Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
PHẦN 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng
Ngày 10 tháng 7 năm 2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số
26/2012/TT-BGDĐT Quy định Quy chế bồi dưỡng thường xuyên (BDTX) giáo
viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Thông tư ra đời nhằm mục
đích thiết thực, tạo điều kiện và thúc đẩy đội ngũ cán bộ, nhà giáo cập nhật kiến
thức về chính trị, kinh tế - xã hội, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức nghề
nghiệp, phát triển năng lực dạy học, năng lực giáo dục và những năng lực khác
theo yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên, yêu cầu nhiệm vụ năm học, cấp
học, yêu cầu phát triển giáo dục của địa phương, yêu cầu đổi mới và nâng cao chất
lượng giáo dục. Phát triển năng lực tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên; năng lực tự
đánh giá hiệu quả BDTX; năng lực tổ chức, quản lý hoạt động tự học, tự bồi
dưỡng giáo viên của nhà trường, của phòng giáo dục và đào tạo và của sở giáo dục
và đào tạo.
Tuy nhiên thông qua tìm hiểu thực tế công tác triển khai nhiệm vụ bồi
dưỡng thường xuyên giáo viên hàng năm ở một số trường học trên địa bàn tỉnh
Nghệ An cũng như thực tế tại đơn vị những năm trước đây cho thấy một số hạn
chế, không phát huy tối đa mục đích, ý nghĩa và những chỉ tiêu cần đạt được của
nhiệm vụ.
2. Nguyên nhân.
Thứ nhất, đội ngũ nhà giáo chưa thực sự có hứng thú và thái độ tích cực
trong công tác bồi dưỡng thường xuyên cho cá nhân mình. Hầu hết đối phó, hoàn
thành nhiệm vụ bằng cách hoàn thành các loại hồ sơ cần thiết, thực tế kiến thức
đạt được theo yêu cầu của chương trình bồi dưỡng thường xuyên đa số chưa nhiều.
Thứ hai, công tác triển khai, quản lý, đánh giá chất lượng, mức độ hoàn
thành chủ yếu dựa vào hồ sơ bồi dưỡng thường xuyên của cá nhân. Công tác chỉ
đạo của cán bộ quản lý phụ trách tại các trường THPT chưa quyết liệt. Việc xem
xét đánh giá, xếp loại nhiệm vụ BDTX còn phụ thuộc quá nhiều vào hồ sơ BDTX
THPT.
Ngoài những giải pháp mang tính lý thuyết, mang tính chủ trương đường
lối, tôi mạnh dạn đưa vào áp dụng hệ thống quản lý công tác thực hiện nhiệm vụ
BDTX trực tuyến nhằm giải quyết hầu hết được những khó khăn, vướng mắc nêu
trên. Hệ thống đã và đang được ứng dụng thành công tại đơn vị và một số đơn vị
bạn dùng thử nghiệm cũng cho kết quả rất khả quan.
5. Phương pháp nghiên cứu.
- Thực nghiệm một số năm quản lý, chỉ đạo triển khai nhiệm vụ BDTX tại
trường THPT Anh Sơn 2.
- Nghiên cứu thực tiễn công tác BDTX của cán bộ quản lý, giáo viên.
- Tìm hiểu tâm lý học lứa tuổi gắn liền với nhiệm vụ dạy học và nhiệm vụ
BDTX của giáo viên.
- Tổ chức khảo sát: khảo sát đánh giá mức độ đáp ứng các yêu cầu BDTX.
- Tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp và cốt cán đầu ngành về lĩnh vực
BDTX.
- Nghiên cứu các văn bản chỉ đạo và thực hiện nhiệm vụ BDTX. Tham khảo
các tài liệu về sáng kiến kinh nghiệm và một số tại liệu liên quan.
- Nghiên cứu các phương pháp dạy học tiến bộ, hiện đại, đặc biệt là triển
khai hệ thống dạy học trực tuyến, là giải pháp góp phần lớn vào sự thành công của
đề tài này.
4
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
PHẦN 2. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Tổng hợp hệ thống hóa hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn BDTX
Trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai nhiệm vụ, trước hết người lãnh
đạo cần thu thập, cập nhật, nắm vững, hiểu chắc các văn bản quy định, các văn
thực, tính đặc trưng cá nhân. Kế hoạch phải bám sát yêu cầu thực tế, đòi hỏi của
5
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
nhiệm vụ năm học của mỗi cá nhân. Bản kế hoạch cá nhân được tổ trưởng chuyên
môn và BGH phê duyệt, góp ý hoàn thiện.
4. Tăng cường công tác kiểm tra, lồng ghép BDTX với nhiệm vụ chuyên môn
Định kỳ BGH và tổ trưởng/nhóm trưởng chuyên môn lồng ghép tổ chức
kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ BDTX của cá nhân. Kịp thời nhắc nhở những
trường hợp cá nhân giáo viên thực hiện chậm hoặc sai lệch với kế hoạch, căn cứ
chỉ tiêu nhiệm vụ và mức độ hoàn thành mà BGH và tổ trưởng chuyên môn sẽ có
đánh giá, nhắc nhở, đôn đốc mỗi cá nhân phù hợp.
Nhà trường chú trọng và thực hiện phương châm: “BDTX phải gắn với thực
tiễn công tác”. Do đó, ngoài việc đánh giá BDTX của giáo viên thông qua hồ sơ,
nhà trường rất chú trọng đến nội dung sản phẩm của BDTX trong năm học mà
giáo viên đạt được. Căn cứ vào sản phẩm là một trong những căn cứ quan trọng
nhất để khích lệ tinh thần phấn đấu của giáo viên, các thành tích chung của nhà
trường cũng từ đó ngày một nâng lên đáng kể.
5. Xây dựng hệ thống hỗ trợ triển khai thực hiện nhiệm vụ BDTX
5.1. Yêu cầu của hệ thống
Hệ thống cho phép cán bộ, giáo viên nhà trường có thể học tập, trao đổi,
thảo luận các nội dung về chuyên môn nghiệp vụ, cập nhật các kiến thức mới, thực
hiện các bài tập nhằm đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ BDTX trong năm
học.
Hệ thống hoạt động online liên tục 24/7, đảm bảo giáo viên có thể truy cập
sử dụng mọi lúc, mọi nơi.
có thể đăng ký nhiều khoá học mà họ cần.
Tiết kiệm thời gian: giúp giảm thời gian đào tạo từ 20-40% so với phương
pháp giảng dạy truyền thống nhờ hạn chế sự phân tán và thời gian đi lại.
Uyển chuyển và linh động: Học viên có thể chọn lựa những khoá học có sự
chỉ dẫn của giảng viên trực tuyến hoặc khoá học tự tương tác (Interactive Selfpace Course), tự điều chỉnh tốc độ học theo khả năng và có thể nâng cao kiến thức
thông qua những thư viện trực tuyến
Tối ưu: Nội dung truyền tải nhất quán. Các tổ chức có thể đồng thời cung
cấp nhiều ngành học, khóa học cũng như cấp độ học khác nhau giúp học viên dễ
dàng lựa chọn
Hệ thống hóa: E-learning dễ dàng tạo và cho phép học viên tham gia học, dễ
dàng theo dõi tiến độ học tập, và kết quả học tập của học viên. Với khả năng tạo
những bài đánh giá, người quản lý dễ dàng biết được nhân viên nào đã tham gia
học, khi nào họ hoàn tất khoá học, làm thế nào họ thực hiện và mức độ phát triển
của họ.
5.3. Xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ
5.3.1. Đăng ký hosting và tên miền
Trước hết cần xác định rằng, để có một hệ thống trực tuyến, chúng ta cần
phải cung cấp một nơi lưu trữ dữ liệu có thể truy cập online mọi lúc mọi nơi, đó
chính là hosting. Trong thời gian thử nghiệm và ứng dụng trong thời gian đầu
chúng tôi lựa chọn dịch vụ hosting Godaddy (trong giai đoạn tiếp theo có thể
chuyển hosting về một số nhà cung cấp hosting Việt Nam như Mắt Bão,
DIGISTAR, Viettel,...).
Đăng ký tên miền, tôi sử dụng tên miền dễ nhớ quen thuộc đối với đơn vị đó
là (đây là tên miền tích hợp cả hệ thống học trực tuyến của
7
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
9
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
5.4. Hướng dẫn sử dụng hệ thống BDTX trực tuyến
5.4.1. Tập huấn sử dụng hệ thống
Sau khi xây dựng và cấu hình hệ thống hoàn chỉnh, ban giám hiệu tổ chức
tập huấn cho toàn thể giáo viên, nội dung tập huấn ngoài việc tập huấn về cách
thức sử dụng hệ thống, một lần nữa quán triệt tinh thần của nhiệm vụ BDTX năm
học:
5.4.2. Hướng dẫn đăng nhập
Giáo viên sử dụng máy tính hoặc smart phone mở một trình duyệt bất kỳ
(Google Chrome, Cốc cốc, Firefox,...) và nhập vào địa chỉ c3anhson2.com (trước
đây là bdtxc3anhson2.com), như hình sau:
10
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
Tiếp tục chọn đăng nhập ở góc trên bên phải, tên nhập tài khoản và mật
khẩu, sau đó chọn đăng nhập:
Sau khi đăng nhập thành công, chọn khóa học BDTX:
13
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
6. Xây dựng hệ thống đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ BDTX
6.1. Căn cứ xây dựng hệ thống
Việc đánh giá kết quả BDTX của giáo viên dựa vào quy định trong Điều 13
và Điều 14 của Thông tư 26 /2012/TT-BGDĐT ngày 10/7/2012 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo, cụ thể:
Điều 13. Phương thức đánh giá kết quả BDTX
1. Hình thức, đơn vị đánh giá kết quả BDTX
a) Cơ sở thực hiện nhiệm vụ BDTX tổ chức đánh giá kết quả BDTX giáo
viên thông qua bài kiểm tra, bài tập nghiên cứu, viết thu hoạch ... (sau đây gọi
chung là bài kiểm tra).
b) Nhà trường tổ chức đánh giá kết quả BDTX của giáo viên
Giáo viên trình bày kết quả vận dụng kiến thức BDTX của cá nhân trong
quá trình dạy học, giáo dục học sinh tại tổ bộ môn thông qua các báo cáo chuyên
đề. Điểm áp dụng khi sử dụng hình thức đánh giá này như sau:
- Tiếp thu kiến thức và kĩ năng quy định trong mục đích, nội dung Chương
trình, tài liệu BDTX (5 điểm).
- Vận dụng kiến thức BDTX vào hoạt động nghề nghiệp thông qua các hoạt
động dạy học và giáo dục (5 điểm).
c) Giám đốc sở giáo dục và đào tạo lựa chọn hình thức đánh giá được quy
định tại điểm a, điểm b khoản này để chỉ đạo, tổ chức đánh giá kết quả BDTX đối
với nội dung bồi dưỡng 1, nội dung bồi dưỡng 2 và từng mô đun thuộc nội dung
bồi dưỡng 3 đảm bảo sự phù hợp về đối tượng, nội dung, phương pháp BDTX và
các quy định tại Quy chế này.
của năm học.
3. Kết quả đánh giá BDTX được lưu vào hồ sơ của giáo viên, là căn cứ để
đánh giá, xếp loại giáo viên, xét các danh hiệu thi đua, để thực hiện chế độ, chính
sách, sử dụng giáo viên.
Theo định hướng của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, cụ thể:
Hồ Sơ (Sổ ghi BDTX, kế hoạch BDTX, sổ dự giờ, sổ tích lũy chuyên môn,
SKKN, các chuyên đề, giáo án dạy thể nghiệm, tài liệu BDTX,…) (3 điểm);
Sản phầm (kết quả nhiệm vụ được giao: chuyên môn, công tác kiêm nhiệm,
dạy thể nghiệm, báo cáo chuyên đề, viết SKKN, tự học, hiệu quả công tác BDTX
vào chuyên môn,…) (5 điểm);
Thái độ (ý thức của bản thân và ảnh hưởng của bản thân với đồng nghiệp về
nhiệm vụ BDTX, tham gia các hoạt động BDTX,…) (2 điểm).
6.2. Xây dựng hệ thống đánh giá phù hợp tại đơn vị
Xây dựng hệ thống quản lý và đánh giá công tác BDTX của giáo viên được
ban giám hiệu nhà trường hết sức chú trọng, nó ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần,
thái độ và kết quả tự học, tự bồi dưỡng và khả năng phấn đấu của giáo viên trong
suốt quá trình công tác.
6.2.1. Đọc hiểu các văn bản
Nội dung đánh giá thứ nhất là việc giáo viên đọc, biết được nội dung căn
bản của các văn bản, tài liệu chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện năm học, hướng dẫn,
đào tạo nghiệp vụ chuyên môn. Việc đánh giá mức độ đọc hiểu được thực hiện tự
động thông qua hệ thống.
15
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
Nội dung đánh giá thứ tư là mức độ đạt được trong việc hoàn thành các bài
kiểm tra kiến thức tự học, tự bồi dưỡng các chuyên đề của nội dung 1, nội dung 2,
nội dung 3, các nội dung cần thiết do ban chuyên môn quy định. Việc thực hiện
đánh giá được thực hiện tự động thông qua hệ thống chấm điểm trắc nghiệm trực
tuyến được tích hợp sẵn trong hệ thống.
17
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
6.2.6. Tự đánh giá
Nội dung đánh giá thứ năm là đối chiếu, xem xét với bản tự đánh giá mức
độ hoàn thành nhiệm vụ BDTX của cá nhân giáo viên.
Đây vừa là kênh thông tin vừa là cách để giáo viên tự nhìn nhận kết quả
công tác thực hiện nhiệm vụ BDTX trong năm học của bản thân. Từ đó sẽ có
những chiến lược, có kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng cá nhân hiệu quả hơn trong
thời gian tới.
7. Tổng hợp, đánh giá, xếp loại kết quả BDTX cho giáo viên
Việc đánh giá thực hiện nhiệm vụ BDTX của cá nhân giáo viên được xem là
nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi tính chính xác, nhanh chóng, hợp lý, có tính kích
thích tinh thần phấn đấu của đội ngũ giáo viên. Việc đánh giá kết quả BDTX cá
nhân luôn gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học của cá nhân giáo viên.
Cuối năm học, việc đánh giá xếp loại được thực hiện tự động thông qua
chức năng được thiết kế sẵn có trong hệ thống. Kết quả được xuất ra tệp excel và
có thể chuyển lên hệ thống của Sở Giáo dục và Đào tạo
Nghệ An để duyệt công nhận và in chứng chỉ.
Quản trị BDTX (ban giám hiệu) vào chức năng điểm số để xuất kết quả
chương trình BDTX nhằm mục đích tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên từng ngày
tự học, tự bồi dưỡng để hoàn thiện, để nâng tầm và đáp ứng được nhiệm vụ giảng
dạy trong thời kỳ mới. Tuy nhiên, giữa ý tưởng và việc triển khai thực tế còn
nhiều điều bất cập, nhiều tồn tại làm cho hiệu quả BDTX chưa cao, còn mang tính
đối phó, còn hình thức.
Đề tài mà tôi hướng đến nhằm góp phần nhỏ giải quyết những tồn tại,
những bất cập trong công tác triển khai, đồng thời góp phần to lớn nâng cao chất
lượng hoàn thành nhiệm vụ BDTX cho giáo viên tại các trường THPT. Với sự coi
trọng, sự chỉ đạo quyết liệt trong những năm qua, với sự ứng dụng những giải
pháp của đề tài, đặc biệt là giải pháp đưa BDTX lên hệ thống trực tuyến, trình độ
nhận thức, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên nhà trường
được nâng lên đáng kể. Một số thành tích của nhà trường trong những năm qua
liên quan đến nhiệm vụ BDTX có thể kế đến như: Chất lượng nghiên cứu khoa
học và đúc kết sáng kiến kinh nghiệm trong những năm qua luôn nằm trong tốp 10
được Sở Giáo dục biểu dương; Giáo viên hướng dẫn học sinh tham gia các cuộc
thi KHKT, sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng cũng được đánh giá cao trong tỉnh,
giáo viên tham gia các cuộc thi do Bộ phát động đều đạt giải, chất lượng bài thi
GVDG cấp cụm huyện được nâng lên, hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
trong đơn vị cũng diễn ra sôi nổi, chất lượng dạy học từ đó được nâng lên rõ rệt.
Tuy nhiên, tùy thuộc mỗi góc độ, mỗi cách nhìn nhận, đánh giá mà sự ghi
nhận có thể có sự khác nhau. Chúng tôi luôn hy vọng ban nghiệm thu đề tài cùng
các đồng chí đồng nghiệp nhận xét, góp ý để đề tài ngày một hiệu quả hơn và
được mọi người xem là một kinh nghiệm hay có thể tham khảo cũng như để hệ
thống quản lý BDTX trực tuyến được áp dụng nhiều hơn trong các đơn vị.
20
Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác triển khai nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tại các
trường trung học phổ thông
PHẦN 5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng
thường xuyên cho giáo viên THPT
2. Hệ thống tài liệu văn bản sử dụng để bồi dưỡng kiến thức chuyên môn,
nghiệp vụ cho giáo viên
3. Các tài liệu xây dựng hệ thống học tập trực tuyến
4. Các tài liệu tập huấn liên quan đến đổi mới công tác quản lý, đổi mới
phương pháp dạy học
5. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa
XI về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo và các văn bản chỉ đạo cấp
trên
6. Các tài liệu về phương pháp dạy học tiến bộ, các tài liệu về tâm lý học sư
phạm và tâm lý học lứa tuổi
7. Một số kinh nghiệm và ý kiến của đồng nghiệp các trường THPT trên địa
bàn và các vùng phụ cận
8. Thông tin trên mạng internet.
23