CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỊ TRƯỜNG CÔNG TY LỮ HÀNH
1.1Khái niệm cơ bản
1.1.1 Định nghĩa công ty lữ hành.
Đã tồn tại khá nhiều định nghĩa khác nhau về công ty lữ hành xuất phát
từ góc độ khác nhau trong việc nghiên cứu các công ty lữ hành. Mặt khác hoạt
động du lịch nói chung và lữ hành du lịch nói riêng có nhiều biến đổi theo thời
gian. Mỗi giai đoạn phát triển, hoạt động lữ hành du lịch luôn có nội dung và
hình thức mới.
Trong cuốn “Từ điển quản lý du lịch, khách sạn và nhà hàng”, công ty lữ
hành được định nghĩa rất đơn giản là các pháp nhân tổ chức và bán các
chương trình du lịch. Ở Việt Nam, doanh nghiệp lữ hành được định nghĩa: “
doanh nghiệp lữ hành là đon vị có tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập, được
thành lập nhằm mục đích sinh lợi bằng việc giao dịch, kí kết các hợp đồng du
lịch và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch đã bán cho khách du lịch”
(Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định 09/CP của Chính phủ về tổ chức và
quản lý các doanh nghiệp du lịch TCDL-số 715/TCDL ngày 9/7/1994)
1.1.2 Phân loại công ty lữ hành
Có nhiều cách phân loại các công ty lữ hành. Mỗi một quốc gia có một cách
phân loại phù hợp với điều kiện thực tế của hoạt động du lịch .Các tiêu thức
thông thường dùng để phân loại bao gồm:
- Sản phẩm chủ yếu của công ty lữ hành : dịch vụ trung gian, du lịch trọn
gói…
- Phạm vi hoạt động của công ty lữ hành .
- Qui mô và phương thức hoạt động của công ty lữ hành.
- Quan hệ của công ty lữ hành với khách du lịch .
- Qui định của cơ quan quản lí du lịch.
Tại Việt Nam các công ty lữ hành được chia thành hai loại cơ bản là doanh
nghiệp lữ hành quốc tế và doanh nghiệp lữ hành nội địa theo qui định của
Tổng cục Du lịch Việt Nam trên cơ sở phạm vi hoạt động của doanh nghiệp.
Các quy định này nhằm đảm bảo cho các doanh nghiệp lữ hành quốc tế phải có
đủ các điều kiện cần thiết như kinh nghiệm ( phải trải qua ít nhất hai năm kinh

nhận khách

Các công ty
lữ hành
gửi khách
Các công ty
lữ hành
quốc tế
Các công ty
lữ hành
nội địa
Cỏc i lý du lch l nhng cụng ty l hnh m hot ng ch yu ca
chỳng l lm trung gian bỏn sn phm ca cỏc nh cung cp dch v v hng
hoỏ du lch. Cỏc i lớ du lch bỏn vộ mỏy bay ( chim phn ln doanh s ), bỏn
cỏc chng trỡnh du lch, ng kớ ch trong khỏch sn, bỏn vộ xe la, tu thu,
mụi gii thuờ xe ụ tụ. õy l h thng phõn phi cỏc sn phm du lch , m cỏc
i lớ du lch cao vai trũ gn ging nh cỏc ca hng du lch.Ti cỏc nc phỏt
trin bỡnh quõn c 15000 20000 dõn cú mt i lớ du lch, m bo thun
tin ti mc ti a cho khỏch du lch .
Cỏc i lớ du lch bỏn buụn thng l cỏc cụng ty l hnh ln, cú h thng
cỏc i lớ bỏn l, im bỏn. Con s ny cú th lờn ti hng trm, v doanh s
ca cỏc i lớ du lch bỏn buụn ln trờn th gii lờn ti hng t USD.
Cỏc i lớ du lch bỏn buụn mua cỏc sn phm ca cỏc nh cung cp vi s
lng ln cú mc gi r, sau ú tiờu th qua h thng bỏn l vi mc giỏ cụng
b, ph bin trờn th trng. Cỏc i lớ bỏn l cú th l nhng i lớ c lp, i
lớ c quyn hoc tham gia vo cỏc chui ca cỏc i lớ bỏn buụn. Cỏc im bỏn
độc lập thường do các công ty hàng không, tập đoàn khách sạn đứng ra tổ
chức và bảo lãnh cho hoạt động.
Các công ty lữ hành ( tại Việt Nam còn gọi là các công ty Du lịch ) là những
công ty kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực du lịch trọn gói và khách sạn du lịch

chuyến du lịch.
- Các công ty lữ hành lớn, với hệ thống cơ sở kỹ thuật phong phú từ các
công ty hàng không tới các chuỗi khách sạn, hệ thống ngân hàng…đảm bảo
phục vụ tất cả các nhu cầu du lịch của khách từ khâu đầu tiên đến khâu cuối
cùng. Những tập đoàn lữ hành, du lịch mang tính chất toàn cầu sẽ góp phần
quyết định tới xu hướng tiêu dùng trên thị trường hiện tại và tương lai.
Chúng ta có thể phác hoạ vai trò của công ty lữ hành trong sơ đồ 2:
Kinh doanh lưu trú, ăn uống
(khách sạn, cửa hàng...)
Kinh doanh vận chuyển
( hàng không, ôtô...)
Tài nguyên du lịch
(thiên nhiên, nhân tạo...)
Các cơ quan du lịch
vùng, quốc gia
Các công
ty lữ hành
du lịch
Khách
du lịchSơ đồ 2:Vai trò của các công ty lữ hành du lịch
trong mối quan hệ cung - cầu du lịch
Khi s dng dch v ca cỏc cụng ty l hnh, khỏch du lch thu c cỏc li
ớch sau õy:
+ Khi mua cỏc chng trỡnh du lch trn gúi, khỏch du lch ó tit kim
c c thi gian v chi phớ cho vic tỡm kim thụng tin, t chc sp xp b trớ
cho chuyn du lch ca h.
+ Khỏch du lch s c tha hng nhng tri thc v kinh nghim ca cỏc

công ty. Đây là yếu tố cơ bản mang tính chất quyết định.
- Khả năng về tài chính, nhân lực của công ty.
- Các yếu tố khác thuộc về môi trường kinh doanh, tiến bộ khoa học kỹ
thuật…
Các công ty lữ hành du lịch có quy mô trung bình phù hợp với điều kiện Việt
Nam có cơ cấu tổ chức được thể hiện trong sơ đồ 3.
Sơ đồ 3: Cơ cấu tổ chức của công ty du lịch lữ hành.
HộI ĐồNG QUảN TRị
Giám đốc
Các bộ
phận tổng
hợp
Các bộ
phận
nghiệp vụ
du lịch
Các bộ
phận hỗ trợ
và phát triển
Tài
chính
kế
toán
Tổ
chức
hành
chính
Thị
trường
marke

- ng ký t ch v bỏn vộ mỏy bay.
- Đăng ký đặt chỗ và bán vé trên các loại phương tiện khác: tàu thuỷ,
đường sắt, ô tô,…
- Môi giới cho thuê xe ô tô.
- Môi giới và bán bảo hiểm.
- Đăng ký đặt chỗ và bán các chương trình du lịch.
1.1.5.2. Các chương trình du lịch trọn gói.
Định nghĩa chương trình du lịch: Hiện nay các ấn phẩm khoa học về du
lịch chưa có định nghĩa thống nhất về chương trình du lịch. Có thể nêu ra các
định nghĩa tiêu biểu sau đây:
Chương trình du lịch là các dịch vụ trong lộ trình du lịch, thông thường
gồm dịch vụ vận chuyển, nơi ăn ở, di chuyển và tham quan ở một hoặc nhiều
hơn các quốc gia, vùng lãnh thổ hay thành phố. Sự phục vụ này phải được
đăng ký đầy đủ hoặc hợp đồng trước với một doanh nghiệp lữ hành và khách
du lịch phải thanh toán đầy đủ trước khi các dịch vụ được thực hiện. (Tác giả
David Wright trong cuốn tư vấn nghề nghiệp lữ hành )
“Chương trình du lịch là một sản phẩm lữ hành được xác định giá trước,
khách có thể mua riêng lẻ hoặc mua theo nhóm và có thể tiêu dùng riêng lẻ
hoặc tiêu dùng chung với nhau. Một chương chương trình du lịch có thể bao
gồm và theo các mức độ chất lượng khác nhau của bất kỳ hoặc tất cả các dịch
vụ vận chuyển, hàng không, đường bộ, đường sắt , đường thuỷ, nơi ăn ở, tham
quan và vui chơi giải trí” (Theo tác giả Gagnon và Ociepka trong cuốn “Phát
triển nghề lữ hành ” ).
Chương trình du lịch là lịch trình được định trước của chuyến đi du lịch do
các doanh nghiệp lữ hành tổ chức, trong đó xác định thời gian của chuyến đi,
nơi đến du lịch, các điểm dừng chân, dịch vụ lưu trú, vận chuyển, các dịch vụ
khách và giá bán chương trình”.(Theo nghị định số 27/2001/NĐ-CP về kinh
doanh lữ hành và hướng dẫn du lịch ở Việt Nam ban hành ngày 5 tháng 6 năm
2001).
Các chương trình du lịch trọn gói là những nguyên mẫu để căn cứ vào đó,