16
PHỤ LỤC 1
CÁC THÍ DỤ VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP GHI CHÉP
NGHIỆP VỤ “HỢP NHẤT KINH DOANH” TÓM TẮT LÝ THUYẾT

 Phương pháp hợp nhất (pooling/uniting of interest method): tài sản được ghi nhận
vào sổ sách mới theo giá trị sổ sách trên sổ sách cũ, do đó không có phát sinh lợi
thế thương mại (dương hay âm). Chênh lệch phát sinh nếu có sẽ được ghi như một
khoản điều chỉnh của nguồn vốn cổ phần. Lợi nhuận chưa phân phối cũng được
chuyển sang sổ sách mới.
 Phương pháp mua (purchase method): tài sản được ghi nhận vào sổ sách mới theo
giá hợp lý, chênh lệch sẽ là lợi thế thương mại (dương hay âm). Lợi nhuận chưa
phân phối trên sổ sách cũ không còn mang sang sổ sách mới. DỮ LIỆU CHUNG

Bảng Cân Đối kế toán 31-12-1996
Công ty A và Công ty B (Trước thời điểm hợp nhất)

Công ty A Công ty B
Tài sản
Tiền 30.000 37.400
Nợ phải thu 35.000 9.100
Hàng tồn kho 23.000 16.100
Nhà máy 200.000 50.000
Trừ hao mòn luỹ kế (21.000) (10.000)
Bằng phát minh sáng chế X 10.000

Cng 267.000 112.600 379.600

Ngun vn
N phi tr 4.000 6.600 10.600
Trỏi phiu phi tr 100.000 X 100.000
Vn c phn 100.000 50.000 150.000
Vn iu chnh * 15.000 15.000 30.000
Lói cha phõn phi 48.000 41.000 89.000
Cng 267.000 112.600 379.600 Bỳt toỏn phn nh s hp nht ca hai cụng ty trờn s sỏch ca cụng ty C l:
Tin 67.400
N phi thu 44.100
Hng tn kho 39.100
Nh mỏy (thun) 219.000
Bng phỏt minh 10.000
N phi tr 10.600
Trỏi phiu phi tr 100.000
Vn c phn 400.000
Vn iu chnh (220.000)
Lói cha phõn phi 89.000

* Voỏn ủieu chổnh: Phan ủieu chổnh cuỷa voỏn coồ phan
18
ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP MUA TRONG TRƯỜNG HỢP CÔNG TY
A VÀ CÔNG TY B HỢP NHẤT THÀNH CÔNG TY C
– CÓ LỢI THẾ THƯƠNG MẠI
PHỤ LỤC 2
CÁC THÍ DỤ VỀ PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ LỢI THẾ
THƯƠNG MẠI ÂM (NEGATIVE GOODWILL) TÓM TẮT YÊU CẦU CỦA IAS 22 (1993) VÀ IAS 22 (1998)

IAS 22 (1993)
Cho phép 2 phương pháp:
Phương pháp chuẩn:
Lợi thế thương mại âm nếu nhỏ hơn tổng giá trị hợp lý của tài sản phi tiền tệ được sẽ
được phân bổ ghi giảm giá trị hợp lý của các tài sản này theo tỷ trọng của chúng trong
tổng số.
Lợi thế thương mại âm nếu lớn hơn tổng giá trị hợp lý của tài sản phi tiền tệ sẽ chỉ
được phân bổ ghi giảm giá trị hợp lý của tài sản phi tiền tệ bằng với tổng giá trị hợp lý
của các tài sản này. Phần vượt sẽ ghi vào lợi thế thương mại âm (trong phần nguồn
vốn) như một khoản thu nhập chưa ghi nhận và phân bổ dần vào lợi nhuận trong thời
gian không quá 5 năm (trừ trường hợp có lý do hợp lý có thể trên 5 năm nhưng không
được quá 20 năm).
Phương pháp thay thế:
Lợi thế thương mại âm được ghi toàn bộ vào nguồn vốn như một khoản thu nhập chưa
ghi nhận và phân bổ vào lợi nhuận trong thời gian không quá 5 năm. (trừ trường hợp
có lý do hợp lý có thể trên 5 năm nhưng không được quá 20 năm).

IAS 22 (1998)
Chỉ còn cho phép 1 phương pháp. Lợi thế thương mại âm nếu có liên quan đến khoản
lỗ hay chi phí nào sẽ được cấn trừ với khoản đó theo đúng cách mà khoản đó đưa vào
chi phí. Nếu không có liên quan đến khoản lỗ/chi phí nào và nếu nhỏ hơn hoặc bằng
với tổng giá trị tài sản phi tiền tệ có thể nhận dạng được, lợi thế thương mại âm sẽ
được ghi nhận như một tài sản âm và sẽ phân bổ vào lợi nhuận tương ứng với việc

Nhà máy 48.000 61,5 (11.070) 36.930
Bằng phát minh 13.000 16,6 (2.988) 10.012
78.100 100,0 (18.000) 60.100

Bút toán ghi nhận nghiệp vụ mua trên sổ sách của công ty A như sau:

Tiền 37.400
Nợ phải thu 9.100
Hàng tồn kho 13.158
Nhà máy (thuần) 36.930
Bằng phát minh 10.012
Nợ phải trả 6.600
Tiền 100.000