Một số biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn
cho trẻ trong trường mầm non
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ em là hạnh phúc của mỗi gia đình, là ch ủ nhân tương lai của đ ất
nước. Ngày nay cùng với sự phát triển của đất nước các gia đđnh đă có cuộc
sống sung túc hơn, đầy đủ hơn và trnh độ dân trí ngày một cao h ơn. Vì v ậy
việc chăm sóc giáo dục trẻ cũng được gia đđnh và xă hội quan tâm nhiều
hơn, chăm sóc tốt hơn. Chính vì thế mà giáo dục mầm non đang ngày đ ược
quan tâm nhiều hơn.
Để đạt được mục tiêu của ngành học là giúp trẻ phát triển toàn di ện
thhể

chât lẫn tinh thần ,việc kết hợp hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm

sóc sức khoẻ và giáo dục là điều tất yếu. Vì sức kh ỏe là vốn quý giá là
hạnh phúc của mỗi gia đđnh và toàn xă hội “Không th ể có sự thông minh
trong cơ thể ốm yếu”. Do vậy việc chăm sóc, bảo vệ, tăng cường sức kh ỏe
cho những chủ nhân tương lai của đất nước là việc làm thiêng liêng cao cả,
là trách nhiệm của toàn xă hội và đặc biệt là đội ngũ giáo viên m ầm non
trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. Giúp trẻ lớn lên trở thành nh ững con
người mạnh về thể chất, đẹp về tâm hồn, cao về trí tuệ.
Có thể nói rằng yếu tố giúp trẻ phát triển cân đối hài hòa hoàn toàn ph ụ
thuộc vào chất lượng nuôi dưỡng đặc biệt là chất lượng bữa ăn hàng ngày
của trẻ. Vì lứa tuổi mầm non phát triển rất nhanh về thể lực và trí tuệ.
Nếu được chăm sóc nuôi dưỡng đầy đủ trẻ sẽ phát triển tốt và d ễ dàng
lĩnh hội những kiến thức trong quá trình giáo dục đồng thời h ạn ch ế được
ốm đau, bệnh tật.
Trong cuộc sống hàng ngày mỗi con người đều có nhu cầu ăn, uống đ ể duy
trì sự sống, nhưng ăn uống như thế nào để đảm bảo đầy đủ thành ph ần



sẽ mau lớn, khỏe mạnh, thông minh, và học giỏi. Ngược lại, nếu nuôi
dưỡng không đúng cách, trẻ sẽ bị còi cọc, chậm lớn, chậm phát tri ển và dễ
dàng

mắc

bệnh.

Dinh dưỡng không hợp lý kể cả thiếu hoặc thừa đều ảnh h ưởng đến
sức khỏe và sự phát triển của trẻ, làm tăng khả năng bệnh tật, có th ể b ị
suy dinh dưỡng và bị béo phì. Khi thiếu dinh d ưỡng t ạm th ời, c ơ th ể c ủa
trẻ phát triển chậm lại và tình trạng đó có thể phục hồi khi l ượng th ức ăn
đưa vào đầy đủ và cân đối. Nếu tình trạng dinh dưỡng không h ợp l ư kéo
dài sẽ cản trở quá trnh phục hồi của trẻ. Do đó việc quan tâm đến ch ế đ ộ


dinh dưỡng cho trẻ là việc làm cần thiết. Dinh d ưỡng h ợp lý, đó là kh ẩu
phần ăn hàng ngày phải đủ về số lượng và cân đối v ề ch ất l ượng.
- Cân đối giữa các chất sinh năng lượng (đạm, béo, đường).
- Cân đối giữa thức ăn có nguồn gốc động vật và th ực v ật.
Nhu cầu về dinh dưỡng của trẻ em nếu tính theo cân nặng cao h ơn
người lớn. Vì vậy, muốn đảm bảo nhu cầu dinh d ưỡng cho tr ẻ c ần ph ải
cho trẻ ăn các thức ăn giàu chất dinh dưỡng và cần chia ra nhiều bữa vì dạ
dày của trẻ còn nhỏ, khả năng tiêu hóa còn hạn chế không th ể hấp thu
nhiều thức ăn trong cùng một lúc. Ở trẻ nhỏ niêm mạc ruột ch ưa bền
chắc nên dễ bị viêm ruột. Màng treo ở ruột ở trẻ em thường dài nên dễ bị
lồng ruột hay xoắn ruột. Cơ thực quản và cơ dạ dầy của trẻ mỏng, y ếu
nên trẻ dễ bị nghẹn hoặc bị nôn trớ nhất là sau khi trẻ ăn nhiều.
Niêm mạc ruột non chưa bền chắc nên trẻ dễ hấp thụ những sản
phẩm thức ăn của quá trnh tiêu hoá và vi khuẩn d ễ xâm nh ập gây ra r ối

các hoạt động một cách tích cực. Khi trẻ hoạt động tích c ực sẽ tiêu hao
nhiều năng lượng. Với cơ thể trẻ sẽ lấy năng lượng ở đâu để hoạt động,
đương nhiên nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể là th ức ăn. Th ường
buổi sáng, trẻ ăn rất ít, do vậy không thể đủ năng l ượng cho tr ẻ đ ủ ho ạt
động. Vì vậy, nhất thiết phải có bữa ăn tr ưa để bù đ ắp ph ần năng l ượng b ị
tiêu hao trong các hoạt động từ sáng đến trưa và cung cấp năng lượng cho
trẻ tham gia vào các hoạt động buổi chiều. Nếu nh ư trẻ không có b ữa ăn
trưa hay có ăn nhưng không hợp lý thhì cũng sẽ ảnh h ưởng r ất l ớn đ ến s ự
phát triển thể chất của trẻ.
2. Cơ sở thực tiễn.
Việc đảm bảo chế độ ăn hàng ngày cho trẻ trong trường mầm non
nói chung và trường mầm non tôi đang công tác nói riêng luôn đ ược đ ặt
lên hàng đầu trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Th ực đơn cũng đ ược
thay đổi phù hợp theo mùa và phù hợp với từng giai đoạn c ủa trẻ. Các
món ăn ngon thơm ngon, hấp dẫn, đạt tiêu chuẩn về vệ sinh, dinh dưỡng,
an toàn, hợp lý cân đối về lượng và chất cho trẻ. Muốn vậy, đòi h ỏi cô nuôi
phải tìm tòi , học hỏi, khám phá những món ăn ngon , m ới lạ , h ấp dẫn đ ể
chế biến cho trẻ ăn tại trường. Các cô nuôi không ngừng nâng cao chuyên
môn cũng như tay nghề để đáp ứng các nhu cầu dinh d ưỡng tốt nh ất cho
các cháu. Đồng thời tuyên truyền và phối kết hợp chặt chẽ với các bậc phụ
huynh về công tác chăm sóc, giáo dục và nuôi dưỡng trẻ. Chinh vì vậy để


nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong tr ường m ầm non, tôi
đã tìm ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng bữa ăn cho tr ẻ
trong trường. Khi thực hiện đề tài, tôi gặp một số thuận l ợi và khó khăn
sau:
a. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của phng Giáo dục và đào t ạo
Huyện Gia Lâm đặc biệt là sự chỉ đạo của ban giám hiệu nhà tr ường đã

đóng góp ủng hộ nhà trường để nâng cao bữa ăn cho trẻ còn hạn chế.
- Giá cả thực phẩm trên thị trường luôn biến động, chất lượng th ực
phẩm cũng bị ảnh hưởng.
- Trường mầm non có nhiều độ tuổi khác nhau, một số trẻ không có
thói quen nhai kỹ nên ảnh hưởng đến việc tiêu hóa của tr ẻ.
* Từ những thuận lợi và khó khăn trên, dựa trên cơ sở th ực tế tôi đă
nghiên cứu và thực hiện một số biện pháp chế biến món ăn cho trẻ mầm
non:
3. Các biện pháp thực hiện
a.Biện pháp 1 : Thực hiện tốt công tác tiếp ph ẩm và giao nh ận th ực
phẩm
Để có được bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng và tránh xảy ra ngộ độc th ực
phẩm thì yêu cầu cô nuôi và nhân viên nhà bếp phải có kiến thức về VSAT
thực phẩm, thực phẩm không đạt yêu cầu không được nh ận. Khi nh ận tôi
kiểm tra kỹ thực phẩm thấy có nghi ngờ phải báo ngày cho Ban giám hiệu,
tuyệt đối không sử dụng thực phẩm đó, cần lưu ý: tuy ệt đ ối không nh ận
thực phẩm không rõ nguồn gốc, hạn dùng hoặc quá hạn, đối v ới nh ững
thức ăn có sẵn, không mua thực phẩm đã qua sơ chế, chế bi ến không rõ
nguồn gốc, nơi sản xuất, giấy phép kinh doanh, đăng ký chất l ượng… Đ ặc
biệt không chấp nhận thực phẩm không đảm bảo chất l ượng nh ư rau
không tươi, thịt không tươi…
Khi nhận thực phẩm tôi luôn có sổ sách ghi chép đầy đủ định lượng và tình
trạng thực phẩm, các thực phẩm không đảm bảo không được tiếp nh ận
khi giao nhận thực phẩm, hai bên phải ký nhận cùng ch ứng ki ến của Ban


giám hiệu nhà trường và phải đúng đủ các thành phần hoặc đại diện ph ụ
huynh, khâu bảo quản tại kho của nhà bếp phải đảm bảo vệ sinh, không
để thực phẩm quá hạn, ẩm mốc kém chất lượng.
b. Biện pháp 2: Lựa chọn thực phẩm tươi ngon, đảm bảo dinh dưỡng

thị. động tác này giúp loại bỏ chất bẩn và những hóa chất còn đọng lại, ví
dụ như thuốc trừ sâu.
Nếu phần vỏ rau quả không được sạch, tốt nhất là gọt hoặc l ột bỏ. B ỏ đi
những lá ngoài cùng của các loại rau có lá, nh ư cải bắp... .Thức ăn phải
được chế biến nấu chín kỹ, rất nhiều thực phẩm sống, ví dụ như thịt gia
súc, gia cầm, trứng và sữa chưa tiệt trùng có thể ô nhiễm các vi khu ẩn gây
bệnh. Các thực phẩm cần được đun nấu kĩ trước khi ăn.
Nấu xong cho trẻ ăn ngay vì thực phẩm nấu chín nguội dần khi để ở nhiệt
độ thường, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn phát triển. Th ời gian
để càng lâu, nguy cơ nhiễm khuẩn càng cao. An toàn nhất, chúng ta nên ăn
ngay thức ăn khi vừa được nấu chín.
Cà chua phải sốt trong dầu mỡ mới đạt được lượng vitamin tốt nhất
Khoai tây, su su gọt xong phải ngâm trong nước mới loại bỏ được đ ộc t ố…
Gia vị có chất iôt khi bắc ra mới đựơc nêm vào.
Nếu muốn chế biến trước thực phẩm hoặc muốn giữ lại các thức ăn thừa,
phải được bảo quản các thực phẩm đó ở điều kiện nhiệt độ nóng, ho ặc
lạnh (gần hoặc dưới 10° C). Đây là nguyên tắc quan trọng nếu bạn muốn
bảo quản thực phẩm qua 4 hoặc 5 tiếng. Tất cả loại th ực ph ẩm cho tr ẻ
em không nên bảo quản. Một lỗi thông thường, dẫn đến các tr ường h ợp
ngộ độc thực phẩm là do để một số lượng lớn thực phẩm trong t ủ l ạnh.
Trong một tủ lạnh có quá nhiều thực phẩm, thực phẩm nấu chín không có
đủ độ lạnh nhanh cần thiết. Khi thực phẩm vẫn giữ được độ ấm lâu (trên
10°C), vi khuẩn phát triển mạnh, nhanh đủ đạt tới mức đ ộ gây bệnh


Thực hiên nghiêm túc quy định về lưu mẫu thức ăn. Hàng ngày, nhà
bếp phải lưu mẫu thức ăn theo quy định 24/24h mẫu thức ăn ph ải đ ược
lấy vừa nấu xong trước khi cho trẻ ăn. . Hộp đựng mẫu thức ăn phải sạch
sẽ có nhãn mác, có nắp đậy ghi rõ ngày giờ, có ch ữ ký c ủa ng ười l ưu
nghiệm và của nhân viên y tế. Trên nhãn mác phải ghi rõ ngày, gi ờ, tên món

Tăng cường bổ sung chất sắt cho trẻ đề phng chống thiếu máu cho trẻ khi
chế biến cụ thể:
Khi chế biến thức ăn cho trẻ tôi giảm bớt sử dụng muối nên tăng c ường
lượng nước mắm rất dinh dưỡng (nước mắm có bổ sung chất sắt) phối
hợp thêm một số loại rau quả có chứa nhiều vitamin C để có tác dụng t ốt
cho việc hấp thụ chất sắt, phng chống được các bệnh tật khi chuy ển mùa.
Bởi vđ ăn nhi ều muối sẽ có ảnh hưởng không tốt t ới trẻ nh ư: Sẽ làm cho
tuyến nước bọt của trẻ bị giảm, gây lợi cho các loại vi khu ẩn phát tri ển,
làm viêm nhiễm đường hô hấp. Ăn nhiều cơ th ể kém hấp thu kẽm bé sẽ
biếng ăn khó ngủ và chậm lớn.
VD: Như rau đay hàm lượng VitaminC là 77, Rau mồng tơi 72, Bắp c ải 30,
Cà chua 40, Bí ngô 40....
Để chế biến được món ăn ngon, hấp dẫn đối với trẻ thh nhân viên
nấu bếp phải nhanh nhẹn và có kỹ thuật thao tác chính xác, ph ải co kỹ
năng, kỹ sảo trong chế biến, có sáng kiến chế biến th ực phẩm nhanh để
đảm bảo thời gian cho trẻ ăn đúng giơ quy định.
VD:
- Khi nấu bạn nên xào thịt, rau củ quả trước khi cho vào nấu phi hành m ỡ
cho thơm trước khi xào thịt sẽ làm cho các sinh tố tan trong m ỡ đ ược h ấp
thụ hết và kích thích trẻ ăn ngon miệng
- Màu sắc của thức ăn cũng hấp dẫn trẻ màu như màu vàng của tr ứng,màu
xanh của rau lá,màu đỏ của cà rốt,màu nâu của thịt cá.


- Khi nấu bạn đậy ung (không nên quấy đảo nhiều) th ức ăn sẽ mau chín cà
giữ được sinh tố, thức ăn của trẻ phải nấu chín, không cho tr ẻ ăn th ức ăn
tái hoặc sống dễ gây tiêu chảy, nhiễm trùng run sán.
- Cho trẻ ăn thức ăn lỏng dễ tiêu cung cấp đủ chất dinh dưỡng, chất đ ạm,
chất béo, chất bột đường, rau củ,dưới dạng cháo lỏng,cơm,canh.
- Chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng rơ rệt đến s ự phát tri ển c ủa trẻ, b ởi

- Nấm hương: 0.005g
Cách làm
- Thịt gà, thịt lợn sơ chế sạch xay nhỏ ướp một chút gia vị, n ấm h ương rửa
sạch ngâm nước ấm một lúc đổ ra dổ cho róc xay nhỏ đổ vào nồi cho m ột
chút dầu.
- Phi thơm hành cho thịt lợn, gà vào xào săn cho ngấm gia v ị, ti ếp đ ến cho
nấm hương vào đảo cùng tới khi hỗn hợp chín m ềm thh đ ổ n ước vào đảo
đều. Đồng thời hoà bột đao đổ từ từ xuống hỗn hợp thịt t ới khi th ắng s ốt
sánh, nêm lại gia vị cho vừa ăn, cho rau mùi đảo đều bắc xuống.
Yêu cầu thành phẩm
- Trạng thái: Thịt chín mềm, nước sốt hơi sánh
- Màu sắc: Biến đổi tự nhiên của thịt rau, trông hấp dẫn
- Mùi vị: Thơm ngon đặc trưng của thịt và rau mùi vị vừa.
Với các món ăn phổ biến trên, trẻ trường tôi rất thích và hào h ứng khi
được ăn.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
- Nhờ sự nỗ lực của bản thân, với lòng yêu nghề, yêu trẻ tôi và các bạn
đồng nghiệp của tôi đă đạt được một số kết quả như sau:
a. Đối với nhà trường:
- Tạo được niềm tin tưởng đối với phụ huynh, do v ậy s ố trẻ ăn bán
trú tại trường ngày một đông
- Trường không có dịch bệnh và ngộ độc th ức ăn xảy ra trong tr ường.


- Thực đơn nhà trường phong phú, đảm bảo định lượng calo và t ỉ l ệ
các chất cân đối
- Qua các đợt kiểm tra về vệ sinh an toàn thực phẩm trường luôn đạt
loại tốt.
b. Đối với bản thân:
- Trình độ chuyên môn được nâng cao, có thêm nhiều kinh nghiệm

nhận thực phâm , lưu mẫu thức ăn và công tác vệ sinh được th ực hiện
nghiêm túc và có hiệu quả. Trẻ luôn thích đến tr ường vì nh ớ các món ăn.
Có được kết quả như vậy đó là sự phấn đấu của bản thân tôi kết h ợp v ới
đồng nghiệp đặc biệt là ban giám hiệu luôn sát cánh cùng tôi chỉnh s ửa
những biện pháp hình thức thay đổi các món ăn đảm bảo đúng đủ đ ịnh
lượng khẩu phần ăn của trẻ , món ăn tạo màu sắc hấp d ẫn đ ảm b ảo v ệ
sinh an toàn thực phẩm.


Để có được những kết quả trên, trước hết mỗi cô nuôi c ần nh ận th ức
đúng đắn vai trò, tầm quan trọng của công tác chăm sóc nuôi dưỡng và chế
biến món ăn cho trẻ ở nhà trường
Cần có sự đoàn kết nhất trí, lòng nhiệt tình, yêu ngh ề m ến tr ẻ, ham h ọc
hỏi, tìm tòi nghiên cứu các biện pháp chế biến món ăn cho trẻ
Trong công việc phải kiên trì, biết lắng nghe thông tin t ừ nhiều phía
để tự điều chỉnh cách chế biến của mình sao cho h ợp v ới trẻ. Ph ải năng
động, sáng tạo trong công việc, tạo sự đồng thuận trong tổ. Đặc bi ệt c ần
có sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong nhà tr ường và ph ụ
huynh học sinh.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ đă được triển khai th ực hiên t ại
trường mầm non Đa Tốn. Bản sáng kiến này không sao tránh kh ỏi nh ững
khiếm khuyết. Rất mong nhận được sự đóng góp của h ội đồng khoa h ọc
và các bạn đồng nghiệp để tôi có thêm kinh nghiệm, làm tốt h ơn n ữa trong
quá trình chăm sóc trẻ trong những năm học tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đa Tốn ,ngày 15 tháng 02 năm 2020
Người viết

Phan Thị Hiền