QUÁ TRÌNH ĐẢNG CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN
TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ ĐẤT
NƯỚC – KẾT QUẢ VÀ NHỮNG KINH NGHIỆM BƯỚC ĐẦU
2.1. Đảng chỉ đạo xây dựng đội ngũ đảng viên - Thành tựu, hạn chế và
nguyên nhân
2.1.1. Sự chỉ đạo của Đảng về xây dựng đội ngũ đảng viên trong thời kỳ
đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Xây dựng đội ngũ đảng viên chính là xây dựng con người, xây dựng tổ
chức. Đây là vấn đề rất quan trọng ảnh hưởng đến việc thành bại của cách
mạng. Trong những năm 1996 - 2005, Đảng và Nhà nước ta đã cụ thể hóa
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (1996); NQTƯ sáu (lần 2)
khóa VIII; Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX (2001) về vấn
đề xây dựng Đảng, trong đó xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên
đồng thời làm tốt công tác phát triển đảng viên đã được Đảng tổ chức chỉ đạo
một cách sâu sát. Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ VIII, NQTƯsáu (lần 2) và Nghị quyết Đại hội IX của
Đảng. Ngày 7/6/2001 Bộ Chính trị ra chỉ thị về việc tiếp tục thực hiện
NQTƯsáu (lần 2): “Về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây
dựng Đảng hiện nay”, quyết định toàn Đảng tiến hành cuộc vận động xây
dựng, chỉnh đốn Đảng (từ 19/5/1999 đến 19/5/2001), thực hiện phê và tự phê
bình trong các cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ chủ chốt từ Trung ương đến cơ
sở.
Đại hội IX đã chỉ rõ: “Qua gần hai năm thực hiện, cuộc vận động thu
một số kết quả và kinh nghiệm bước đầu song chưa đạt yêu cầu đề ra” [7,
138], và yêu cầu: “Trong những năm tới, toàn Đảng tiếp tục thực hiện Nghị quyết
Trung ương sáu (lần 2) khoá VIII” [7,139].
Để tiếp tục thực hiện NQTƯ sáu (lần 2) trước mắt năm 2001, Bộ Chính trị
yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Trung ương tập trung thực hiện những
nhiệm vụ sau:
Tổ chức tốt các lớp quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội IX theo
Chỉ thị 01- CT/TW, ngày 29/8/2001 của Bộ Chính trị; đưa chế độ học tập lý luận

đảng viên đủ tư cách ở ngoài nước. Các cấp ủy đảng phải coi trọng lãnh đạo công
tác tư tưởng và tổ chức, giáo dục đảng viên hiểu rõ vinh dự và trách nhiệm, tổ chức
đánh giá đúng chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên theo hướng dẫn của
Trung ương, vận động quần chúng tham gia xây dựng đảng, góp ý cho tổ chức
đảng và đảng viên.
Sau mỗi đợt đổi thẻ đảng viên các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương
sơ kết rút kinh nghiệm; hoàn thành việc đổi thẻ đảng viên trước khi tiến hành tổng
kết thực hiện chỉ thị của Ban Bí thư.
Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Đảng quan tâm tích cực
chỉ đạo công tác kết nạp đảng viên đảm bảo chất lượng và số lượng đảng viên
của Đảng và đã thu một số kết quả tốt; đã kết nạp hàng vạn đảng viên mới, góp
phần tăng thêm sức chiến đấu và bảo đảm sự kế thừa, phát triển liên tục của
Đảng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng mới. Tuy nhiên, công tác kết nạp
đảng viên còn bộc lộ những thiếu sót trong nhận thức và tổ chức thực hiện. Do
vậy, Đảng đã tập trung triển khai sâu rộng việc học tập và làm theo tư tưởng,
đạo đức, tác phong Hồ Chí Minh, quyết tâm thực hiện Di chúc của Người, thực
hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội IX và chuẩn bị tốt Đại hội X của Đảng. Để
tăng cường thêm lực lượng và sức mạnh chiến đấu của Đảng, thiết thực kỷ niệm
115 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh và chào mừng Đại hội lần thứ X
của Đảng, Ban Bí thư quyết định tiến hành “Đợt kết nạp đảng viên lớp Hồ Chí
Minh nhân kỷ niệm 115 năm ngày sinh của Người”.
Thực hiện chủ trương kết nạp đảng viên: Chú trọng chất lượng đảng viên,
không chạy theo số lượng, phải làm thật đúng những thủ tục đã quy định. Người
kết nạp vào Đảng phải có đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của Điều lệ
Đảng.
Đảng ta tập trung chỉ đạo thực hiện một số nội dung sau:
Một là, tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm công tác kết nạp đảng viên trong
thời gian qua, chủ yếu là từ khi triển khai Nghị quyết Đại hội IX của Đảng đến
nay. Xây dựng kế hoạch thực hiện “Đợt kết nạp đảng viên lớp Hồ Chí Minh nhân
kỷ niệm 115 năm ngày sinh của Người” bảo đảm theo yêu cầu về chất lượng, trọng

trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, phát triển văn hóa là nền tảng
tinh thần của xã hội. Nhiều chủ trương, chính sách đúng đắn, hợp lòng dân của
Đảng đã đi sâu vào cuộc sống và phát huy tác dụng. Việc thực hiện dân chủ trong
Đảng và lãnh đạo thực hiện dân chủ trong hệ thống chính trị xã hội, thực hiện
chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân có tiến
bộ, giữ vững ổn định chính trị. Đảng và Nhà nước tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm
lãnh đạo và quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội trong điều kiện mới.
Trong xây dựng đội ngũ đảng viên dưới sự lãnh đạo của Đảng đã đạt được
những thành tựu đáng khích lệ.
Cán bộ, đảng viên và nhân dân tin tưởng vào công cuộc đổi mới và sự lãnh
đạo của Đảng. Đa số cán bộ, đảng viên phát huy được vai trò tiên phong, năng
động, sáng tạo trong công tác, lao động, rèn luyện phẩm chất, năng lực có bước
trưởng thành, đóng vai trò nòng cốt trong công cuộc đổi mới, góp phần xứng đáng
vào thành quả chung của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đảng đã quan tâm
đến công tác xây dựng Đảng về chính trị, nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin của
cán bộ, đảng viên, nhân dân vào đường lối đổi mới, góp phần đấu tranh bác bỏ các
quan điểm chính trị, phản động, sai trái, làm thất bại âm mưu “Diễn biến hoà bình”,
“Bạo loạn lật đổ” của các thế lực thù địch.
Đảng đã quan tâm lãnh đạo công tác phát triển đảng viên nhất là những vùng yếu
có ít hoặc chưa có đảng viên. Số lượng đảng viên kết nạp hàng năm đều tăng. Năm
1996 kết nạp 91.269 đảng viên, năm 1997 kết nạp 103.342 đảng viên, năm 1998 kết
nạp 106.633 đảng viên, năm 2000 kết nạp 112.882 đảng viên, từ ngày 12/10/2004 đến
cuối 5/2005 kết nạp được 94.320 đảng viên. Số lượng đảng viên của Đảng tăng dần và
tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo. Năm 1997 Đảng có 2.243.624 đảng viên đến
ngày 30/11/2002 là 2.697.287 đảng viên.
Trong nhiệm kỳ khoá VIII, toàn Đảng kết nạp được 528.496 đảng viên
mới, bằng 20% tổng số đảng viên hiện nay, tăng 26.582 người so với đảng viên
kết nạp trong nhiệm kỳ khoá VII. Trong số đảng viên được kết nạp 5 năm
(1996 – 2000) có: 30,2% là nữ; 12,6% là dân tộc thiểu số; 1,33% theo các tôn
giáo; 14,16% là công nhân, lao động trong các thành phần kinh tế; 24% là

địa phương, đơn vị. Phong cách làm việc kiểu thời chiến và trong điều kiện thực
hiện cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp đã từng bước được thay thế bởi phong
cách làm việc dân chủ, thực sự, sâu sát phù hợp với cơ chế thị trường.
Đội ngũ đảng viên nhìn chung vẫn giữ vững được truyền thống tốt đẹp từ
khi thành lập Đảng cho đến nay, không xảy ra những khuynh hướng, những trào
lưu tư tưởng khác nhau, đối lập nhau trong Đảng. Những cá nhân phạm sai lầm
đã được kịp thời phê bình, xử lý. Đội ngũ đảng viên phát huy được truyền thống
gắn bó máu thịt giữa Đảng và nhân dân.
*Nguyên nhân của những thành tựu.
Thứ nhất, các cấp bộ đảng từ Trung ương đến cơ sở có nhận thức đúng
đắn và có chủ trương chỉ đạo phù hợp về xây dựng, rèn luyện nâng cao chất
lượng đội ngũ đảng viên đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất
nước.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã có các nghị quyết và tổ chức chỉ đạo về
giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên đồng thời phát triển đội ngũ đảng viên có
đầy đủ phẩm chất và năng lực, cung cấp số lượng đảng viên trẻ hàng năm cho
Đảng. Mặt khác, cấp uỷ cơ sở (tỉnh, huyện, xã) đã quán triệt một cách sâu sắc các
nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, chỉ thị của Bộ Chính trị về xây dựng,
rèn luyện đội ngũ đảng viên, tập trung dồn sức hướng về cơ sở nhằm tạo nên sự
chuyển biến quan trọng về số lượng và chất lượng đội ngũ đảng viên. Chỉ thị số
51-CT/TƯ ngày 31/01/2000 của Bộ Chính trị khoá VIII đã xác định: Kết nạp
đảng viên là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, có tính quy luật trong công
tác xây dựng Đảng nhằm tăng thêm sức chiến đấu và bảo đảm sự kế thừa, phát
triển của Đảng. Chính vì thế, công tác phát triển đảng viên của Đảng ngày càng
được coi trọng hơn. Đảng đã kịp thời bổ sung kế hoạch, biện pháp chỉ thị để nâng
cao chất lượng tạo nguồn phát triển đảng viên trong thanh niên, học sinh có ý
nghĩa quyết định đến chất lượng xây dựng đội ngũ đảng viên trong sự nghiệp đẩy
mạnh CNH, HĐH đất nước.
Thứ hai, đội ngũ đảng viên của Đảng luôn luôn tự giác, nỗ lực rèn luyện
về phẩm chất đạo đức và năng lực công tác, đồng thời phát huy tính tiền