Việc sử dụng mô hình SWOT trong lĩnh vực NH

1. Môi trường kinh doanh của NH
Môi trường kinh doanh là tập hợp tất cả các yếu tố thuộc về lực lượng bên
trong và bên ngoài, có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến hoạt động hay
việc đưa ra quyết định của bộ phận marketing.
a. Môi trường bên ngoài
Môi trường bên ngoài là các yếu tố nằm ngoài NH có phạm vi rộng và ảnh
hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động kinh doanh của NH. Môi
trường bên ngoài tồn tại khách quan và có tác động lớn đến hoạt động kinh
doanh của NH. Môi trường này ngày càng thay đổi với tốc độ nhanh chóng
và NH không thể tác động được đến nó. Vì vậy để tồn tại được thì NH cần
nghiên cứu môi trường bên ngoài để có những hoạt động phù hợp. Nghiên
cứu môi trường bên ngoài sẽ giúp NH biết được những cơ hội và thách thức.
Cơ hội được hiểu là những thay đổi của môi trường bên ngoài mang lại
thuận lợi cho NH. Thách thức được hiểu là những khó khăn, cản trở do sự
biến động của môi trường gây ra cho NH.
- Môi trường cạnh tranh:
+ Thị trường cạnh tranh:
Thị trường độc quyền.
Thị trường độc quyền nhóm.
Thị trường cạnh tranh độc quyền.
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo.+ Đối thủ cạnh tranh:
Đối thủ cạnh tranh hiện tại: là những NH hay tổ chức tài chính đang
tồn tại trên thị trường và cung cấp những SPDV tương tự và có khả năng
thay thế cho SPDV của NH.
Đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn: là những NH hay tổ chức tài chính sẽ
xuất hiện trong tương lai, cung cấp các SPDV cạnh tranh với SPDV của NH.

vực NH để tránh cho hoạt động NH vi phạm pháp luật. NH cần nắm vững
những văn bản quy định có liên quan đến hoạt động của khách hàng (như
Luật DN, Luật Thương mại…), nắm vững các công cụ chính sách nhà nước,
từ đó có cơ chế điều hành các hoạt động của NH một cách có hiệu quả.
- Môi trường văn hóa XH:
Hành vi của khách hàng và cả đối thủ cạnh tranh của NH bị chi phối khá
nhiều bởi các yếu tố văn hóa. Trình độ văn hóa, tiêu dùng và thói quen của
người dân cũng ảnh hưởng lớn tới hành vi và nhu cầu sử dụng SPDV NH.
Vấn đề tâm lý của người dân cũng ảnh hưởng rất lớn đến hành vi và nhu cầu
của người dân về các SPDV NH. Việc nghiên cứu các yếu tố văn hóa – XH
không những để xác định rõ các tác động của chúng tới hành vi sử dụng
SPDV NH và lựa chọn NH của khách hàng, mà còn giúp các nhà marketing
NH chủ động trong việc tham gia xây dựng các chính sách, quy định, thủ tục
trong nghiệp vụ và thiết kế mô hình tổ chức phù hợp với đặc điểm văn hóa
của từng vùng, khu vực thị trường cả trong nước và quốc tế.
Cơ hội và thách thức
Cơ hội và thách thức được tạo ra từ sự tổng hợp các yếu tố thuộc môi trường
bên ngoài.
Một cơ hội có thể là một tình huống trong đó việc thực hiện mục tiêu, việc
tiến hành hoạt động của NH có được sự tác động thuận lợi bởi một số yếu tố
môi trường, chẳng hạn như sự tăng trưởng kinh tế bền vững trên các khu vực
thị trường mà NH phục vụ; hay Nhà nước cắt giảm thuế đối với lĩnh vực NH
- tài chính...
Ngược lại, một thách thức cũng có thể hiểu đơn thuần là một tình huống
trong đó việc thực hiện mục tiêu, việc tiến hành hoạt động của NH mà
không có được tác động thuận lợi hay bị cản trở bởi các yếu tố môi trường,
chẳng hạn như: nguy cơ bị đối thủ cạnh tranh loại ra khỏi các thị trường mục
tiêu, nguy cơ giảm chất lượng dịch vụ do lạc hậu về công nghệ, nguy cơ mất
vốn do không kiểm soát được rủi ro...
Điều quan trọng cần thiết là không nên xem mọi thuận lợi hoặc trở ngại đều

- SPDV mà NH cung cấp: gồm số lượng SP, giá thành SP và đặc biệt quan
trọng là chất lượng SP mà NH cung cấp.
- Uy tín và thương hiệu NH.
Điểm mạnh và điểm yếu
Phân tích và lập bảng tổng kết các yếu tố môi trường bên trong theo tầm
quan trọng cho phép NH phát hiện ra các điểm mạnh, điểm yếu quan trọng
làm cơ sở cho phân tích các ma trận chiến lược. Điều này có nghĩa trong
phân tích chiến lược là khi cân nhắc các ưu tiên như lựa chọn chiến lược tận
dụng các điểm mạnh để bù đắp điểm yếu hay cải thiện các điểm yếu.
Trong một số trường hợp, điểm yếu có thể chính là điểm mạnh, nếu xét từ
một góc độ khác. Thử tìm hiểu trường hợp về một đơn vị sản xuất có công
suất hoạt động lớn, ta có thể thấy rõ điều này. Mặc dù công suất lớn có thể
coi là một điểm mạnh mà các đối thủ cạnh tranh của công ty này không có,
nhưng cũng có thể coi là một điểu yếu, nếu việc tập trung đầu tư lớn vào
công suất khiến công ty khó có thể nhanh chóng điều chỉnh cho phù hợp với
sự thay đổi của môi trường.
2. Mô hình phân tích SWOT của NH
Để thực hiện phân tích SWOT cho vị thế cạnh tranh của một NH, người ta
thường tự đặt các câu hỏi sau:
- Strengths:Lợi thế của mình là gì? Công việc nào mình làm tốt nhất?
Nguồn lực nào mình cần, có thể sử dụng? Ưu thế mà người khác thấy được
ở mình là gì? Phải xem xét vấn đề từ trên phương diện bản thân và của
người khác. Cần thực tế chứ không khiêm tốn. Các ưu thế thường được hình
thành khi so sánh với đối thủ cạnh tranh. Chẳng hạn, nếu tất cả các đối thủ
cạnh tranh đều cung cấp các sản phẩm chất lượng cao thì một quy trình sản
xuất với chất lượng như vậy không phải là ưu thế mà là điều cần thiết phải
có để tồn tại trên thị trường.
- Weaknesses: Có thể cải thiện điều gì? Công việc nào mình làm tồi
nhất? Cần tránh làm gì? Phải xem xét vấn đề trên cơ sở bên trong và cả bên
ngoài. Người khác có thể nhìn thấy yếu điểm mà bản thân mình không thấy.

nhóm khách hàng cụ thể.
Thách thức được hiểu là bất cứ sự thay đổi nào đó của môi trường có thể
gây khó khăn cản trở cho hoạt động kinh doanh và hạn chế sự thành công
của NH.
Thường thì một sự thay đổi của môi trường kinh doanh có thể là “cơ hội”
cho NH này nhưng lại là “thách thức” đối với NH khác, như việc Chính phủ
VN cho phép công ty Tiết kiệm bưu điện được phép cung cấp DV tiền gửi
tiết kiệm trong dân cư sẽ là thách thức về thị phần đối với hệ thống NHTM
trên thị trường tiền tệ. Nhưng cũng có thể là một sự thay đổi của môi trường
kinh doanh vừa là “cơ hội” vừa là “thách thức” đối với NH.
Điểm mạnh được xem là bất cứ một kỹ năng đặc biệt hay kỹ năng cạnh
tranh của một NH có tác dụng giúp họ đạt được các mục tiêu đ• đề ra một
cách nhanh chóng. Những điểm mạnh thường liên quan tới những kinh
nghiệm có được trong kinh doanh hoặc những kỹ năng đặc biệt trong phát
triển SPDV, trong hoạt động nghiên cứu và triển khai kỹ thuật marketing.
Nó cũng có thể là hình ảnh hay truyền thống văn hóa kinh doanh của NH.