NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM GIẢI QUYẾT NHỮNG THÁCH THỨC
VÀ THÚC ĐẨY NHANH QUÁ TRèNH HỘI NHẬP KINH TẾ CỦA VIỆT
NAM VÀO AFTA.
I.PHÁT HUY NGUỒN LỰC CON NGƯỜI:
Hội nhập vào nền kinh tế khu vực trong hoàn cảnh khụng giàu cú về tài
nguyờn thiờn nhiờn, nguồn tài chớnh cũn hạn hẹp, Đảng ta đó nhận thức một cỏch
sõu sắc rằng con người là nguồn lực quan trọng nhất.
Dõn số Việt Nam hiện nay đó lờn tới hơn 76 triệu người, đứng thứ 12 trờn thế
giới, thứ 7 trong số 42 nước Chõu Á- Thỏi Bỡnh Dương và thứ hai trong ASEAN.
Hàng năm, ở nước ta cú khoảng 1 triệu thanh niờn tham gia vào lực lượng lao
động. Lao động trẻ (từ 16 đến 35 tuổi) chiếm tới 65% nguồn nhõn lực. 87% dõn số
Việt Nam biết đọc biết viết. Trong số 35 triệu lao động cú 4,8% đó qua đào tạo
(chiếm trờn 11% tổng lực lượng lao động). Lao động Việt Nam được đỏnh giỏ là
cú khả năng tiếp thu nhanh, dễ đào tạo và cần cự chịu khú. Tuy nhiờn, nguồn nhõn
lực của nước ta cũng cú một số nhược điểm . Đú chớnh là sự mất cõn đối về trỡnh
độ cỏn bộ. Năm 1999 số người cú bằng đại học chiếm 1,5% dõn số, trong khi đú
5,28% cú bằng cụng nhõn kỹ thuật sơ cấp và trung học chuyờn nghiệp. Ngoài ra
tay nghề của lực lượng lao động Việt Nam cũn chưa cao, chưa tiếp cận được với
những thành tựu của cuộc cỏch mạng khoa học kỹ thuật đang diễn ra mạnh mẽ trờn
thế giới.
Để cú thể cú một nguồn nhõn lực đỏp ứng được yờu cầu của phỏt triển của đất
nước và quỏ trỡnh hội nhập vào nền kinh tế khu vực, Hội nghị lần thứ hai Ban
chấp hành Trung ương khúa VIII đó đề ra một số biện phỏp nhằm đào tạo đội ngũ
lao động phự hợp với trỡnh độ phỏt triển khoa học cụng nghệ. Những biện phỏp đú
là:
*Tạo điều kiện cho hầu hết trẻ em dưới năm tuổi đều được học cỏc chương trỡnh
nhà trẻ, mẫu giỏo, chuẩn bị đủ sức cần thiết để vào cỏc trường tiểu học.
*Đảm bảo 60% trẻ em ở độ tuổi 11-15 được học hết chương trỡnh cỏc trường phổ
thụng cơ sở, 40% trong độ tuổi từ 16 đến 18 tuổi học hết phổ thụng trụng học. Sau
đú, cố gắng phõn phối hợp lý số lượng học sinh tốt nghiệp trung học vào đại học
và cỏc trường trung cấp, cỏc trường chuyờn nghiệp theo tỷ lệ 50/50.
phỏp và cơ quan tư phỏp trong điều chỉnh cỏc hoạt động thương mại.
Sự hội nhập của nước ta vào AFTA tạo điều kiện để cỏc doanh nghiệp Việt
Nam tham gia sõu rộng vào thương trường khu vực và thế giới trờn cơ sở cỏc quy
định của luật lệ kinh doanh quốc tế. Khú khăn của Việt Nam trong quỏ trỡnh hội
nhập là về mặt luật phỏp giữa ta và cỏc nước ASEAN cú một khoảng cỏch khỏ xa.
Sự khỏc nhau này được lý giải bởi luận cứ: mỗi quốc gia cú một truyền thống lịch
sử, phong tục tập quỏn và điều kiện phỏt triển riờng, cú chế độ chớnh trị và thể chế
Nhà nước riờng, nờn hệ thống phỏp luật của quốc gia cũng phản ỏnh tớnh riờng
biệt đú. Nhưng dự cú sự khỏc nhau như vậy, việc đẩy mạnh giao lưu kinh tế,
thương mại với cỏc doanh nghiệp nước ngoài của cỏc thương nhõn Việt Nam vẫn
được khuyến khớch trong quỏ trỡnh hội nhập. Để đảm bảo quỏ trỡnh hội nhập vào
nền kinh tế khu vực, Việt Nam cần xỳc tiến đẩy mạnh việc xõy dựng và hoàn thiện
một khuụn khổ luật phỏp đồng bộ, thống nhất và cú tớnh thực thi cao, đặc biệt là
hệ thống phỏp luật điều chỉnh cỏc hoạt động kinh doanh thương mại:
*Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống luật phỏp, chớnh sỏch, quy định về
quản lý thương mại. Cỏc đạo luật và quy định đó được ban hành bao gồm luật
thương mại, luật thuế xuất-nhập khẩu, quy chế phõn bổ hạn ngạch, quy định của hệ
thống ngõn hàng về sử dụng ngoại tệ trong hoạt động xuất nhập khẩu, quy định về
cỏc loại mỏy múc, thiết bị nhập khẩu đối với cỏc doanh nghiệp. Rà soỏt lại danh
mục cỏc mặt hàng khuyến khớch xuất nhập khẩu, cỏc mặt hàng hạn chế xuất nhập
khẩu và cỏc mặt hàng cấm xuất nhập khẩu để cú thể điều chỉnh lại trong từng thời
kỳ. Coi trọng việc đẩy nhanh quỏ trỡnh thể chế húa, cụ thể húa cỏc quy định phỏp
luật thành cỏc quy định của cỏc ngành, cỏc lĩnh vực và cỏc quy định cú tớnh chất
liờn ngành. Tiếp tục ban hành cỏc văn bản phỏp luật cũn thiếu như luật chống bỏn
phỏ giỏ, luật mở rộng xuất khẩu và luật kiểm soỏt nhập khẩu.Tớch cực phờ chuẩn
cỏc Cụng ước quốc tế về thương mại quốc tế và ký kết cỏc Hiệp định thương mại
với cỏc nước để tạo cơ sở phỏp lý rộng hơn cho cỏc hoạt động thương mại của cỏc
doanh nghiệp. Yếu tố này đũi hỏi phải tăng cường vai trũ của Quốc hội và Chớnh
phủ trong việc ban hành cỏc văn bản phỏp luật về thương mại.
*Thứ hai, tăng cường thực hiện cỏc quy định phỏp luật về thương mại. Cỏc quy
Hiện tại, biểu thuế nhập khẩu hiện hành của Việt Nam gồm 97 chương và 3098
nhúm mặt hàng, mức thuế nhập khẩu cao nhất là 60% và mức thấp nhất là 0%.
Mức thuế nhập khẩu trung bỡnh đơn giản tớnh cho tất cả cỏc mặt hàng là 11,9%;
mức thuế trung bỡnh đơn giản tớnh cho cỏc mặt hàng cú thuế là 17,3%, thuế suất
trung bỡnh theo kim ngạch nhập khẩu là 13,4%.
Hệ thống thuế cần được hoàn chỉnh theo hướng:
*Thực hiện cải cỏch hệ thống thuế: thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu trong đú cần
chia thuế suất thuế nhập khẩu thành ba loại: thuế suất thụng thường, thuế suất ưu
đói, thuế suất ưu đói đặc biệt.
*Hoàn thiện danh mục biểu thuế phự hợp với danh mục HS 6 chữ số.
*Xem xột điều chỉnh giảm dần thuế suất thuế nhập khẩu theo mục tiờu của AFTA.
*Quy định về tiếp tục giảm thuế quan nhằm đạt được mục tiờu của ASEAN về tự
do thương mại vào năm 2020.
Về cỏc biện phỏp phi quan thuế, Việt Nam đang ỏp dụng một số loại hỡnh
như: cấm nhập khẩu, hạn ngạch, quản lý một số mặt hàng cú cõn đối với sản xuất
và nhu cầu trong nước, quyền kinh doanh xuất nhập khẩu, quản lý chuyờn ngành ...
vỡ lý do đảm bảo an ninh, xó hội, sức khỏe, đời sống động thực vật, mụi trường.
Trước mắt cần:
*Chuyển quyền xột cấp quyền kinh doanh xuất nhập khẩu sang chế độ đăng ký
kinh doanh xuất nhập khẩu.
*Chuyển cỏc quy định về quản lý chuyờn ngành sang quản lý theo tiờu chuẩn kỹ
thuật và chất lượng.
*Phần lớn trong tổng số cỏc mặt hàng đang chịu sự quản lý bằng giấy phộp nhập
khẩu hoặc hạn chế định lượng được chuyển sang hỡnh thức giấy phộp tự động
phục vụ thống kờ, giỏm sỏt; chỉ giữ lại quản lý theo cỏc hỡnh thức này đối với
những mặt hàng liờn quan đến sức khỏe con người, động thực vật, an ninh quốc
phũng ...
*Giảm bớt đến mức tối đa chế độ nhập khẩu theo đầu mối. Bói bỏ chế độ nhập
khẩu qua đầu mối đối với phõn bún, xăng dầu.
nguồn tài nguyờn, nguồn lao động dồi dào, cú thể tiếp thu tay nghề nhanh cú thể
phỏt huy tỏc dụng nhiều nhất.Cỏc ngành cụ thể của nhúm này bao gồm:
*Cỏc mặt hàng nụng sản: gạo, cà phờ, chố, ...
*Mặt hàng thủy sản: tụm đụng lạnh, mực đụng lạnh, mực khụ, ...
*Ngành hàng dệt may: quần ỏo, vải sợi, tơ, giầy dộp ...
*Ngành hàng cao su.
Đồng thời chỳng ta cũng ỏp dụng những biện phỏp bảo hộ phự hợp đối với
một số ngành sản xuất cũn non trẻ nhưng cú tiềm năng ở trong nước như ngành
hàng rau quả, ngành hàng thực phẩm chế biến, ngành hàng cỏc sản phẩm sữa,
ngành hàng điện-điện tử, ngành hàng cỏc sản phẩm cơ khớ, ngành cụng nghiệp
đúng tàu, ngành hàng húa chất, ngành hàng xi măng, ... Cỏc biện phỏp đú là:
*Hỗ trợ về vốn cho cỏc doanh nghiệp làm ăn tốt đổi mới cụng nghệ, nõng cao tớnh
cạnh tranh của sản phẩm.
*Thỳc đẩy nhanh tiến trỡnh cổ phần húa một số doanh nghiệp để cú thờm vốn đầu
tư chiều sõu, phỏt triển sản xuất;
*Rà soỏt lại quy hoạch và kế hoạch sản xuất trong nước và nhập khẩu đối với một
số sản phẩm cú tớn hiệu dư thừa trờn thị trường để điều hành tốt mối quan hệ
cung-cầu, tạo điều kiện cho sản xuất trong nước phỏt triển;
*Tập trung hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để cỏc trung tõm cụng nghiệp ở cỏc
thành phố lớn phỏt triển nhanh, kể cả cụng nghiệp trung ương trờn địa bàn và cụng
nghiệp địa phương.
Yếu tố quyết định để cú thể chiếm lĩnh được thị trường, nõng cao sức cạnh
tranh của hàng húa là tớnh chủ động, sỏng tạo vươn mạnh ra thị trường ngoài nước
của chớnh cỏc doanh nghiệp. Tự do húa thương mại trong AFTA đụng nghĩa với
việc mở cửa thị trường và cạnh tranh khụng chỉ giữa cỏc doanh nghiệp trong nước
với nhau mà cũn giữa cỏc doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài.
Vỡ vậy, cỏc doanh nghiệp Việt Nam cần xỏc định lại chiến lược sản xuất kinh
doanh. Để làm được điều này, cỏc doanh nghiệp cần phải tiếp cận với những
phương phỏp quản lý mới, cụng nghệ mới, đặc biệt tỡm cỏch nõng cao chất lượng
sản phẩm, giảm giỏ thành, coi trọng cụng tỏc tiếp thị cả ở thị trường trong nước lẫn