CHƯƠNG II TÌNH HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ CỦA TỔNG
CÔNG TY ĐƯỜNG SÔNG MIỀN BẮC
2.1. Phương án chuyển đổi tổ chức và hoạt động của Tổng công ty
Đường sông miền Bắc sang mô hình Công ty mẹ - Công ty con
2.1.1. Nguyên tắc chuyển đổi tổ chức
Việc chuyển TCT Đường sông miền Bắc sang hoạt động theo mô hình
Công ty mẹ - Công ty con phải phù hợp với quy định của pháp luật và chủ
trương chung của nhà nước. Công ty mẹ thực hiện kinh doanh ngành nghề chủ
đạo trong lĩnh vực vận tải, xếp dỡ, cơ khí, xây dựng cơ bản, xuất nhập khẩu,
xuất khẩu lao động, là doanh nghiệp có phần vốn góp chi phối và không chi
phối ở các công ty con.
Nếu như trước đây, tổng công ty quy định từ con người cho tới dự án đầu
tư, kế hoạch sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp thành viên thì ở mô hình
mới này Công ty mẹ thực hiện việc góp vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh
của các công ty con , hưởng lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh của các
công ty con theo tỷ lệ vốn góp. Đồng thời thực hiện quyền chi phối của mình
đối với các đơn vị thành viên-các công ty con thông qua tỉ lệ vốn góp đó.
Sắp xếp lại TCT và các đơn vị trực thuộc TCT thành công ty mẹ và các
công ty con theo hướng gọn nhẹ và hoạt động có hiệu quả; đảm bảo tính kế
thừa, tích tụ tập trung các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính và lao động,
nâng cao hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh; từng bước nâng cao hiệu quả, chất
lượng dịch vụ để tạo nội lực, nhằm nhanh chóng ổn định, phát triển theo nền
kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước; tạo điều kiện cho công ty mẹ và
công ty con tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh.
Tạo điều kiện chuyên môn hoá cao, đầu tư công nghệ mới tiên tiến, hiện
đại nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng và hạ giá thành sản phẩm, từng bước
hội nhập với các nước trong khu vực.
2.1.2. Điều kiện chuyển đổi, tổ chức lại
a) Cơ sở pháp lý:
Quyết định số 95/2005/QDD-TTg ngày 6/5/2005 của Thủ tướng Chính phủ
về việc điều chỉnh phương án sắp xếp, đổi mới công ty nhà nước thuộc Bộ

TCT có quy mô lớn, có khả năng huy động và đầu tư vốn vào các đơn vị
thành viên (công ty con) để chi phối; có bí quyết công nghệ, có thương hiệu, có
thị trường rộng lớn, đủ khả năng chi phối các công ty con.
TCT có khả năng phát triển, kinh doanh đa ngành, đa nghề, trong đó có
ngành kinh doanh chính là vận tải, xếp dỡ.
Mục tiêu của việc chuyển đổi, tổ chức lại TCT Đường sông miền Bắc
thành TCT hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con nhằm chuyển đổi
từ liên kết kiểu hành chính với cơ chế giao vốn giữa TCT với các đơn vị thành
viên sang liên kết bền chặt bằng cơ cấu đầu tư tài chính là chủ yếu, xác định rõ
quyền lợi, trách nhiệm về vốn, lợi ích kinh tế giữa công ty mẹ với các công ty
con; tạo điều kiện tăng cường năng lực sản xuất cho các đơn vị tham gia liên
kết, phát huy có hiệu quả nguồn lực cho toàn tổ hợp gồm các đơn vị thành viên
tham gia liên kết trong mô hình này.
Việc sắp xếp, chuyển đổi cũng nhằm xây dựng TCT Đường sông miền Bắc
thành một TCT vận tải mạnh, phát triển TCT thành hạt nhân quan trọng làm tiền
đề cho việc thành lập tập đoàn vận tải trong tương lai.
2.2. Mô hình tổ chức của công ty mẹ - công ty con
2.2.1. Công ty mẹ
- Tên gọi đầy đủ: TỔNG CÔNG TY VẬN TẢI THUỶ VIỆT NAM
- Tên giao dịch quốc tế: VIETNAM WATERWAY TRANSPORT
CORPORATION
- Tên giao dịch viết tắt: VIVASO
- Trụ sở chính: Số 158 đường Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long
Biên, thành phố Hà Nội.
TCT vận tải thuỷ Việt Nam là doanh nghiệp nhà nước, có tư cách pháp
nhân, có con dấu riềng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước, các ngân
hàng trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật.
TCT là đơn vị trực tiếp thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh theo
các ngành nghề đã được quy định trong Điều lệ tổ chức và hoạt động của TCT.
TCT giữ quyền chi phối, đầu tư vốn và các nguồn lực khác vào các công ty

Trưởng ban kiểm soát là thành viên chuyên trách, ba thành viên kiêm nhiệm).
- Ban kiểm soát: 3 thành viên (trong đó Trưởng ban kiểm soát là thành
viên Hội đồng quản trị).
- Tổng giám đốc
- Phó tổng giám đốc: 4 người (trước mắt giữ nguyên số phó tổng giám đốc
hiện có).
- Kế toán trưởng
- Bộ máy giúp việc: 6 phòng
+ Phòng tổ chức cán bộ lao động
+ Phòng kinh doanh
+ Phòng kế hoạch đầu tư
+ Phòng khoa học kĩ thuật và hợp tác quốc tế
+ Phòng tài chính kế toán
+ Văn phòng
b) Các đơn vị trực tiếp sản xuất (hạch toán phụ thuộc)
* Trung tâm vận tải- dịch vụ và đại lý vận tải:
Đơn vị trực tiếp làm nhiệm vụ vận tải. Đây là lực lượng nòng cốt đảm
nhận nhiệm vụ vận tải của công ty mẹ. Hiện nay có 26 tàu đẩy = 4124CV, 100
sà lan, tạo thành 25 đoàn phương tiện, trọng tải mỗi đoàn từ 800 đến 1600 tấn
với tổng trọng tải là 24200 tấn phương tiện. Hàng năm vận chuyển từ 600 đến
700 ngàn tấn, và đạt từ 100 đến 110 triệu Tkm, phục vụ vận chuyển hàng hoá
cho các nhà máy nhiệt điện, phân đạm: Phả Lại, Ninh Bình, Xi măng Hoàng
Thạch, Chin Fong, Đạm Hà Bắc…vv..Ngoài ra còn đảm nhận nhiệm vụ chuyển
tải phục vụ cho việc xuất khẩu than. Doanh thu năm 2007 ước đạt 33 tỷ đồng.
Dự kiến từ nay đến năm 2010 trung tâm sẽ có 31 tàu đẩy = 5374 CV, 120
sà lan ghép thành 30 đoàn phương tiện với tổng trọng tải đạt 30 nghìn tấn
phương tiện. Sản lượng vận chuyển đạt 1 triệu tấn, tấn luân chuyển đạt từ 150
đến 200 triệu Tkm. Doanh thu đạt 50 tỷ đồng trở lên.
* Cảng Hà Nội và Cảng Việt Trì:
Chủ yếu làm nhiệm vụ xếp dỡ, ngoài ra có kết hợp phát triển thêm làm

tự hành từ 1000 đến 2500 tấn. Hàng năm có thể sửa chữa 42000 TPT + 12000
CV. Ngoài nhiệm vụ đóng mới và sửa chữa, công ty còn đầu tư thêm phương
tiện để sản xuất vận tải. Hiện nay công ty có gần 2000 tấn phương tiện, doanh
thu năm 2007 ước đạt 50 tỷ đồng. Dự kiến đến năm 2010 năng lực sửa chữa đạt
60000 TPT + 20000 CV, đầu tư thêm để đội tàu đạt trên 10000 tấn phương tiện.
Tổng doanh thu đạt 100 tỷ đồng.
* Công ty vật tư kĩ thuật và xây dựng công trình đường thuỷ:
Dự kiến sẽ cổ phần hoá trong năm 2007 nhưng hiện nay do vướng mắc về
tài chính, chưa giải quyết ngay được nên thực hiện cổ phần hoá là rất khó, mặt
khác Công ty có số vốn nhỏ (dước 1,5 tỷ đồng), lực lượng lao động không lớn
có 68 người, đề nghị Bộ Giao thông vận tải cho sáp nhập về làm thành viên
hạch toán phụ thuộc Tổng công ty sau này kho công ty ổn định sẽ tiếp tục thực
hiện cổ phần hoá.
* Trung tâm dạy nghề và tư vấn việc làm:
Do Trường Bán công Giao thông vận tải thủy sẽ giải thể vì nhà nước
không duy trì hình thức Trường bán công. TCT đề nghị Bộ Giao thông vận tải