MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ XÂY DỰNG DỰ ÁN CHĂN NUÔI BÒ THỊT
CHẤT LƯỢNG CAO TẠI THỊ XÃ PHÚC YÊN TỈNH VĨNH PHÚC
I. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG
1. Dự án đầu tư
Có thể hiểu rằng dự án đầu tư nói chung, dự án đầu tư phát triển nông
nghiệp và kinh tế nông thôn nói riêng, là một tổng thể các hoạt động dự kiến
với các nguồn lực và chi phí cần thiết, được bố trí theo một trình tự chặt chẽ
với lịch thời gian và địa điểm xác định nhằm tạo ra những kết quả cụ thể để
thực hiện những mục tiêu kinh tế – xã hội nhất định.
Trong Nông nghiệp và kinh tế nông thôn có thể phân biệt hai nhóm dự
án theo phạm vi đầu tư là:
- Nhóm các dự án đầu tư theo phạm vi ngành, vùng.
Mục đích của các dự án này là khai thác các nguồn tài nguyên và điều
kiện kinh tế – xã hội của các ngành, các vùng để phát triển nông nghiệp và kinh
tế nông thôn.
- Nhóm các dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Các dự án đầu
tư phát triển sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nông nghiệp và các
doanh nghiệp thuộc các ngành kinh tế nông thôn nhằm thực hiện mục tiêu và
chiến lược sản xuất kinh doanh doanh nghiệp.
2. Khái niệm thẩm định dự án
Thẩm định dự án đầu tư là việc kiểm tra, so sánh, đánh giá một cách
khách quan, khoa học và toàn diện các nội dung của dự án, hoặc so sánh đánh
giá các phương án của một dự án hay nhiều sự án, để đánh giá tính hợp lý,
tính hiệu quả và tính khả thi của dự án. Từ đó có những quyết định về đầu tư
và cho phép đầu tư.
Thẩm định dự án đầu tư nhằm mục đích
- Đánh giá tính hợp lý của dự án: Tính hợp lý được biểu hiện một cách
tổng hợp trong nội dung nghiên cứu và cách thức tính toán của dự án (hợp lý
trong xác định mục tiêu, trong xác định và nghiên cứu các nội dung của dự án,
trong phương pháp tính toán, trong xác định khối lượng công việc cần tiến
hành, các chi phí cần thiết và các kết quả đạt được…).

vốn…).
+ Địa chỉ liên hệ, giao dịch.
Những năm trước đây, nội dung thẩm định này rất đơn giản vì phải qua
rất nhiều bước mới đến bước thành lập Hội đồng và tiến hành thẩm định dự
án. Những thành viên Hội đồng phần lớn làm công tác quản lý nên đã biết rất
rõ về người đại diện của dự án, về địa phương dự án đầu tư. Hơn nữa các dự
án chủ yếu được thực hiện thông qua nguồn vốn của Nhà nước số dự án còn ít
nên dễ quản lý. Tuy nhiên do sơ suất, đôi khi vì những lý do khó xác định việc
thẩm định dự án đã bỏ qua các điều kiện pháp lý (phổ biến nhất là bỏ qua việc
thẩm định điều kiện về năng lực kinh doanh) nên đã gây ra những hậu quả rất
nghiêm trọng.
Hiện nay, có rất nhiều đơn vị và cá nhân tham gia đầu tư vào nông
nghiệp, nông thôn, sự quản lý đầu tư đã trở nên phức tạp hơn. Vì vậy thẩm
định các điều kiện pháp lý là rất cần thiết và phải được thực hiện nghiêm ngặt.
Đối với các dự án đầu tư trực tiếp của nước ngoài cần có thêm các văn
bản pháp lý sau.
+ Bản cam kết đã cung cấp thông tin chính xác về những vấn đề liên
quan đến doanh nghiệp.
+ Một số văn bản về thỏa thuận trong trường hợp liên doanh.
+ Bản cam kết tuân thủ luật pháp Việt Nam của phía nhà đầu tư nước
ngoài.
2. Thẩm định các mục tiêu của dự án
Trong đánh giá hiệu quả của dự án có sự so sánh giữa các chỉ tiêu phản
ánh hiệu quả dự án đạt được với mục tiêu của dự án. Nếu mục tiêu của dự án
xác định phù hợp, việc đánh giá hiệu quả của dự án sẽ phản ánh đúng chất
lượng của dự án. Nếu mục tiêu của dự án xác định quá cao hoặc quá thấp, sự
so sánh giữa các chỉ tiêu hiệu quả với mục tiêu của dự án sẽ cho những kết
luận không phù hợp với mục tiêu của dự án sẽ cho những kết luận không phù
hợp về dự án. Vì vậy, cần thiết phải có sự thẩm định mục tiêu của dự án làm
cơ sở cho sự đánh giá chất lượng của dự án.

chuyên môn đã sử dụng những công cụ đánh giá, phân tích khoa học, nhưng
nông nghiệp, nông thôn là lĩnh vực hết sức phức tạp và có nhiều đặc điểm, đặc
thù. Vì vậy trong tính toán, xác định các phương án không tránh khỏi những
sai sót. Thẩm định về thị trường dự án cần tập trung vào xử lý các vấn đề sau:
- Kiểm tra tính toán về nhu cầu hiện tại, tương lai, khả năng cạnh tranh
của sản phẩm dự án, khả năng chiếm lĩnh thị trường.
- Xem xét vùng thị trường của dự án. Bởi vì có những trường hợp dự án
không được tự do lựa chọn thị trường để đảm bảo sự cân đối, đặc biệt tránh
hiện tượng tranh mua, tranh bán ở khu vực nông nghiệp, nông thôn. Khi cần
thiết phải quy vùng thị trường cho dự án. Tất nhiên, trong dự án người soạn
thảo đã có giải pháp về thị trường cho dự án, trong đó, việc xác định điểm tiêu
thụ sản phẩm của dự án cũng đã được tính toán và đề cập, nhưng cũng cần
phải thẩm định cả tính khoa học và tính khả thi của việc xác định này .v.v…
Đối với các dự án đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn khi thẩm
định về thị trường với các nội dung trên cần lưu ý:
- Sản phẩm của dự án đầu tư chủ yếu là các sản phẩm, của ngành nông
nghiệp. Đây là các sản phẩm ở dạng tươi sống khi chưa qua chế biến có khối
lượng lớn, cồng kềnh, là sản phẩm đáp ứng nhu cầu thường xuyên của các
tầng lớp dân cư và những nhu cầu của các ngành kinh tế, xã hội. Các sản phẩm
này được sản xuất ra lại có tính thời vụ. Do vậy, ngoài việc tính toán tiêu thụ
như các sản phẩm hàng hóa khác cần lưu ý xem xét vấn đề vận chuyển, bảo
quản và chế biến được đề cập thế nào trong dự án để đảm bảo cho khâu tiêu
thụ sản phẩm của dự án thuận lợi.
- Khi thẩm định khả năng cạnh tranh của sản phẩm dự án cần xem xét
tới khía cạnh về số lượng, chất lượng và chủng loại sản phẩm trong xu hướng
biến động của nhu cầu theo các khía cạnh này đã được xem xét và tính toán
như thế nào trong dự án đầu tư của nông nghiệp.
Đặc biệt, phải xem xét sự tính toán về tính an toàn trong vệ sinh thực
phẩm. Lưu ý các sản phẩm nông nghiệp phải là các sản phẩm an toàn.
- Trên thực tế khi soạn thảo dự án, để đánh giá nhu cầu thị trường đối

xuất nông nghiệp gắn chặt với các điều kiện về tự nhiên; trình độ dân trí, trình
độ khoa học kỹ thuật của người lao động còn thấp, trong khi đó cuộc cách
mạng khoa học, công nghệ diễn ra hết sức mạnh mẽ. Việc đánh giá khi thẩm
định cần tránh tư tưởng tiếp cận nhanh các vấn đề công nghệ hiện đại trong
khi các vấn đề khác không đồng bộ dẫn đến không hiệu quả trong đầu tư.
Ngược lại, không khai thác những tiến bộ của khoa học và công nghệ dẫn đến
không tạo điều kiện cho sản phẩm dự án có tính canh tranh, hiệu quả của đầu
tư cũng sẽ thấp. Ví dụ: trong ngành chè, với quan điểm thiết bị chế biến phải
hiện đại mới cho sản phẩm với chất lượng cao. Một doanh nghiệp trong ngành
chè đã nhập công nghệ chế biến với các thiết bị chân không để bảo vệ hương vị
của chè. Nhưng trong điều kiện hiện tại, do chạy theo lợi nhuận người sản xuất
chè búp nguyên liệu sử dụng nhiều phân hóa học, thuốc trừ sâu độc hại nên khi
chế biến theo công nghệ này thiết bị một mặt giữ hương vị tự nhiên của chè,