Lý luận chung về hoạt động và hiệu quả hoạt động
kinh doanh xuất nhập khẩu
I- Khái quát về hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu và các
quan điểm về hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu
1- Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hoá
Trong lịch sử phát triển kinh tế các nớc hoạt động trao đổi hàng hoá ngày càng đa
dạng. Cùng với sự phát triển xã hội ngày càng văn minh thì hoạt động kinh doanh nói
chung và hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nói riêng ngày càng phát triển mạnh mẽ.
Từ trao đổi giữa các nớc nhằm mục đích tiêu dùng cá nhân của các sản phẩm thiết yếu
sau đó trao đổi để kiếm lợi.
Hình thái này ngày càng phát triển và trở thành một lĩnh vực không thể thiếu đ ợc
trong sự phát triển cảu kinh tế đất nớc. Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nó vợt ra
biến giới các nớc và gắn liền với các đồng tiền quốc tế khác nhau. Nó diễn ra bất cứ nơi
nào và quốc gia nào trên thế giới do vậy nó cũng rất phức tạp. Thông qua trao đổi xuất
nhập khẩu các nớc có thể phát huy lợi thế so sánh của mình. Nó cho biết nớc mình nên
sản xuất mặt hàng gì và không nên sản xuất mặt hàng gì để khai thác triệt để lợi thế
riêng của mình.
Hiểu theo nghĩa chung nhất thì hoạt động xuất nhập khẩu là hoạt động trao đổi
hàng hoá và dịch vụ giữa các quốc gia. Kinh doanh là hoạt động thực hiện một hoặc một
số công đoạn từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hay thực hiện một số dịch vụ trên thị tr-
ờng nhằm mục đích lợi nhuận. Vì vậy hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là việc bỏ
vốn vào thực hiện các hoạt động trao đổi hàng hoá, dịch vụ giữa các quốc gia nhằm mục
đích thu đợc lợi nhuận. Đây chính là mối quan hệ xã hội nó phản ánh sự không thể tách
rời các quốc gia. Cùng với tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyên môn hoá ngày càng tăng,
cùng với sự đòi hỏi về chất lợng sản phẩm và dịch vụ của khách hàng ngày càng đa dạng
và phong phú thì sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia ngày càng tăng.
Một thực tế cho thấy nhu cầu con ngời không ngừng tăng lên và nguồn lực quốc
gia là có hạn. Do đó trao đổi mua bán quốc tế là biện pháp tốt nhất và có hiệu quả. Quan
hệ quốc tế này nó ảnh hởng tới sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Để tận dụng có
hiệu quả nguồn lực của mình vào phát triển kinh tế đất nớc.
2. Quan điểm về hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu.

hiện tợng không ở trạng thái tình mà luôn biến đổi, vận động. Vì vậy, xem xét hiệu quả
không nằm ngoài quy luật này. Do đó hiệu quả sản xuất kinh doanh vừa là phạm trù cụ
thể vừa là một phạm trù trìu tợng, cụ thể ở chỗ trong công tác quản lý thì phải định
thành các con số để tính toán, so sánh. Trừu tợng ở chỗ nó đợc định tính thành mức độ
quan trọng hoặc vai trò của nó trong lĩnh vực kinh doanh. Cho nên quan điểm thứ t cho
rằng hiệu quả kinh doanh nó bám sát mục tiêu của nền sản xuất xã hội chủ nghĩa là
không ngừng nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân dân lao động.
Có rất nhiều các quan điểm nữa những tất cả cha có sự thống nhất trong quan
niệm nhng họ đều cho rằng phạm trù hiệu quả kinh doanh phản ánh mặt chất l ợng của
hoạt động kinh doanh, phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt đ ợc mục tiêu
cuối cùng. Tuy nhiên cần có một khái niệm tơng đối đầy đủ để phản ánh hiệu quả sản
xuất kinh doanh đó là: Hiệu qủa sản xuất kinh doanh là phạm trù kinh tế biểu hiện tập
trung của sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khác sử dụng các
nguồn lực trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh. Nó là th ớc
đo ngày càng trở nên quan trọng của sự tăng trởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bản để đánh
gía việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kỳ.
Doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu là doanh nghiệp trao đổi buôn bán
hàng hoá vợt qua ngoài biên giới đất nớc. Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là hình
thái của hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và nó xoay quanh hoạt động kinh
doanh, nó đợc mở rộng về không gian trao đổi hàng hoá và chủng loại hàng hoá. Do vậy,
bản chất của hoạt động xuất nhập khẩu là bản chất của hoạt động kinh doanh.
Trong thực tế, hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu trong các doanh nghiệp xuất
nhập khẩu đạt đợc trong các trờng hợp sau (hiệu quả ở đây hiểu đơn thuần là lợi nhuận):
Kết quả tăng (kim ngạch, bán buôn, bán lẻ) nhng chi phí giảm và kết qủa tăng chi phí
tăng nhng tốc độ tăng của kết quả cao hơn tốc độ tăng của chi phí. Hiệu quả tăng đồng
nghĩa với tích luỹ và mở rộng sản xuất kinh doanh, cho nên tăng hiệu quả là mục tiêu
sống còn của doanh nghiệp.
3. Bản chất và phân loại hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu.
Hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng cao năng suất lao động và tiết kiệm lao
động xã hội. Các nguồn lực bị hạn chế và khan hiếm chính là nguyên nhân dẫn đến phải

4. Một số hình thức xuất nhập khẩu thông dụng.
4.1. Xuất nhập khẩu trực tiếp.
Hoạt động xuất nhập khẩu trực tiếp còn gọi là hoạt động xuất nhập khẩu tự doanh
là việc doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hoá do doanh nghiệp mình sản
xuất hay thu gom đợc cho khách hàng nớc ngoài và ngợc lại. Hoạt động xuất nhập khẩu
diễn ra sau khi doanh nghiệp nghiên cứu kỹ thị trờng, tính toán đầy đủ các chi phí và
đảm bảo tuân theo chính sách Nhà nớc và luật pháp quốc tế.
Đặc điểm: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu trực tiếp phải tự bỏ vốn, tự chịu mọi chi
phí, chịu mọi trách nhiệm và chịu rủi ro trong kinh doanh.
4.2. Xuất nhập khẩu uỷ thác.
Là hình thức xuất nhập khẩu trong đó đơn vị tham gia xuất nhập khẩu đóng vai
trò trung gian cho một đơn vị kinh doanh khác tiến hành đàm phán ký kết hợp đồng bán
hàng hoá với đối tác bên ngoài. Xuất nhập khẩu uỷ thác hình thành giữa một doanh
nghiệp trong nớc có nhu cầu tham gia xuất nhập khẩu hàng hoá nhng lại không có chức
năng tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu trực tiếp và phải nhờ đến một doanh nghiệp
có chức năng xuất nhập khẩu đợc doanh nghiệp có nhu cầu uỷ quyền. Doanh nghiệp xuất
nhập khẩu trung gian này phải làm thủ tục và đợc hởng hoa hồng.
Đặc điểm: Doanh nghiệp nhận uỷ quyền không phải bỏ vốn, không phải xin hạn
ngạch... mà chỉ đứng ra khiếu nại nếu có tranh chấp xảy ra.
4.3. Xuất nhập khẩu hàng đổi hàng.
Là hình thức xuất khẩu gắn liền với nhập khẩu, ngời mua đồng thời cũng là ngời
bán.
Đặc điểm: Hình thức xuất nhập khẩu này doanh nghiệp có thể thu lãi từ hai hoạt
động nhập và xuất hàng hoá. Tránh đợc rủi ro biến động đồng ngoại tệ. Trong hình thức
xuất nhập khẩu hàng đổi hàng khối lợng, giá trị nên tơng đơng nhau thì có lợi cho doanh
nghiệp khi tham gia vận chuyển, hình thức xuất nhập khẩu này đợc nhà nớc khuyến
khích.
4.4. Xuất nhập khẩu liên doanh.
Là một hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá trên cơ sở liên kết một cách tự
nguyện giữa các doanh nghiệp (ít nhất là một doanh nghiệp có chức năng xuất nhập

vấn đề cần quan tâm. Trong các cuộc nghiên cứu cần quan tâm các nội dung nh nghiên