CHƯƠNG TRÌNH CON VÀ LẬP
TRÌNH CÓ CẤU TRÚC
Bài 17 : CHƯƠNG TRÌNH CON VÀ PHÂN LOẠI
I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU :
1 Kiến thức :
 Nắm được khái niệm chương trình con
 Sự khác biệt cơ bản giữa hàm và thủ tục .
 Phân biệt điểm giống và khác nhau về cấu trúc của chương trình và chương trình con .
 Biết được mối quan hệ giữa tham số hình thức và tham số thực sự .
 Biến cục bộ : Cách khai báo và phạm vi sử dụng .
2 Kỹ năng :
 Chưa đòi hỏi phải có kỹ năng cụ thể .
3 Thái độ :
 Tiếp tục rèn luyện phẩm chất của người lập trình như tinh thần hợp tác, sẵn sàng làm việc
theo nhóm .
II. PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN :
 Phương pháp gợi mở nêu vấn đề, phương pháp hỏi – đáp, phương pháp thuyết trình .
 Máy chiếu Over head, giấy trong .
III.NỘI DUNG :
NỘI DUNG – HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Hoạt động 1 : Khái niệm chương trình con :
Hoạt động 1.1 : Đặt vấn đề :
GV : Đưa ra bài toán tính tổng 4 lũy thừa trong SGK.
GV : Chiếu bằng máy chiếu Over head chương trình
của bài toán trên (chưa sử dụng chương trình con) .
Câu hỏi 1 : Trong chương trình trên có những khối
lệnh nào được viết tương tự nhau .
GV : Dẫn dắt để học sinh hình thành tư duy về lập
trình có cấu trúc và đi đến khái niệm chương trình
con :
Khái niệm : Chương trình con là một dãy lệnh mô tả

toàn cục là gì, được khai báo ở đâu, phạm vi hoạt
động của nó chứ không đi sâu để giải thích cặn kẽ
cho học sinh .
Hoạt động 2.4 : Thực hiện chương trình con
GV : Giải thích để học sinh thấy được chương trình
con chỉ có thể thực hiện khi có lời gọi nó, đồng thời
cũng chỉ ra tham số thực sự là gì ? Có thể lấy VD về
lời gọi hàm chuẩn hoặc thủ tục chuẩn để minh họa .
HS : Ghi khái niệm vào vở .
HS : Dựa vào gợi ý của thầy giáo, tư
duy để nhận thấy được hàm chuẩn thì
trả về một giá trị nào đó, còn thủ tục
chuẩn thì không trả về một giá trị nào
cả qua tên của nó .
HS : Ghi khái niệm hàm và thủ tục vào
vở .
HS : Trả lời câu hỏi .
HS : Suy nghĩ và trả lời câu hỏi .
HS : Chú ý nghe giảng .
IV.CỦNG CỐ:
 Giáo viên khái quát lại khái niệm chương trình con và nhấn mạnh cho học sinh về ý thức xây
dựng chương trình có cấu trúc .
Giáo án Lý Thuyết TIN HỌC 11
Bài 17 : CHƯƠNG TRÌNH CON VÀ PHÂN LOẠI
(Giáo án thứ 2, sử dụng máy chiếu Projestor)
I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU :
 Học sinh cần biết :
 Chương trình con (CTC) thực chất là một khối lệnh (tập hợp các lệnh) nhằm giải quyết
một bài toán con để góp phần giải quyết một bài toán lớn hơn bằng một chương trình .
 Khi viết những chương trình dài, phức tạp, việc sử dụng chương trình con là hết sức cần

q
- Chốt lại : có thể giao cho 4 người, mỗi người thực hiện một bài .
- Trình chiếu slide 2 : Phân tích với mỗi bài toán phức tạp ta có thể chia thành các bài toán con .
Mỗi bài toán con có thể chia thành các bài toán con nhỏ hơn . Đây là cách thiết kế từ trên
xuống .
Giáo án Lý Thuyết TIN HỌC 11
- Trình chiếu slide 3 : Phân tích, để giải các bài toán trên máy tính có thể phân chia chương trình
thành các khối (Module), mỗi khối bao gồm các lệnh giải một bài toán con nào đó . Chương trình
chính sẽ được xây dựng từ các CTC này .
+ Chương trình con là gì ?
- Nhấn mạnh khái niệm CTC và ghi bảng ?
• Ví dụ : (Trình chiếu slide 4)
- Hãy nêu nhận xét về đoạn chương trình bôi đen .
- Nhấn mạnh trong đoạn này có 4 đoạn lệnh tương tự nhau dẫn đến chương trình dài và khó theo
dõi.
- Để xử lý vấn đề này các ngôn ngữ lập trình bậc cao cung cấp khả năng xây dựng các CTC dạng
tổng quát “ đại diện ” cho nhiều đoạn lệnh tương tự nhau .
- Trình chiếu slide 5 : Phân tích thay vì phải đánh nhiều đoạn lệnh ta chỉ cần đánh 1 đoạn và gọi
CTC nhiều lần . (sử dụng slide 6)
• Lợi ích của việc sử dụng CTC : ghi bảng từng lợi ích rồi lấy ví dụ phân tích . (trình chiếu
slide 7)
+ Tránh được việc phải viết lặp đi lặp lại một dãy lệnh nào đó . Ví dụ bài lũy thừa .
+ Hỗ trợ việc thực hiện các chương trình lớn . Ví dụ quản lý điểm học sinh .
+ Phục vụ cho quá trình trừu tượng hóa . Ví dụ : Khi sử dụng các hàm toán học ta không cần xem
nó được xây dựng như thế nào .
+ Mở rộng khả năng ngôn ngữ . Ví dụ : Trong bài toán lũy thừa ta xây dựng thêm CTC lũy thừa .
+ Thuận tiện cho phát triển, nâng cấp chương trình.
2 Phân loại và cấu trúc của chương trình con
a> Phân loại
- Nhận xét và ghi bảng về hàm và thủ tục (không ghi sự khác nhau cơ bản) .

c> Thực hiện chương trình con
* Tham số thực sự .
- Nghe giảng .
- Thảo luận theo nhóm (4 HS / 1nhóm – 2
bàn liền nhau) trong thời gian 3 phút và 1
em trình bày cách làm của nhóm mình .
- Các nhóm khác nhận xét .
- Nghe giảng .
+ Một HS đọc trước lớp .
+ Một HS khác phát biểu lại, các học sinh tự
ghi vào vở .
- Đọc cá nhân đoạn chương trình (đặc biệt
phần đổi màu) trong 5 phút và nêu nhận xét
về đoạn chương trình đó .
- Một số HS nhận xét về câu trả lời của bạn .
- Nghe giảng .
Giáo án Lý Thuyết TIN HỌC 11
D. Củng cố :
Thảo luận theo nhóm .
BT1. – Thời gian 2 phút :
+ Trả lời trước lớp . Các nhóm khác nhận xét, góp ý .
+ Cho điểm .
BT2. – Thời gian 6 phút :
+ Trả lời trước lớp . Các nhóm khác nhận xét, góp ý .
+ Cho điểm .
E. Khái quát : Trình chiếu các nội dung đã học .
1. Khái niệm chương trình con và lợi ích của chương trình con .
2. Phân loại : Hàm và thủ tục .
3. Cấu trúc của chương trình con .
4. Tham số hình thức, tham số thực sự và cách gọi CTC .

* *
********
3 . Bài mới :
NỘI DUNG – HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Hoạt động 1 : Đặt vấn đề :
GV : Ta thấy chương trình trên bảng mới vẽ được 1
hình chữ nhật, nếu muốn vẽ 3 hình chữ nhật thì 3
câu lệnh Writeln ở trên phải lặp đi lặp lại 3 lần
 chương trình sẽ trở nên rất dài
 Để khắc phục nhược điểm này ta nên
HS : Chú ý nghe giảng .
Giáo án Lý Thuyết TIN HỌC 11