LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIÁ THÀNH CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TRONG
DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG
I.
GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG
1. Giá thành sản phẩm trong xây dựng
1.1. Khái niệm
:
Giá thành sản phẩm của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của tất cả
những chi phí của doanh nghiệp. Về sử dụng tư liệu sản xuất và tiêu thụ sản
phẩm.
Đối với hoạt động xây dựng, giá thành sản phẩm chỉ là một bộ phận
của sản xuất xã hội để thực hiện công tác xây lắp và chính là bộ phận mà tổ
chức xây dựng đã chi dưới hình thức tiền tệ để sản xuất và thực hiện công
tác xây lắp, hay giá thành sản phẩm xây dựng là toàn bộ chi phí cần thiết để
xây dựng, mở rộng hay trang thiết bị lại kỹ thuật cho công trình.
Giá thành của sản phẩm xây dựng chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố,
và nó là một phạm trù kinh tế có liên quan đến hạch toán kinh tế. Do đặc
điểm của sản phẩm xây dựng đó là sự phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện đa
phương có tính đa dạng cao về công dụng và kết cấu phức tạp, tính chất này
ảnh hưởng trực tiếp đến thay đổi năng xuất lao động xã hội, giá cả vật tư.
Như vậy, giữa giá sản phẩm xây dựng và chi phí sản xuất có sự giống
và khác nhau. Chi phí sản xuất hợp thành giá thành sản phẩm. Nhưng không
phải tất cả chi phí sản xuất phát sinh đều được tính vào giá thành sản phẩm.
Giá thành sản phẩm biểu hiện lượng chi phí để hoàn thành việc sản xuất, còn
chi phí sản xuất thể hiện chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để sản xuất.
Giá thành sản phẩm biểu hiện chi phí cá biệt của doanh nghiệp để sản xuất
ra sản phẩm.
1.2. Phân loại các chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng
Trong doanh nghiệp xây dựng các chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại,
có nội dung kinh tế và công dụng khác nhau, yêu cầu quản lý đối với từng
loại chi phí cũng khác nhau. Việc quản lý sản xuất, tài chính, quản lý chi phí

lượng sản xuất sản phẩm với chi phí bỏ ra, giúp cho nhà quản lý tìm ra các
phương pháp quản lý mới thích ứng để hạ giá thành sản phẩm.
1.2.3. Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí:
Theo tiêu thức phân loại này, căn cứ vào tính chất, nội dung kinh tế
của chi phí giống nhau. Xếp vào một yếu tố, không phân biệt chi phí đó phát
sinh trong lĩnh vực nào ? Ở đâu ?
Toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh, của doanh nghiệp xây dựng được
chia thành các yếu tố sau:
- Chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu mua ngoài bao gồm : Tất cả
chi phí về các loại đối tượng lao động như nguyên liệu chính, nguyên vật
liệu phụ, nhiên liệu, thiết bị xây dựng cơ bản sử dụng cho sản xuất và quản
lý sản xuất.
- Chi phí nhân công: Là toàn bộ tiền công và các khoản phải trả cho
người lao động.
- Chi phí khấu hao tài sản cố định: Là toàn bộ chi phí phải tính khấu
hao tài sản cố định dùng trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Chi phí bằng tiền khác : Là toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình
sản xuất, ngoài các yếu tố trên.
Việc phân loại chi phí sản xuất thành các yếu tố chi phí cho doanh
nghiệp thấy rõ kết cấu tỷ trọng của từng loại chi phí trong hoạt động sản
xuất phục vụ cho nhu cầu thông tin và quản trị doanh nghiệp để phân tích
tình hình thực hiện dự toán chi phí, xác lập dự toán chi phí sản xuất kinh
doanh cho kỳ sau.
1.2.4. Phân loại chi phí sản xuất và chi phí chung:
- Chi phí cơ bản: Là những khoản chi phí chủ yếu cần thiết trong quá
trình sản xuất sản phẩm, kể từ lúc thi công cho đến lúc hoàn thành công
trình. Chi phí này chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành công trình. Bởi vậy, để
quản lý tốt những khoản chi phí này phải thực hiện định mức tiêu hao cho
từng khoản mục và phải tìm mọi biện pháp giảm bớt định mức đó. Chi phí
cơ bản bao gồm:


2.3. Giá thành thực tế của sản phẩm
Giá thành thực tế của sản phẩm xây lắp, là biểu hiện bằng tiền của tất
cả các chi phí thực tế mà doanh nghiệp xây dựng bỏ ra, để hoàn thành một
khối lượng công việc xây lắp nhất định.
Giá thành thực tế của sản phẩm bao gồm những chi phí trong định
mức và cả những chi phí thực tế phát sinh không nằm trong kế hoạch dự
Giá trị dự toán công trình, hạng mục công trình
=
Giá th nh kà ế hoạch công tác xây lắp
toán như: Thiệt hại do phá đi làm lại, thiệt hại ngừng sản xuất, hao hụt vật
tư... Do nguyên nhân chủ quan của bản thân xí nghiệp.
Xuất phát từ đặc điểm của sản phẩm xây dựng, giá thành công tác xây
lắp còn được theo dõi trên hai chỉ tiêu là giá thành của sản phẩm. Xây lắp
hoàn chỉnh và giá thành khối lượng, hoàn thành qui ước, tùy theo phương
thức thanh toán khối lượng xây lắp hoàn thành.
Giá thành của sản phẩm xây lắp hoàn chỉnh là giá thành của những
công trình, hạng mục công trình, đã hoàn thành đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và
chất lượng theo thiết kế và hợp đồng bàn giao đã được chủ đầu từ nghiệm
thu và chấp nhận thanh toán.
Giá thành khối lượng xây lắp hoàn thành qui ước là khối lượng hoàn
thành đến một giai đoạn nhất định và phải thoả mãn các điều kiện:
- Phải nằm trong thiết kế và đảm bảo chất lượng mỹ thuật.
- Phải đạt được đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý, giá thành khối lượng
sản phẩm hoàn thành qui ước. Khối lượng xây lắp hoàn thành phản ánh kịp
thời chi phí sản xuất cho đối tượng xây lắp, từ đó giúp cho doanh nghiệp
phân tích kịp thời các chi phí đã chi ra, cho từng đối tượng để có phương
pháp quản lý thích hợp, cụ thể.
- Phải đảm bảo yêu cầu về mặt kỹ thuật.
3. Đối tượng tính giá thành của doanh nghiệp xây dựng

mục công trình hoàn thành.
II. PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP CÔNG
TRÌNH
1. Khái niệm và căn cứ lập giá thành công trình
1.1. Khái niệm:
Trong xây dựng người ta không thể đánh giá trước cho một công trình
toàn vẹn, nhưng người ta có thể định giá trước cho từng loại công việc xây
dựng, từng bộ phận hợp thành công trình thông qua đơn giá xây dựng.
Giá công trình xây dựng thuộc dự án đầu từ là toàn bộ chi phí cần thiết
để xây dựng mới, cải tạo mở rộng hay trang bị lại kỹ thuật công trình.
1.2. Căn cứ lập giá thành công trình
1.2.1. Khối lượng công tác khi lập tổng dự toán công trình thì khối
lượng công tác (cho xây lắp, đào đắp đối với thi công đường) và các chi phí
khác được xác định theo thiết kế kỹ thuật được duyệt (với công trình thiết kế
hai bước) hoặc theo thiết kế bản vẽ thi công (với công trình thiết kế một
bước).
Khi lập dự toán hạng mục công trình hoặc loại công tác riêng biệt. Thì
khối lượng công tác được xác định theo bản vẽ thi công.
1.2.2. Các loại đơn giá:
Ở đây bao gồm các loại đơn giá chi tiết, đơn giá tổng hợp, đơn giá
công trình, giá chuẩn tính cho một đơn vị diện tích xây dựng khối lượng đào