GIỚI THIỆU VỀ BỘ TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ ISO 14000
3.1. SƠ LƯC VỀ BỘ TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ ISO 14000
Bộ Tiêu chuẩn được xây dựng trên cơ sở thỏa thuận quốc tế bao gồm các yêu cầu đối
với các yếu tố cơ bản có thể điều chỉnh được. Nhằm thiết lập nên hệ thống quản lý môi
trường có khả năng cải thiện một cách liên tục.
Bộ Tiêu chuẩn ISO 14000 đem đến cách tiếp cận hệ thống cho việc quản lý môi trường
nhằm thiết lập hệ thống quản lý môi trường và cung cấp các công cụ hỗ trợ có liên quan
như: Kiểm toán môi trường, nhãn môi trường, phân tích vòng đời sản phẩm, v.v…, cho các
doanh nghiệp và các tổ chức cơ sở khác, để quản lý tác động của họ đối với môi trường.
Nhằm ngăn ngừa ô nhiễm và liên tục cải thiện môi trường với sự cam kết của lãnh đạo và
sự tham gia có ý thức của mọi thành viên.
Bộ Tiêu chuẩn ISO 14000 đề cập đến 6 lónh vực sau:
• Hệ thống quản lý môi trường (EMS).
• Kiểm toán môi trường (EA ).
• Đánh giá kết quả hoạt động môi trường (EPE ).
• Ghi nhãn môi trường ( EL ),
• Đánh giá vòng đời của sản phẩm (LCA ).
• Các khía cạnh môi trường về tiêu chuẩn sản phẩm (EAPS )
Theo cách tiếp cận của Ban kỹ thuật TC207, Bộ Tiêu chuẩn ISO 14000 với nội dung
trên được cấu trúc thành 3 mảng chính sau:
A. Hệ thống quản lý: bao gồm 2 tiêu chuẩn chính là:
• ISO 14001 :1996 tương đương TCVN ISO 14001 :1998 Hệ thống quản lý môi
trường – Quy đònh và hướng dẫn sử dụng.
• ISO 14004: 1996 tương đương với TCVN 14004 : 1998 Hệ thống quản lý môi
trường – Hướng dẫn chung về nguyên tắc, hệ thống và kỹ thuật hỗ trợ.
• ISO 14001: 2004 Enviromenttal Managerment Systems – Requirements with guidance
for use.
B. Các công cụ đánh giá và kiểm toán gồm 4 tiêu chuẩn về Đánh giá kết quả hoạt động
môi trường và Kiểm toán môi trường .
C. Các công cụ hỗ trợ đònh hướng sản phẩm bao gồm 9 tiêu chuẩn về Đánh giá chu
trình sống và Nhãn môi trường.
3.3. MÔ HÌNH ISO 14001
Mô hình Hệ thống quản lý môi trường theo quan điểm cơ bản của tổ chức, dựa trên các
nguyên tắc sau:
a) Chính sách môi trường : Tổ chức cần phải đònh ra chính sách môi trường và tự đảm bảo
sự cam kết về Hệ thống quản lý môi trường của mình.
b) Lập kế hoạch: Tổ chức phải đề ra kế hoạch để thực hiện chính sách môi trường của
mình.
c) Thực hiện và điều hành: Để thực hiện có hiệu quả, tổ chức phải phát triển khả năng và
cơ chế hỗ trợ cần thiết để đạt được chính sách, mục tiêu, và chỉ tiêu môi trường của
mình.
d) Kiểm tra và hành động khắc phục: Tổ chức cần phải đo, giám sát và đánh giá kết quả
hoạt động môi trường của mình.
Cải tiến liên tục
Chính sách môi trường
Xem xét của lãnh đạo
Lập kế hoạch
Thực hiện và điều hành
Kiểm tra và hành động khắc phục
e) Xem xét của lãnh đạo: Tổ chức phải xem xét lại và cải tiến liên tục Hệ thống quản lý
môi trường nhằm cải thiện kết quả hoạt động tổng thể về môi trường của mình.
Hình 3.2: Mô hình hệ thống quản lý môi trường
3.4. LI ÍCH VÀ NHỮNG BẤT CẬP CỦA VIỆC ÁP DỤNG ISO 14001
Tiêu chuẩn ISO 14000 là nhân tố quan trọng trong quá trình phát triển và thương mại,
có nhiều nguyên nhân khác nhau làm nên đặc tính quan trọng của Bộ Tiêu chuẩn ISO
14001 này, trong đó có ba nguyên nhân mấu chốt là:
- Thứ nhất: Bản thân các Tiêu chuẩn quốc tế được ban hành để hổ trợ cho thương
mại và gỡ bỏ các hàng rào thương mại.
- Thứ hai: Việc xây dựng các tiêu chuẩn này sẽ cải thiện kết quả hoạt động môi
trường trên phạm vi toàn cầu.
- Thứ ba: Các Tiêu chuẩn này được xây dựng trên cơ sở nhất trí toàn cầu về quản lý