ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN GIA LÂM
TRƯỜNG MẦM NON TRUNG MẦU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TRẺ 4-5 TUỔI CÓ Ý THỨC
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở TRƯỜNG MẦM NON

Lĩnh vực:
Cấp học:
Tên tác giả:
Đơn vị công tác:
Chức vụ:

Giáo dục mẫu giáo
Mầm non
Đỗ Thị Thu Hường
Trường mầm non Trung Mầu
Giáo viên

NĂM HỌC: 2019-2020


MỤC LỤC
Nội dung
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN CÓ LIÊN QUAN
TRỰC TIẾP ĐẾN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TỔNG KẾT
KINH NGHIỆM:
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
1. Thuận lợi:

2
2
3
3-4
4
4
4-5
5
5
5-7
7
7
7
8
8
9
9 - 12
12
12 - 13
13 - 14
14 - 15


PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
“Tất cả vì một thế giới ngày mai - Hãy chung tay bảo vệ môi trường”.
Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng
cũng chính con người trong quá trình tồn tại và phát triển đã khai thác cạn kiệt
các nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, làm ảnh
hưởng đến chất lượng cuộc sống. “Giữ gìn vệ sinh môi trường góp phần nâng
cao chất lượng cuộc sống là trách nhiệm của mỗi chúng ta". Mỗi chúng ta ai


3/15


Là người giáo viên ham học hỏi, tâm huyết với sự nghiệp trồng người. Tôi
nhận thấy tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường nên tôi
đã chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục trẻ 4 - 5 tuổi có ý thức bảo vệ
môi trường ở trường mầm non”. để nghiên cứu và áp dụng trong năm học
2019 - 2020. Đề tài được tiến hành nghiên cứu trong một năm học, từ tháng 8
năm 2019 đến tháng 4 năm 2020 ở lớp Mẫu giáo 4 - 5 tuổi do tôi chủ nhiệm tại
trường Mầm Non. Trong quá trình áp dụng trên trẻ đã đạt được một số kết quả
đáng kể. Nay tôi xin được trao đổi với các bạn đồng nghiệp.
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN CÓ LIÊN QUAN TRỰC TIẾP ĐẾN
VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TỔNG KẾT KINH NGHIỆM:
Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về vật chất lẫn tinh thần, trong quá
trình tồn tại và phát triển con người đã khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên
nhiên làm mất cân bằng sinh thái. Do đó để bảo vệ môi trường chúng ta phải
thực hiện nhiều biện pháp khác nhau, trong đó biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ
môi trường được xem là có hiệu quả nhất là ở lứa tuổi mầm non.
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi nhằm hình thành ở trẻ
những hiểu biết sơ đẳng về môi trường, quan tâm đến các vấn đề môi trường
được thể hiện qua kiến thức, thái độ, kỹ năng, hành vi và trách nhiệm của trẻ đối
với môi trường. Giáo dục môi trường cho trẻ ở trường mầm non, sẽ giúp trẻ tạo ra
những phản xạ, thói quen đầu tiên và bảo vệ môi trường sống của mỗi cá thể, từ
đó xây dựng quan niệm, nhận thức, kiến thức và kỹ năng cho các bậc học sau.
Thông qua các hoạt động lao động phù hợp, trẻ có thể thực hiện các công việc
vừa sức với khả năng của mình và rất muốn chứng minh với người lớn về khả
năng của mình. Vì vậy có thể nói rằng đây là giai đoạn rất thích hợp để giáo dục
cho trẻ ý thức bảo vệ môi trường và khi bước vào lớp mẫu giáo lớn ý thức đó sẽ

nghiệp vụ vững vàng, mạnh dạn, tự tin khi áp dụng những biện pháp mới vào
công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
- Tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự sưu tầm tranh ảnh liên
quan đến hoạt động bảo vệ môi trường để thường xuyên có thông tin giáo dục
trẻ. Làm nhiều các đồ dùng, đồ chơi từ các nguyên liệu phế thải…
+ Trẻ:
- Trẻ thông minh, mạnh dạn khi giao tiếp với người lớn và bạn bè, nhanh nhẹn
thích tìm hiểu khám phá sự vật hiện tượng xung quanh, rất thích tham gia hoạt
động lao động, dọn dẹp lớp, sân trường, chăm sóc tưới cây nhặt cỏ…
- Hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp.
+ Phụ huynh:
- Luôn quan tâm trao đổi với cô về các hoạt động học, vui chơi, lao động… diễn
ra hàng ngày trên lớp. Sẵn sàng ủng hộ, đóng góp các nguyên vật liệu, phế liệu:
Vỏ hộp, bìa cứng, lon bia, chai nước rửa bát, chai xả vải, vỏ hộp sữa
chua….giúp cho việc làm đồ dùng càng thêm phong phú và đa dạng. Việc đó
góp một phần không nhỏ vào việc bảo vệ môi trường.

5/15


- Luôn kết hợp với cô giáo ý thức bảo vệ môi trường ở lớp, cũng như ở nhà.
Luôn gọn gàng, ngăn nắp, không xả rác bừa bãi…
Bên cạnh những thuận lợi trên, tôi cũng gặp một số khó khăn sau:
2. Khó khăn:
+ Cơ sở vật chất:
- Đồ dùng, dụng cụ trang bị cho trẻ khi tham gia các hoạt động lao động bảo
vệ môi trường chưa có.
+ Giáo viên:
- Xây dựng kế hoạch giáo dục của lớp chưa đi sâu vào nội dung bảo vệ môi
trường. Giáo viên chưa khai thác triệt để được hết chưa đi sâu vào các yếu tố

Biết cất dọn đồ dùng đồ chơi
đúng nơi quy định.
Không vứt rác bừa bãi, biết gom
rác vào thùng.
Phân biệt được những hành động
đúng, hành động sai trong vệc
bảo vệ môi trường.
Biết tiết kiệm nước khi sử dụng

42

15 = 36%

42

19 = 45%

42

17 = 40%

42

11 = 26%

42

13 = 31%

3.

nội dung cụ thể cho từng tháng đó về giáo dục bảo vệ môi trường. Tôi đã làm rõ
công việc để trả lời câu hỏi: Ở tháng này trẻ cần biết gì về môi trường? có hành
động gì trong việc bảo vệ môi trường nhằm hình thành và rèn luyện ý thức bảo
vệ môi trường cho trẻ.
2. Biện pháp 2: Trang trí lớp có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho
trẻ làm quen.
2.1/ Sưu tầm, tự làm các hình ảnh để giáo dục trẻ bảo vệ môi trường;
Tôi đã tìm tòi, sử dụng khả năng khéo tay của mình vẽ tranh, xé dán, sưu tầm
sách báo, mạng internet và in thành một tập tranh mỗi tờ tranh là khổ giấy A3,
với tên gọi: Bé chung tay bảo vệ môi trường. Nhằm một nội dung, giáo dục trẻ
và tuyên truyền kết hợp với phụ huynh, xây dựng nền tảng ý thức bảo vệ môi
trường. Mỗi chủ đề một tranh khác nhau, với mong muốn lồng ghép sâu hơn ý
thức bảo vệ môi trường vào các chủ đề. Tạo cho trẻ sự hứng thú, vui thích làm
và tìm hiểu nội dung các bức tranh.
Mỗi bức tranh mang tới một nội dung rõ nét, trẻ tham gia rất hứng thú, tích cực
và đạt kết quả cao, tạo ra nhiều sản phẩm đẹp.
Tôi đã sử dụng khả năng khéo tay của mình để vẽ tranh, còn trẻ thì tô màu cùng
cô. Với mong muốn các trẻ hãy góp một phần sức nhỏ bé vào công việc bảo vệ
môi trường, quét dọn đường làng, ngõ xóm, không xả rác bừa bãi. Qua đó trẻ

7/15


cảm nhận được công việc của bác lao công thật vất vả. Trẻ biết yêu quý, tôn
trọng công việc của người lao động. Mỗi một hành động nhỏ của trẻ đều góp
phần to lớn vào việc bảo vệ môi trường.
Biện pháp này mang tới hiệu quả rất cao, trẻ luôn ý thức được các hành động
đúng với môi trường.
2.2/ Sưu tầm tự đưa ra các bài tập tình huống về bảo vệ môi trường
Tôi sưu tầm chủ yếu là các bài tập đúng - sai, trẻ đánh dấu x vào những hành

3. Biện pháp 3: Lồng ghép ý thức, hành động giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ vào các hoạt động:
Nhằm thực hiện tốt các mục tiêu và các nội dung trong kế hoạch đã xây dựng từ
đầu năm, tôi đã tiến hành lồng ghép việc giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường
vào trong nội dung của các hoạt động cụ thể:
3.1/ Các hoạt động tạo hình:
Với mỗi bài học, mỗi tiết học tôi luôn lồng ghép giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi
trường cho trẻ.
Ví dụ: Đề tài “Làm một số đồ dùng trong gia đình từ các nguyên vật liệu, phế
liệu”
+ Trẻ biết tên gọi, đặc điểm của một số đồ dùng trong gia đình: Bàn là, vô tuyến,
tủ lạnh, máy giặt...

9/15


+ Trẻ biết sử dụng các nguyên vật liệu, phế liệu chắp ghép, dính... tạo thành các
loại đồ dùng trong gia đình.
+ Giáo dục trẻ biết sử dụng điện, nước tiết kiệm để góp phần bảo vệ môi trường.
Qua việc lồng ghép ý thức bảo vệ môi trường vào hoạt động tạo hình, tôi thấy
rất hiệu quả. Trẻ tạo ra các sản phẩm tạo hình đẹp, qua các sản phẩm tôi mở
rộng vốn hiểu biết của trẻ về ý thức bảo vệ môi trường. Môi trường tạo nên con
người, môi trường có sạch - đẹp thì chúng ta mới khỏe mạnh.
3.2/ Các hoạt động khám phá:
Ví dụ: Khám phá “Cây xanh và môi trường sống”
+ Trẻ biết được cây xanh có nhiều ích lợi đối với đời sống con người: Cho gỗ,
quả ngọt...Cây giúp cho môi trường thêm trong sạch, thoáng mát, ngăn lũ lụt,
hạn hán....
+ Giáo dục trẻ chăm sóc và bảo vệ cây xanh, có hành động, thái độ đúng - sai
với cây xanh và môi trường sống.

nước đối với các hoạt động của con người, động vật, cây cối…Qua đó trẻ có ý
thức hơn không vứt rác bừa bãi, bảo vệ nguồn nước sạch.
3.4/ Các hoạt động chiều:
Hình thành các thói quen lao động tự phục vụ: Lau dọn, sắp xếp gọn gàng đồ
dùng, đồ chơi, không vứt rác, vứt đồ chơi bừa bãi. Đi vệ sinh đúng nơi quy định,
biết giữ gìn nhà vệ sinh sạch sẽ, biết rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi đi
vệ sinh. Biết tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày, không để vòi nước chảy
liên tục,…Tổ chức cho trẻ lau chùi các giá đồ chơi, cùng cô chăm sóc bồn hoa
cây cảnh của lớp. Nhặt rác, lau lá cây cảnh, nhổ cỏ luống rau, bắt sâu, làm sạch
sân trường, vườn trường giúp cho ngôi trường sạch đẹp.
4. Biện pháp 4: Phát động phong trào thi đua bé bảo vệ môi trường.
4.1/ Thi đua thực hiện theo lịch bé bảo vệ môi trường:
Xây dựng lịch bé bảo vệ môi trường cho một tuần: Chia lớp làm 4 tổ, mỗi tổ 10
- 11 trẻ, mỗi tổ thực hiện công việc một tuần, nội dung công việc giống nhau.
Bao gồm thời gian, công việc, nhận xét trẻ đạt, trẻ chưa đạt tổ thực hiện. Mặt
cười với trẻ đạt, mặt mếu với trẻ chưa đạt.
Phân công nhiệm vụ cho các tổ: Các tổ thực hiện công việc từ thứ 2 đến thứ 6.
Nội dung công việc: Lau dọn đồ dùng, đồ chơi giá góc. Nhắc bạn không gây
tiếng ồn vào giờ học, giờ chơi; Lao động giữ vệ sinh, cảnh quan trên sân trường.
Chăm sóc bồn hoa, quét, nhặt giấy rác… Vệ sinh ca cốc, kiểm tra khăn rửa mặt,
khăn lau tay; Kiểm tra sử dụng điện, nước theo nhu cầu của lớp; Kiểm tra vệ

11/15


sinh trang phục của các bạn trong lớp. Trong bốn tổ, tổ nào đạt được nhiều mặt
cười hơn là tổ đó được khen thưởng.
Bảng nhận xét công việc của cả lớp: Chia làm 4 cột, gồm có: Thời gian, công
việc, ảnh minh họa, nhận xét trẻ tốt, trẻ chưa tốt. Qua bảng nhận xét chọn ra các
tổ ưu tú đạt giải cao.

Tổ 3

60 mặt cười

40 mặt mếu

Tổ 4

69 mặt cười

42 mặt mếu

Vậy tổ 4 đã nhận được nhiều lời khen nhất, tổ 4 dành được phần thưởng vật
chất, còn tổ 1, 2, 3 được nhận phần thưởng tinh thần. Thông qua việc thực hành

13/15


vệ sinh theo lịch trẻ có ý thức tự giác trong việc giữ vệ sinh và bảo vệ môi
trường. Đồng thời qua đó cũng tạo được cho trẻ thói quen, sự tự giác trong việc
giữ vệ sinh và bảo vệ môi trường.
4.2/ Động viên khen thưởng:
Cô chuẩn bị 4 hộp quà, trong bốn hộp quà có phần thưởng vật chất (truyện
tranh, bút chì, đồ chơi làm từ các nguyên liệu phế thải) và phần thưởng tinh thần
(tiếng vỗ tay, bài hát), mời tổ được giải nhất lên chọn hộp quà mà cả tổ thích,
còn các tổ giải nhì khen thưởng với hình thức vỗ tay khen ngợi. Điều đó làm trẻ
hăng hái cố gắng hơn trong những lần lao động sau.
Thực hiện phát động phong trào thi đua bé bảo vệ môi trường, tôi thấy trẻ lớp
tôi rất có ý thức bảo vệ môi trường. Trẻ luôn tích cực tham gia vào các hoạt
động. Qua các hoạt động lao động, trẻ khắc sâu hơn ý thức bảo vệ môi trường.

thú, tích cực khi tham gia công việc bảo vệ môi trường.
Ngay từ đầu năm học tôi đã rất quan tâm đến việc trang trí góc tuyên truyền
nhằm thu hút sự quan tâm của các bậc cha mẹ trong việc phối hợp cùng chăm
sóc giáo dục trẻ. Góc được trang trí nổi bật với nội dung phong phú, có phần
trao đổi giữa cha mẹ trẻ và cô giáo.
IV. HIỆU QUẢ SKKN:
1. Kết quả đạt được
Là người giáo viên yêu nghề, mến trẻ, tôi luôn quan tâm đến từng cá nhân trẻ,
kiên trì theo dõi kèm cặp, phát triển nhận thức về việc bảo vệ môi trường và hạn
chế tối đa những điều trẻ thực hiện chưa tốt. Vì thế khi áp dụng thực hiện một số
biện pháp trên kết quả lớp tôi đạt được như sau:
* Đối với giáo viên:
+ Giáo viên nâng cao được kỹ năng làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo từ các
nguyên vật liệu phế thải.
+ Giáo viên và trẻ gần gũi nhau hơn, trẻ giao tiếp với cô giáo rất tự nhiên, lễ
phép.
+ Giáo viên sáng tạo, linh hoạt, tự tin khi tổ chức và điều khiển trẻ hoạt động
học, cũng như các hoạt động khác.
+ Khác hẳn với trước đây, tôi không còn ngại mỗi khi tổ chức hoạt động lồng
ghép ý thức bảo vệ môi trường, luôn tự tin hướng trẻ vào các hoạt động có ý
nghĩa.
* Đối với trẻ:
+ Trẻ thích thú, tích cực và tự giác hơn trong việc vệ sinh môi trường lớp học,
trẻ có thói quen gọn gàng, ngăn nắp, không vứt rác bừa bãi.
+ Trẻ biết thể hiện tình cảm giao lưu với bạn bè, giữa trẻ và cô, giữa trẻ và cha
mẹ, thích tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường và biết được nhiệm vụ, thái
độ, cách ứng xử, chia sẻ đúng mực qua hành động đúng hoặc sai về ý thức bảo
vệ môi trường. Trẻ không còn ích kỷ, lười nhác, dỗi hờn khi không vừa ý.
* Kết quả cụ thể như sau:
STT Tiêu chí đánh giá

4. Không vứt rác bừa
42
17=40% 41=98%
24
57%
bãi, biết gom rác vào
thùng.
5. Phân
biệt
được
42
11=26% 42=100% 31
74%
những hành động
đúng, hành động sai
trong vệc bảo vệ môi
trường.
6. Biết tiết kiệm nước
42
13=31% 40=95%
27
64%
khi sử dụng
7. Nhắc nhở người lớn
42
10=24% 42=100% 32
76%
không được xả rác
bừa bãi.
8. Nhận biết nguyên

từ trách nhiệm mà xã hội đặt lên vai mình.
2. Kiến nghị và đề xuất :
* Đối với Phòng giáo dục:
Hiện nay trước yêu cầu cao của sự nghiệp giáo dục đào tạo đòi hỏi giáo viên
phải toàn diện, hoàn thiện về mọi mặt. Tôi kính mong các cấp lãnh đạo tạo
điều kiện cho giáo viên được đi dự chuyên đề, kiến tập những giờ hoạt động
ngoài trời có lồng ghép bảo vệ môi trường của các trường bạn nhiều hơn nữa,
để chúng tôi cũng có cơ hội học hỏi kinh nghiệm và về áp dụng tổ chức cho
trẻ hoạt động học, chơi có lồng ghép việc giáo dục bảo vệ môi trường ở lớp
được tốt hơn.
* Đối với nhà trường:
Đề nghị Ban Giám Hiệu trường trang bị thêm về cơ sở vật chất, mua đồ dùng
đồ chơi, sách tình huống đúng - sai về môi trường cho trẻ có đủ điều kiện
hoạt động theo các chủ đề.
Ban Giám Hiệu tạo điều kiện cho giáo viên và trẻ được đi thăm quan, dã
ngoại 1 số các địa điểm công viên, khu vui chơi những nơi sạch sẽ, nhiều cây
xanh, khu sinh thái, giáo dục trẻ kỹ năng về bảo vệ môi trường, giáo dục ý
thức bảo vệ môi trường.
Trên đây là một số “Biện pháp giáo dục trẻ 4 - 5 tuổi có ý thức bảo vệ môi
trường ở trường mầm non” đã được thực hiện tại lớp. Tôi rất mong được sự
đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học phòng giáo dục đào tạo huyện Gia
Lâm - BGH nhà trường giúp tôi có được kinh nghiệm hoàn hảo hơn trong
những năm tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn !

PHẦN IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO

17/15



( biện pháp 3.4)

Ảnh minh họa: Trẻ chăm sóc, tưới cây.( biện pháp 3.4)

20/15


Ảnh minh họa: Giáo viên trao đổi với phụ huynh học sinh (biện pháp 5)

Ảnh minh họa : Đồ dùng phụ huynh ủng hộ đồ dùng cho trường, lớp.
(biện pháp 5)

21/15