Khoá luận tốt nghiệp Nguyễn Xuân Hng - Nhật 2 - K37C
Những Biện Pháp Để Đàm Phán Có Hiệu Quả
I. Tình hình tiến hành đàm phán ở Việt Nam.
1. Đàm phán thơng mại ở Việt Nam trớc đổi mới.
Trớc thời kỳ đổi mới, nền kinh tế Việt Nam hoàn toàn mang tính tập
trung, kế hoạch hoá. Nhà nớc nắm giữ toàn bộ phơng tiện sản xuất và phân
phối các chỉ tiêu chất lợng và sản lợng cho các đơn vị thuộc sở hữu nhà nớc.
Nền công nghiệp hợp tác hoá đợc coi là cơ sở tạo giá trị thặng d cho xã hội
để phát triển công nghiệp nặng. các dịch vụ bị coi là chi phí sản xuất và
hoạt động thơng mại ngoài quốc doanh bị coi là hoạt động chợ đen. Trong
hoàn cảnh và điều kiện kinh tế nh vậy, giá cả hầu nh không có ý nghĩa gì.
Trong khu công nghiệp, các xí nghiệp đợc giao chỉ tiêu và vật t cần
thiết cho sản xuất. Ngân hàng đóng vai trò thụ động cấp vốn theo yêu cầu của
kế hoạch. Nếu các xí nghiệp bị thua lỗ do bán hàng theo giá quy định thì các
xí nghiệp lại đợc bù lỗ bằng các khoản tín dụng trợ cấp vốn để duy trì sản
xuất. Các doanh nghiệp hoàn toàn yên tâm không phải trả lời câu hỏi sản
xuất cái gì? Sản xuất cho ai? Sản xuất nh thế nào? Và càng yên tâm không
phải ra ngoài xí nghiệp để đàm phán mua bán sản phẩm.
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, các xí nghiệp trong nớc không bao
giờ phải tính đến mối quan hệ giữa mục tiêu sản xuất trong nớc với xuất nhập
khẩu. Họ không có động cơ để quan tâm đến tình hình tài chính của mình,
đến quan hệ giữa ngời mua với ngời bán, thậm chí họ cũng chẳng quan tâm
đến đặc tính, lợi ích sản phẩm mà họ làm ra. Họ chỉ có nhiệm vụ liên hệ với
bộ chủ quản và coi nh hoàn thành nhiệm vụ
1
1
Khoá luận tốt nghiệp Nguyễn Xuân Hng - Nhật 2 - K37C
Khi đáp ứng yêu cầu của bộ chủ quản thay mặt cho uỷ ban kế hoạch nhà nớc.
Tất nhiên họ cũng xuất ngoại để đàm phán các hợp đồng theo các điều khoản
thoả thuận đã định sẵn trong kế hoạch nhà nớc và kế hoạch ngành.
Hoàn toàn khác, trong nền kinh tế thị trờng, các công ty quan tâm trớc

Khó khăn thứ hai là vấn đề con ngời. Yếu tố con ngời luôn đóng vai
trò quyết định vì đàm phán thơng mại là một hoạt động không chỉ có tính
khoa học và kỹ thuật mà còn bao hàm trong nó tính nghệ thuật. Hiện tại ở
Việt Nam cha có trờng đại học nào đa môn kỹ năng đàm phán kinh doanh
vào giảng dạy cho nên cử nhân kinh tế của Việt Nam khi ra trờng sẽ hết sức
bỡ ngỡ khi phải bớc vào các thơng vụ phức tạp. Tại các doanh nghiệp nớc
ngoài đều có bộ phận huấn luyện đào tạo nên mỗi cá nhân phải học hỏi kinh
nghiệm của ngời đi trớc. Đặc biệt là khá nhiều cán bộ xuất nhập khẩu rất yếu
về ngoại ngữ. Ngoại ngữ rất quan trọng vì nó là phơng tiện trao đổi thông tin
giữa các đối tác với nhau và với thế giới bên ngoài để mở rộng và nâng cao
trình độ hiểu biết. Phải đến 60-70% các cuộc đàm phán hiện nay phải dùng
đến phiên dịch. Trong khi đó lại rất ít phiên dịch có nghiệp vụ về xuất nhập
khẩu.
Khó khăn thứ ba đối với các doanh ngiệp thuộc thành phần kinh tế
quốc doanh là ở chỗ cha gắn lợi ích cá nhân ngời đàm phán với cuộc đàm
phán nên nhiều khi không nêu cao đợc trách nhiệm của cán bộ đàm phán và
dễ làm ảnh hởng tới lợi ích chung của doanh nghiệp. Để đa đợc cuộc đàm
phán thành công thì buộc ngời đàm phán phải vợt qua rất nhiều khó khăn trở
ngại, làm việc quên mình không kể thời gian, có khi tình cảm cá nhân gia
3
3
Khoá luận tốt nghiệp Nguyễn Xuân Hng - Nhật 2 - K37C
đình cũng bị gián đoạn. Chỉ có lợi ích kinh tế mới có đủ sức mạnh để thúc
đẩy ngời đàm phán có đợc quyết tâm cao để giành chiến thắng. Tuy nhiên dù
là dới góc độ nào thì nhà đàm phán cũng phải kết hợp tốt giữa các lợi ích có
liên quan:nhà nớc, tập thể, cá nhân.
Một trong những điều mà các nhà đàm phán Việt Nam khá thành công
là gây đợc thiện cảm với khách hàng. Theo một số chuyên gia, nếu gây đợc
thiện cảm với khách hàng thì giành đợc thắng lợi tới 30% kết quả của cuộc
đàm phán. Sở dĩ có đợc những thiện cảm nh vậy là vì các nhà kinh doanh

Cử cán bộ trực tiếp nghiên cứu thị trờng.
Thu thập thông tin về khách hàng và thị trờng qua cơ quan đại diện th-
ơng mại của Việt Nam tại thị trờng đó.
Nghiên cứu thị trờng theo phơng thức tại văn phòng qua các tài liệu có
thể thu thập đợc.
Nghiên cứu qua dịch vụ của các công ty chuyên nghiên cứu thị trờng.
Tiến hành mua bán thử, trên cơ sở đó nắm đợc tình hình khách hàng và
thị trờng.
Đồng thời với việc nắm vững thị trờng và khách hàng thì cán bộ đàm
phán đã nhận thức đợc những điểm mạnh, điểm yếu của mình và công ty
mình về tất cả các mặt nh:Uy tín, khả năng tài chính, trình độ cán bộ đàm
phán, vị trí của ta trên thị trờng, cơ cấu bộ máy tổ chứcđể có thể phát huy u
thế của mình khi có thời cơ đến tạo ra sức mạnh áp đảo đối phơng.
5
5