LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ
VÀO TÀI SẢN LƯU ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP
1.1 Vốn đầu tư vào tài sản lưu động của Doanh nghiệp
1.1.1 Khái niệm về Doanh nghiệp
Theo luật Doanh nghiệp số 13/1999/QH10 ngày 12 tháng 6 năm 1999:
“Doanh nghiệp” là một tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản ổn định, có trụ sở
giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của Pháp luật nhằm
mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.
Doanh nghiệp là một chủ thể độc lập, có tư cách pháp nhân, hoạt động kinh
doanh trên thị trường làm tăng giá trị của chủ sở hữu. Doanh nghiệp là một cách
thức tổ chức hoạt động kinh tế của nhiều cá nhân. Có nhiều hoạt động kinh tế chỉ
có thể thực hiện được bởi các Doanh nghiệp chứ không phải các cá nhân.
Kinh doanh là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá
trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị
trường nhằm mục đích sinh lời.
Theo quy định của Pháp luật, Doanh nghiệp được tự chủ đăng ký và thực
hiện kinh doanh các ngành nghề được Pháp luật cho phép. Đối với Doanh nghiệp
kinh doanh các ngành, nghề mà luật, pháp lệnh hoặc nghị định quy định phải có
điều kiện thì Doanh nghiệp chỉ được kinh doanh các ngành nghề đó khi có đủ các
điều kiện quy theo định. Đối với Doanh nghiệp kinh doanh các ngành, nghề mà
luật, pháp lệnh hoặc nghị định đòi hỏi phải có vốn pháp định hoặc chứng chỉ hành
nghề thì Doanh nghiệp chỉ được đăng ký kinh doanh khi có đủ vốn hoặc chứng chỉ
hành nghề theo quy định của Pháp luật.
Mỗi Doanh nghiệp đều có những quyền và phải thực hiện những nghĩa vụ
theo quy định của Pháp luật.
1.1.2 Vốn của Doanh nghiệp
Vốn là điều kiện không thể thiếu để một Doanh nghiệp được thành lập và
tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong mọi loại hình Doanh nghiệp
vốn phản ánh nguồn lực chính để đầu tư vào sản xuất kinh doanh. Để sản xuất, tiêu
thụ một loại hàng hoá nào đó, Doanh nghiệp thuê nhà quản lý mua sắm các yếu tố
vật chất cần thiết như máy móc, thiết bị, dự trữ, đất đai và lao động. Điều đó có

Phân loại vốn theo nguồn gốc hình thành thì vốn gồm vốn chủ sở hữu và
vốn vay.
a. Vốn chủ sở hữu của Doanh nghiệp
Đối với mọi loại hình Doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu của Doanh nghiệp bao
gồm ba bộ phận chủ yếu:
- Vốn góp ban đầu
- Lợi nhuận không chia
- Tăng vốn bằng phát hành cổ phiếu mới
Vốn góp ban đầu:
Khi Doanh nghiệp được thành lập bao giờ chủ Doanh nghiệp cũng phải có
một số vốn ban đầu nhất định do các cổ đông - chủ sở hữu góp. Khi nói đến nguồn
vốn chủ sở hữu của Doanh nghiệp bao giờ cũng phải xem xét hình thức sở hữu của
Doanh nghiệp đó, vì hình thức sở hữu sẽ quyết định tính chất và hình thức tạo vốn
của bản thân Doanh nghiệp.
Đối với Doanh nghiệp Nhà nước, vốn góp ban đầu chính là vốn đầu tư của
Nhà nước. Chủ sở hữu của các Doanh nghiêp Nhà nước là Nhà nước. Đối với công
ty cổ phần, vốn do các cổ đông đóng góp là yếu tố quyết định để thành lập công ty.
Mỗi cổ đông là một chủ sở hữu của công ty và chịu trách nhiêm hữu hạn trên giá
trị cổ phần mà họ nắm giữ.
Nguồn vốn từ lợi nhuận không chia
Quy mô số vốn ban đầu của chủ Doanh nghiệp là một yếu tố quan trọng, tuy
nhiên, thông thường, số vốn này cần được tăng theo quy mô phát triển của Doanh
nghiệp. Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, nếu Doanh nghiệp hoạt
động có hiệu quả thì Doanh nghiệp sẽ có những điều kiện thuận lợi để tăng trưởng
nguồn vốn. Nguồn vốn tích luỹ từ lợi nhuận không chia là bộ phận lợi nhuận được
sử dụng để tái đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp. Nguồn vốn
tái đầu tư từ lợi nhuận để lại chỉ có thể thực hiện được nếu như Doanh nghiệp đã
và đang hoạt động và có lợi nhuận, được phép tiếp tục đầu tư. Đối với các Doanh
nghiệp Nhà nước thì việc tái đầu tư phụ thuộc không chỉ và khả năng sinh lời của
bản thân Doanh nghiệp mà còn phụ thuộc vào chính sách khuyến khích tái đầu tư

quan hệ hợp tác kinh doanh một cách lâu bền.
Phát hành trái phiếu công ty
Trái phiếu là tên chung của các giấy vay nợ dài hạn và trung hạn. Trước khi
phát hành trái phiếu Doanh nghiệp cần xem xét loại trái phiếu nào phù hợp với
nhất với điều kiện cụ thể của Doanh nghiệp và tình hình trên thị trường tài chính.
Việc lựa chọn trái phiếu thích hợp là rất quan trọng vì có liên quan đến chi phí trả
lãi, cách thức trả lãi, khả năng lưu hành và tính hấp dẫn của trái phiếu.
1.1.3.3 Phân loại theo tính chất luân chuyển vốn
Hiện nay, theo cách phân loại này các Doanh nghiệp phân loại vốn chủ yếu
làm hai loại là vốn đầu tư vào tài sản cố định và vốn đầu tư vào tài sản lưu động.
a. Vốn đầu tư vào tài sản cố định của Doanh nghiệp
“ Vốn đầu tư vào tài sản cố định ” là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản
cố định trong Doanh nghiệp.
Căn cứ vào tính chất và vai trò tham gia vào quá trình sản xuất, tư liệu sản
xuất của Doanh nghiệp được chia thành hai bộ phận là tư liệu lao động và đối
tượng lao động. Tài sản cố định là những tư liệu lao động chủ yếu mà nó có đặc
điểm cơ bản là tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất, hình thái vật chất không thay
đổi từ chu kỳ sản xuất đầu tiên đến khi bị sa thải ra khỏi quá trình sản xuất. Mọi tư
liệu lao động là từng tài sản hữu hình có kết cấu độc lập, hoặc là một hệ thống gồm
nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một hay một số
chức năng nhất định mà nếu thiếu bất kỳ một bộ phận nào trong đó thì cả hệ thống
không thể hoạt động được. Những tư liệu được coi là tài sản cố định khi thoả mãn
đồng thời hai tiêu chuẩn sau:
Tiêu chuẩn về thời gian: có thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên
Tiêu chuẩn giá trị: Ở nước ta hiện nay tài sản có giá trị từ 10 triệu đồng trở
lên.
Trong điều kiện tiến bộ khoa học- kỹ thuật như hiện nay, khi mà khoa học
đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp thì khái niệm về tài sản cố định cũng được
mở rộng, nó bao gồm cả những tài sản cố định không có hình thái vật chất, gồm
chi phí thành lập Doanh nghiệp, chi phí về bằng phát minh sáng chế, chi phí về lợi

kho.
Các khoản mục trong phần vốn đầu tư vào tài sản lưu động trên bảng cân
đối kế toán:
Tiền: bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển. Đây là
loại có tính thanh khoản cao nhất.
Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn: là các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn,
góp vốn liên doanh, cho vay vốn… có thời hạn thu hồi không quá một năm. Khoản
này có tính lưu động mạnh thứ hai sau tiền.
Các khoản phải thu: là những khoản tiền mà khách hàng và những bên liên
quan đang nợ Doanh nghiệp tại thời điểm lập bảng cân đối kế toán. Các khoản này
sẽ được trả trong thời hạn ngắn. Khoản mục thuế giá trị gia tăng được khấu trừ
cũng là tài sản lưu động của Doanh nghiệp vì chỉ tiêu này phản ánh số thuế giá trị
gia tăng còn được khấu trừ và số thuế giá trị gia tăng được cơ quan có thẩm quyền
chấp nhận hoàn lại nhưng chưa hoàn lại.
Hàng tồn kho: bao gồm vật liệu, công cụ, dụng cụ, hàng hoá trong kho, hàng
gửi bán, hàng đang đi đường, sản phẩm dở dang… Những tài sản này có thời gian
luân chuyển ngắn, thường không quá một năm nên được xếp vào tài sản lưu động.
Tài sản lưu động khác: bao gồm các khoản tạm ứng, chi phí trả trước, chi
phí chờ kết chuyển, tài sản thiếu chờ xử lý, các khoản thế chấp, ký quỹ, ký cược
ngắn hạn. Nguyên tắc cơ bản của quản lý tài chính là Doanh nghiệp phải dùng
nguồn vốn dài hạn để hình thành tài sản cố định. Điều đó sẽ đảm bảo rằng các tài
sản cố định sẽ được sử dụng trong thời gian dài hơn một năm trong Doanh nghiệp.
Đầy cũng là điều kiện để thời gian sử dụng của tài sản cố định và nguồn hình thành
phù hợp với nhau. Tương tự như vậy, tài sản lưu động của Doanh nghiệp phải được
hình thành từ nguồn vốn ngắn hạn. Cách tài trợ này giúp cho Doanh nghiệp có
được sự ổn định, an toàn về mặt tài chính.
Trong thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh, các giao dịch tài chính không
phải lúc nào cũng diễn ra theo nguyên tắc đó. Chính vì vậy có thể xuất hiện sự
chênh lệch giữa các nguồn vốn và các tài sản có cùng tính chất thời gian sử dụng.
Khoản chênh lệch đó chính là vốn đầu tư vào tài sản lưu động thường xuyên.

để tài tài trợ cho các nhu cầu ngắn hạn. Đồng thời khi vốn đầu tư vào tài sản lưu
động thường xuyên dương cũng có nghĩa là tổng tài sản lưu động lớn hơn nợ ngắn
hạn. Điều đó chứng tỏ Doanh nghiệp có khả năng thanh toán tốt, có thể trang trải
được các khoản nợ ngắn hạn với tài sản quay vòng nhanh.
Vốn đầu tư vào tài sản lưu động thường xuyên < 0
Vốn dài hạn < vốn đầu tư vào tài sản cố định
Vốn đầu tư vào tài sản lưu động < nợ ngắn hạn
Trong trường hợp này, tài sản cố định lớn hơn nguồn vốn dài hạn. Điều này
có nghĩa rằng Doanh nghiệp đã dùng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho đầu tư dài
hạn. Điều này khá nguy hiểm bởi khi hết hạn vay thì phải tìm ra nguồn vốn khác
để thay thế. Đây chỉ là một giải pháp tình thế. Nếu điều này xảy ra liên tục thì sự
tồn tại của Doanh nghiệp bị đe doạ, Doanh nghiệp có thể bị đẩy tới giải pháp là
bán tài sản cố định hay là thanh lý. Đồng thời khi vốn đầu tư vào tài sản lưu động
thường xuyên âm thì khả năng thanh toán của Doanh nghiệp là rất kém, bởi vì chỉ
có tài sản lưu động mới có thể chuyển đổi thành tiền trong thời gian ngắn để trả nợ,
trong khi đó tài sản lưu động lại nhỏ hơn nợ ngắn hạn.
Các Doanh nghiệp đang phát triển mạnh là một tình huống đáng chú ý.
Trong quá trình phát triển Doanh nghiệp đầu tư, tài sản cố định tăng mạnh. Trong
một khoảng thời gian nào đó, tài sản cố định có thể tăng nhanh hơn nguồn vốn dài
hạn. Vốn đầu tư vào tài sản lưu động thường xuyên có thể âm. Nếu trong đà phát
triển, Doanh nghiệp sinh ra lợi nhuận hoặc huy động được thêm vốn dài hạn, thì
đây chỉ là một hiện tượng tức thời không đáng ngại. Vì vốn dài hạn sẽ dần dần tăng
lên bằng mức tài sản cố định, và vốn đầu tư vào tài sản lưu động thường xuyên trở
thanh dương. Ta thấy rằng sự phát triển có thể mang tới sự bất ổn định tài chính,