuất là sự tăng thêm về quy mô sản lượng sản phẩm sản
xuất trong một thời gian nhất định; là kết quả của tất cả các hoạt động và dịch vụ sản
xuất tạo ra.
Còn hiệu quả sản xuất phản ánh quy mô sản lượng sản phẩm và dịch vụ sản
xuất ra trong một thời gian nhất định, thường là 1 năm.
1.1.3. Các yếu tố chủ yếu phát triển kinh tế nông nghiệp
- Lao động: Lao động là yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất, đồng thờinó
cũng là yếu tố đầu vào không thể thiếu được trong phát triển kinh tế. Mặtkhác, lao
động là một bộ phận của dân số, cũng là những người được hưởnglợi ích của sự phát
triển. Suy cho cùng là tăng trưởng kinh tế để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần
cho con người. Nói đến nhân tố lao động thì phải quan tâm đến cả hai mặt số lượng
và chất lượng của nguồn nhân lực.
- Điều kiện tự nhiên tài nguyên thiên nhiên: Tài nguyên là yếu tố tạo cơ sở cho
việc phát triển các ngành, cho quá trình tích luỹ vốn; đồng thời cũng là đối tượng sản

kinh tế hỗn hợp “nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường theo định hướng xã hội
chủ nghĩa”. Trên thực tế, những năm qua nền kinh tế nước ta đã thu được nhiều thành
tựu to lớn trong phát triển kinh tế. Điều đó đã khảng định chính sách pháp luật của
Nhà nước có một vi trò đặc biệt quan trọng với sự phát triển của nền kinh tế, sự đặc
biệt đó thể hiện bằng các chính sách vĩ mô, tạo hành lang pháp lý cho các thành phần
kinh tế hiệu chỉnh khối lượng, phương hướng sản xuất một cách phù hợp với sức cạnh
tranh của sản phẩm và mức cung, cầu của thị trường. Hoặc các chính sách vi mô điều
tiết, hỗ trợ của chính phủ nhằm tạo cơ hội và điều kiện phát triển một cách cân đối
giữa các vùng miền, các ngành thiết yếu.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về sa nhân tím trong và ngoài nước
1.2.1.1. Giới thiệu khái quát về vị thuốc có tên “sa nhân”


8

Trong y học cổ truyền Trung Quốc cũng như ở Việt Nam có nhiều vị thuốc
được lấy từ cùng một bộ phận của một số loài cây thuốc cùng chi (Genus), cùng họ
(Family) thì thường mang chung một tên gọi. Hơn nữa, các bộ phận này, sau khi thu
hái lại được chế biến (làm khô, sao tẩm) như nhau nên về tính vị, tác dụng chữa bệnh
của vị thuốc cũng tương tự như nhau. Ví dụ: vị thuốc“Kim ngân hoa” là hoa phơi khô
của một số loài cây thuốc cùng chi Lonicera, họ Caprifloliaceae ; “Thiên niên kiện”
cũng là Thân rễ phơi khô của một số loài cây thuốc thuộc chi Homalomena, họ
Araceae…Tương tự như vậy, vị thuốc “sa nhân” là khối hạt khô, thu hái lúc quả già
của một số loài thuộc chi Amomum (A.villosum; A.ovoideum; A. longiligurae;
A.xanthioidesvàA.thyrsoideum), họ Gừng (Zingiberaceae).Theo lý luận của y học cổ
truyền, vị thuốc sa nhân nói chung có vị cay, mùi thơm, tính ấm vào 3 kinh thận, tỳ,
vị có tác dụng ôn trung, hành khí, chỉ thống, khai vị tiêu thực, an thai. Ngoài ra, các
tác giả trong nước như Nguyễn Thị Phương Lan, 2004; Đỗ Tất Lợi,1999; Đào Lan
Phương, 1995 và nhiều người khác cũng như ở nước ngoài khi nghiên cứu về thành

được T.L.Wu phát hiện và mô tả đầu tiên ở đảo Hải Nam, Trung Quốc. Ở Việt Nam,
loài thực vật này được Nguyễn Chiều phát hiện thấy ở tỉnh Đăk Lắk năm 1984 và
công bố tên khoa học năm 1986. Trong khi đó, một số công trình nghiên cứu về phân
loại thực vật ở Đông Dương và ở Việt Nam trước đây của F. Gagnepain, 1937;
Nguyễn Tiến Bân và đồng nghiệp, 1984 (Danh lục Thực vật Tây Nguyên) và Phạm
Hoàng Hộ, 1993 đều chưa đề cập loài sa nhân tím kể trên.
Về hình thái thực vật của thân, lá, hoa của loài sa nhân tím nhìn bên ngoài
tương đối giống với một số loài sa nhân khác (Sa nhân thân cao - A. ovoideum, Sa
nhân đỏ - A. villosum và Sa nhân tía - A. xanthioides). Tuy nhiên có 2 đặc điểm khác
biệt quan trọng nhất của loài sa nhân tím (A. longiligulare) là lưỡi bẹ (ligule) nhọn,
dài 1,5 - 4,0 cm và mào của trung đới có 3 thùy tròn, trong khi đó lưỡi bẹ của các loài
kia đầu tròn, dài dưới 1 cm và mào của trung đới chỉ xẻ hai thùy tròn.
* Sau đây là phần mô tả đầy đủ về hình thái thực vật của loài sa nhân tím
(Amomum longiligulare T. L. Wu), thuộc họ Gừng (Zingiber aceae):
Cây dạng cỏ cao, sống nhiều năm, thường mọc thành đám, có thân rễ bò lan
trên mặt đất; thân mang lá cao 1 - 2m hoặc hơn. Lá mọc so le thành hai dãy hướng
lên phía ngọn; phiến lá thuôn dài, 20 - 35cm x 5 - 8cm, đầu lá có mũi nhọn, vò nát


10

có mùi thơm. Lưỡi bẹ dài 1,5 - 4,0cm, đầu nhọn, mỏng và không có lông (đây là đặc
điểm quan trọng nhất để phân biệt với các loài sa nhân khác, chỉ có lưỡi bẹ ngắn dưới
1cm).
Cụm hoa dạng bông phân nhánh, mọc từ gốc hay thân rễ, gồm 5 - 10 hoa,
màu trắng. Mỗi hoa có 2 lá bắc nhỏ; đài hình ống, dài 1,5cm, đầu xẻ 3 thùy hình
thuôn; cánh môi hình thìa, gần tròn, 1,7 - 2,5 x 1,6 - 2,3cm, đầu cánh môi nhô ra
thành 2 thùy, dọc theo giữa cánh môi có 3 sọc màu tía hồng, ở giữa màu vàng. Nhị
có trung đới phát triển thành dạng mào, có 3 thùy ôm lấy nhị. Bầu hình trứng, 3 ô;
vòi nhụy hình chỉ, dài gần 2cm, đầu nhụy gần bao phấn và ở dưới trung đới.

tía có độ pH4 - 6; mật độ trồng 10.000 cây/ha; với chi phí công lao động được tính
ra là 101 công/ha/năm... Tuy nhiên, do thời gian thực hiện dự án trồng sa nhân tía
của Catherin Aubertin trong 2 năm, nên tác giả chưa đưa ra được những kết quả thực
nghiệm cuối cùng. Bên cạnh 2 loài trên, trong mộtấn phẩm của FAO (9/2002) cũng
thông báo vắn tắt, ở Lào còn trồng cả loài sa nhân đỏ (A. villosum Lour) và sa nhân
tím (A. longiligulare T. L. Wu) tại tỉnh Champasac và Sa La Van.Nhưng trong tài
liệu này không thấy đề cập cụ thể về kết quả trồng.
Loài sa nhân được nghiên cứu trồng nhiều hơn cả là sa nhân tím (A.
longiligulare T. L. Wu). Cây được trồng thử tại Trung Quốc, Lào và Việt Nam, trong
đó Việt Nam lại là nơi nghiên cứu trồng đầu tiên.
Ở Việt Nam, ngay từ năm 1984, trong hợp phần nghiên cứu về cây thuốc
thuộc Chương trình Tây Nguyên II, Nguyễn Chiều, Nguyễn Tập và các đồng nghiệp
đã phát hiện thấy một đám sa nhân mọc tự nhiên ở huyện M’Đrăk (tỉnh Đắc Lắc) có
nhiều quả hơn hẳn loài sa nhân đỏ (A. villosum) cùng phân bố trong khu vực. Cây
giống của cả 2 loại sa nhân này đã được đem về trồng thử tại Trạm nghiên cứu Dược
liệu tỉnh Đắc Lắc (khoảng 500m2/loài), nhưng đến năm 1986 mới xác định được tên
của loài sa nhân tím có nhiều quả là Amomum longiligulare T. L. Wu; đồng thời cũng
khẳng định, đây là loài sa nhân khi đem trồng cũng cho thu hoạch quả hơn các loài
khác. Tuy nhiên do Chương trình Tây Nguyên II đã sớm kết thúc sớm (1985), nên
việc trồng thử sa nhân tím ở Đắc Lắc mặc dù đã có kết quả tốt, nhưng chưa đưa ra
được dẫn liệu kỹ thuật nào. Đến năm 1992, trong một đề tài cấp nhà nước (KY. 02.
04), sa nhân tím là một trong vài cây thuốc đặc sản được lựa chọn để nghiên cứu
trồng thử. Cây giống được lấy tại xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định