LÍ LUẬN CHUNG VỀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG
CHỨNG TỪ VÀ RỦI RO KHI ÁP DỤNG
1.1 . Thanh toán quốc tế và vai trò của thanh toán quốc tế
1.1.1. Khái niệm về thanh toán quốc tế
Nền kinh tế hàng hóa phát triển và bao trùm toàn bộ thế giới hàng hóa không những
trong phạm vi một quốc gia, mà cả trên phạm vi quốc tế. Trong quan hệ mua bán giao dịch
giữa các nước với nhau do khác nhau về ngôn ngữ, tập quán, do xa cách về khoảng cách
địa lí nên việc thanh toán không thể tiến hành trực tiếp, mà nhất thiết phải thông qua các tổ
chức trung gian đó là các ngân hàng thương mại cùng với mạng lưới hoạt động của nó có
mặt khắp nơi trên thế giới.
Thanh toán quốc tế (TTQT) là quá trình thực hiện các khoản thu và các khoản chi
đối ngoại của một nước đối với các nước khác để hoàn thành các mối quan hệ về kinh tế,
thương mại, hợp tác khoa học kĩ thuật, ngoại giao, xã hội giữa các nước.
1.1.2. Vai trò của thanh toán quốc tế
1.1.2.1. Đối với nền kinh tế
Trong quá trình hội nhập nền kinh tế quốc tế, toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới thì
hoạt động thanh toán quốc tế đóng một vai trò vô cùng quan trọng cho sự phát triển kinh tế
của đất nước. Một quốc gia không thể phát triển với chính sách đóng cửa, chỉ dựa vào tích
lũy trao đổi trong nước mà phải phát huy lợi thế so sánh, kết hợp sức mạnh trong nước với
môi trường kinh tế quốc tế.
TTQT là một mắc xích không thể thiếu trong dây chuyền hoạt động kinh tế quốc dân.
TTQT là khâu quan trọng trong giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ giữa các cá nhân, tổ
chức thuộc các quốc gia khác nhau. TTQT góp phần giải quyết mối quan hệ hàng hóa, tiền
tệ tạo nên sự liên tục của quá trình sản xuất và đẩy nhanh quá trình lưu thông hàng hóa trên
phạm vi quốc tế. Nếu hoạt động TTQT được tiến hành một cách nhanh chóng, an toàn sẽ
khiến cho quan hệ lưu thông hàng hóa tiền tệ giữa người mua và người bán diễn ra trôi
chảy, hiệu quả hơn.
TTQT làm tăng cường các mối quan hệ giao lưu kinh tế giữa các quốc gia, giúp cho
quá trình thanh toán được an toàn, nhanh chóng, tiện lợi và giảm bớt chi phí cho các chủ
thể tham gia. Các ngân hàng với vai trò trung gian thanh toán sẽ bảo vệ quyền lợi cho
khách hàng, đồng thời tư vấn cho khách hàng, hướng dẫn về kỹ thuật thanh toán trong giao

đúng số lượng, chất lượng và đúng hạn. Để phù hợp với tính đa dạng và phong phú của
mối quan hệ thương mại và TTQT, người ta đã thiết lập nhiều phương thức thanh toán
khác nhau gồm có: phương thức thanh toán chuyển tiền (Remittance), phương thức nhờ thu
(Collection), phương thức tín dụng chứng từ (Documentary Credit).
Trong thực tế các bên mua bán chưa có sự tín nhiệm nhau thì thanh toán tín dụng
chứng từ là phương thức phổ biến, được các bên tham gia hợp đồng ngoại thương ưa
chuộng vì nó bảo vệ quyền lợi và bình đẳng cho tất cả các bên tham gia (người mua, người
bán, ngân hàng). Hiện nay, ở Việt Nam và các nước trên thế giới, thanh toán bằng thư tín
dụng được sử dụng nhiều nhất, chiếm khoảng 80% trong tổng số kim ngạch hàng hóa xuất
khẩu. Trong nội dung tiếp theo em xin đề cập sâu về phương thức thanh toán tín dụng
chứng từ.
1.2 . Tổng quan về phương thức tín dụng chứng từ
1.2.1. Khái niệm về phương thức tín dụng chứng từ
Phương thức tín dụng chứng từ (TDCT) là phương thức thanh toán, trong đó theo
yêu cầu của khách hàng, một ngân hàng sẽ phát hành một bức thư (gọi là thư tín dụng –
letter of credit) cam kết trả tiền hoặc chấp nhận hối phiếu cho một bên thứ ba khi người
này xuất trình cho ngân hàng bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những điều kiện và điều
khoản quy định trong thư tín dụng.
Thư tín dụng là một bản cam kết trả tiền do NH phát hành (NH mở L/C) mở theo chỉ
thị của người NK (người yêu cầu mở L/C), để trả một số tiền nhất định cho người XK
(người thụ hưởng) với điều kiện người đó phải thực hiện đầy đủ những qui định trong L/C.
1.2.2. Các bên tham gia
a. Người mở L/C (Applicant for L/C): là người yêu cầu ngân hàng phục vụ mình phát
hành một L/C và có trách nhiệm pháp lý về việc trả tiền của ngân hàng cho người bán theo
Người xuất khẩu
Ngân hàng phát hành L/C
Người nhập khẩu
Ngân hàng thông báo/thanh toán L/C
Hợp đồng ngoại thương
1 9

* Bước 2: Căn cứ vào các giấy tờ xin mở L/C của nhà NK, NH phục vụ nhà NK sau khi
đã đồng ý, và nhà NK đã thực hiện kí quỹ, thì sẽ mở một L/C với một số tiền nhất định để
trả tiền cho nhà XK rồi gửi bản chính (bản gốc) cho NH phục vụ nhà XK (NH thông báo)
* Bước 3: Sau khi nhận được bản chính L/C từ NH phát hành, NH thông báo phải xác
thực L/C đã nhận được và gửi bản chính L/C cho nhà XK.
* Bước 4: Căn cứ vào nội dung của L/C và những thỏa thuận đã kí trong hợp đồng nhà
XK sẽ tiến hành giao hàng cho nhà NK.
* Bước 5: Sau khi đã tiến hành giao hàng, nhà XK phải hoàn chỉnh ngay bộ chứng từ
hàng hóa theo đúng những chỉ thị trong L/C và phát hành hối phiếu rồi gửi toàn bộ các
chứng từ này cho NH thông báo/ NH thanh toán để xin thanh toán.
* Bước 6: NH thông báo/ thanh toán nhận được bộ chứng từ từ nhà XK phải kiểm tra
cho thật kỹ, nếu thấy các chứng từ này mà bề ngoài của chúng không có gì mâu thuẫn với
nhau thì sẽ tiến hành trả tiền cho các chứng từ đó.
* Bước 7: NH thông báo L/C chuyển bộ chứng từ này cho NH phát hành L/C và yêu
cầu NH này trả tiền cho bộ chứng từ đó.
* Bước 8: Nhận được bộ chứng từ ngân hàng phát hành phải kiểm tra kỹ, nếu các
chứng từ khớp đúng, không có sự nghi ngờ thì NH phát hành trích tiền từ tài khoản kí quĩ
mở L/C đứng tên nhà NK để chuyển trả cho NH thông báo/ NH thanh toán L/C.
* Bước 9: NHNK thông báo việc trả tiền đối với L/C cho nhà NK, đồng thời NH
chuyển giao bộ chứng từ hàng hóa cho nhà NK để người đó có căn cứ đi lấy hàng.
1.2.4. Các loại thư tín dụng thương mại
 Thư tín dụng có thể hủy ngang (Revocable L/C)
Là một loại L/C mà NH mở L/C và tổ chức nhập khẩu có thể sửa đổi, bổ sung hoặc
hủy bỏ bất cứ lúc nào mà không cần báo trước cho người hưởng lợi L/C.