CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÔNG CỤ PHÁT TRIỂN
I. Cơ sở lý thuyết
1. Các khái niệm cơ bản
- Cơ sở dữ liệu: Là một tập hợp các bảng dữ liệu có quan hệ với nhau sao cho
cấu trúc của chúng cũng như các mối quan hệ bên trong giữa chúng là tách biệt với
chương trình ứng dụng bên ngoài, đồng thời nhiều người dùng khác nhau cũng như
nhiều ứng dụng khác nhau có thể cùng khai thác và chia xẻ một cách chọn lọc lúc cần.
- Thực thể: Là hình ảnh cụ thể của một đối tượng trong hệ thống thông tin quản
lý. Một thực thể xác định Tên và các thuộc tính.
- Thuộc tính: Là một yếu tố dữ liệu hoặc thông tin của thực thể ấy.
- Lớp thực thể: Là các thực thể cùng thuộc tính.
- Lược đồ quan hệ: Tập các thuộc tính của một quan hệ. Lược đồ một quan hệ
gồm các thuộc tính của thực thể cùng với các mệnh đề ràng buộc.
VD: Lược đồ một quan hệ
R = <x, w> = ( A
1
:D
1
,A
2
:D
2
, .., A
n
:D
n
, M)
Trong đó: R là một lược đồ quan hệ
A
i
: tên thuộc tính

theo tiêu chuẩn nào đó ta có thể tìm kiếm dữ liệu nhanh theo tiêu chuẩn đó.
4. Mục tiêu và tính ưu việt của mô hình quan hệ
- Cho một lược đồ dữ liệu dễ sử dụng, mô hình đơn giản, người dùng không cần
biết cấu trúc vật lý của dữ liệu. Tiện lợi cho người dùng cuối không chuyên tin học.
- Tăng cường tính độc lập của dữ liệu, đặc biệt là độc lập vật lý.
- Cho một khả năng có một ngôn ngữ thao tác bậc cao.
- Tối ưu việc tìm kiếm dữ liệu trong cơ sở dữ liệu, hệ quản trị tự tìm cách truy nhập.
- Cải thiện nâng cao toàn vẹn dữ liệu và bảo mật dữ liệu.
- Có thể phục vụ cho nhiều chương trình ứng dụng.
- Có cơ sở toán học phong phú chắc chắn:
* Lý thuyết quan hệ
* Dạng chuẩn có độ bền vững và đầy đủ thông tin
II. Công cụ phát triển
1. Lựa chọn công cụ
Do tính chất của cơ sở dữ liệu của bài toán chương trình này sử dụng ngôn ngữ
lập trình Visual Basic 6.0 trong việc tạo giao diện và chương trình chính, kết hợp với
Microsoft Access 97 tạo cơ sở dữ liệu. Chương trình chạy trên nền Win95/ Win98.
Visual Basic là ngôn ngữ lập trình thông dụng trên Windows. Visual Basic 6.0
hỗ trợ quản lý Cơ sở dữ liệu và Internet, đặc biệt là quản lý cơ sở dữ liệu.
Visual Basic có nhiều tính năng mới. Các điều khiển mới cho phép ta viết các
chương trình ứng dụng kết hợp các giao diện, cách xử lý và tính năng của Office 97 và
trình duyệt Web Internet Explorer.
Mặt khác, khi dùng Visual Basic sẽ tiết kiệm thời gian và công sức so với các
ngôn ngữ lập trình khác khi xây dựng cùng một ứng dụng.
Visual Basic gắn liền với khái niệm lập trình trực quan (Visual), nghĩa là khi
thiết kế chương trình ta nhìn thấy ngay kết quả qua từng thao tác và giao diện khi
chương trình thực hiện. Đây là thuận lợi lớn so với các ngôn ngữ lập trình khác, Visual
Basic cho phép ta chỉnh sửa đơn giản, nhanh chóng về màu sắc, kích thước và hình
dáng của các đối tượng có mặt trong ứng dụng.
Bên cạnh đó, Visual Basic còn hỗ trợ tính năng kết nối môi trương dữ liệu

Là phương pháp khảo sát và thực hiện tin học hoá cho các hệ thống quản lý. Đặc
trưng của phương pháp này là xem xét, tách biệt dữ liệu và xử lý đảm bảo tính khách
quan trong quá trình phân tích và cung cấp đầy đủ các mô hình để diễn đạt các bước cập
nhật. Hệ thống bao gồm dữ liệu và xử lý được biểu diễn ở ba mức:
- Mức quan niệm
- Mức tổ chức ( logic )
- Mức vật lý
* Mức quan niệm dữ liệu:
Là mức cảm nhận đầu tiên để xác định hệ thống thông tin, ở mức này cần
trả lời câu hỏi: Hệ thống thông tin cần những yếu tố gì? Chức năng ra sao? Gồm
những dữ liệu nào và qui tắc như thế nào?
* Mức tổ chức:
Là mức tổng hợp các yếu tố đã nhận diện ở mức quan niệm. Trong một
tổng thể vận động cần phải trả lời được các câu hỏi: Ai làm? Làm ở đâu và khi
nào?
* Mức vật lý:
Là mức chi tiết. Về dữ liệu cần có các quan hệ cụ thể, có một ngôn ngữ
lập trình cụ thể. Về xử lý cần có đầy đủ các đặc tả cho từng thủ tục chương trình, có sự
tham khảo ngôn ngữ trong chương trình này.
Bảng tóm tắt các mô hình sử dụng để biểu diễn cho mức cảm nhận theo
phương pháp Merise:
Mức mô tả Các khái niệm sử dụng
Dữ liệu Xử lý
Quan niệm Mô hình quan niệm dữ liệu Mô hình quan niệm xử lý
Logic Mô hình logic dữ liệu Mô hình logic xử lý
Vật lý Mô hình vật lý dữ liệu Mô hình vật lý xử lý
2. Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access
Microsoft Access là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu tương tác với người sử dụng
chạy trên môi trường Windows, nó tăng thêm sức mạnh trong công tác tổ chức và tìm
kiếm thông tin. Các qui tắc kiểm tra dữ liệu , giá trị mặc định, khuôn nhập dữ liệu... của

những công việc liên quan đến máy tính nhưng rất hạn chế. Khách sạn không sử dụng
máy tính thường xuyên nên Giám đốc chưa có kế hoạch cho nhân viên đi học thêm tin
học ứng dụng và mua thêm máy tính mới.
Khách sạn có một máy điện thoại tổng đài với ba line được nối với điện thoại tất
cả các phòng. Đồng thời máy tổng đài được nối với một máy in có tác dụng in ra các
cuộc gọi trong khách sạn. Phòng tiếp tân căn cứ vào đây để cộng vào khoản tiền thanh
toán cho khách khi khách trả phòng.
Với bài toán quản lý này tôi sẽ viết chương trình điều khiển việc quản lý khách
sạn bằng máy tính nhằm mục đích giảm được tời gian cho nhân viên ở phòng tiếp tân
và có thể giảm được lượng nhân viên làm việc ở phòng này. Bài toán chủ yếu xoay
quanh các thông tin ở phòng tiếp tân, còn các phòng khác do thông tin và công việc
không nhiều nên không đi sâu vào từng chi tiết.
Bài toán quản lý Khách sạn bằng máy tính phần nào thay thế được một phần
công việc cho nhân viên ở phòng tiếp tân đồng thời tạo điều kiện giúp cho nhân viên
trong Khách sạn tiếp xúc và làm quen với máy tính. Thực hiện cơ chế tự động hoá trong
các khâu quản lý bằng máy tính. Do vậy nhân viên không phải thực hiện công việc ghi
chép mà chỉ làm công việc giải đáp thắc mắc của khách và nghe điện thoại.
Chính vì vậy đã giúp khách sạn giảm một khoản tiền nhất định chi trả lương và
giúp cho nhân viên tiếp tân không phải vất vả như làm bằng tay nữa đồng thời tập làm
quen với máy tính, đưa tin học vào ứng dụng rộng rãi.