DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI
SỰ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRONG NỀN KINH TẾ
1.1 VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRONG NỀN KINH TẾ
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ
Doanh nghiệp là một tổ chức hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế,
nhưng để đưa ra một khái niệm cụ thể về doanh nghiệp thì lại có nhiều quan
điểm khác nhau. Theo DLarue-Acitlat: “doanh nghiệp là một đơn vị sản xuất và
là một đơn vị phân phối… doanh nghiệp là một hệ thống mở, có mục tiêu và
quản lý theo hướng tạo ra lợi nhuận hùng mạnh, vĩnh cửu...” (Kinh tế nông
nghiệp- NXB Khoa học kỹ thuật 1994). Còn theo Luật Doanh nghiệp hiện hành
của Việt Nam: ‘‘Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản
riêng, có trụ sở giao dịch ổn định được đăng kí kinh doanh theo qui đinh của
pháp luật nhằm mục đích thực hiện hoạt động kinh doanh”
Như vậy doanh nghiệp được hiểu là một tổ chức hoạt động kinh tế có tư
cách pháp nhân, được thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh trong một lĩnh
vực nhất định với mục đích thu được lợi nhuận hoặc công ích.
Trong nền kinh tế thi trường có rất nhiều doanh nghiệp ta có thể phân
theo một số các tiêu thức:
- Theo qui mô sản xuất hoạt động: doanh nghiệp qui mô lớn, doanh
nghiệp qui mô vừa và nhỏ
- Theo cấp quản lý: doanh nghiệp trung ương, doanh nghiệp điạ phương,
doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp sở hữu hỗn hợp.
Theo ngành kinh tế kỹ thuật: doanh nghiệp nghành công nghiệp, doanh
nghiệp ngành thương mại và dịch vụ, doanh nghiệp ngành nông- lâm nghiệp,
doanh nghiệp ngành tài chính, doanh nghiệp ngành phi tài chính.
DNVVN là một trong số các doanh nghiệp được phân loại theo tiêu thức
trên, nó đang tồn tại và phát triển rộng trong nền kinh tế thị trường. DNVVN
cũng mang những đặc điểm chung giống như các loại hình doanh nghiệp khác
nhưng lại có những đặc điểm riêng mà chỉ có ở những doanh nghiệp có qui mô
vừa và nhỏ. Vậy doanh nghiệp thế nào là được coi là DNVVN, tuỳ vào điều kiện
của từng nước khác nhau thì đưa ra các khá niệm khác nhau. Nhưng để căn cứ

Năm là: Tỷ suất vốn đầu tư trên lao động thấp hơn doanh nghiệp lớn
nên hiệu suất làm việc cao hơn.
Sáu là: Khả năng cạnh tranh của những doanh nghiệp này còn thấp do
hạn chế vốn, trình độ công nghệ, phương thức quản lý, khả năng tiếp cận thị
trường kém. Đây chính là yếu tố tiềm ẩn gây rủi ro cho ngân hàng khi cho các
DNVVN vay vốn.
1.1.3. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế thị
trường
Trong nền kinh tế thị trường luôn đòi hỏi các doanh nghiệp phải linh
hoạt, nhạy bén thích ứng nhanh với sự biến động trên thị trường và thường
các DNVVN rất dễ đáp ứng được các yêu cầu đó . Vì thế loại hình doanh nghiệp
này ngày càng có vị trí và vai trò quan trọng trong nền kinh tế, nhất là ở nước
ta khi nhu cầu của người tiêu dùng tăng lực lượng lao động dồi dào môi
trường kinh doanh lại đang được Đảng và Nhà nước luôn tạo điều kiện thuận
lợi
Một là: DNVVN góp phần thu hút tối đa mọi nguồn lực trong dân, giải
quyết nạn thất nghiệp tạo ra sự phát triển cân đối trong nền kinh tế:
Với qui mô tổ chức gọn nhẹ đa rạng nhiều nghành nghề đã thu hút được
nhiều lao động, giải quyết được tình trạng thất nghiệp và tận dụng tốt sự bỏ
ngỏ một số nghành kinh tế mà các doanh nghiệp lớn chưa kinh doanh hoặc
không đủ sức đảm trách vì đó không phải là nghành có tầm quan trọng sống
còn đối với nền kinh tế . Theo thống kê DNVVN thu hút khoảng 64,8% lực
lượng lao động mỗi năm (Thông tin NHCTVN-số 1/2004). Như vậy các DNVVN
đã điều tiết phân giải lực lượng lao động trên các khu vực còn nhiều “khoảng
trống”, góp phần giãn cách điều hoà nhu cầu lao động tạo ra sự phát triển cân
đối cho nền kinh tế. Trình độ của lực lượng lao động ở nước ta còn thấp ,tiềm
năng phát triển của nền kinh tế lại lớn .Vì vậy chỉ có các DNVVN mới có thể
thực hiện tốt điều đó.
Hai là: DNVVN tạo thêm nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, tăng thu
nhập cho người lao động và cải thiện đời sống dân cư:

sản xuất của DNVVN luôn chiếm tỉ trọng khoảng hơn 50% tổng giá trị sản xuất
của tổng các doanh nghiệp cả nước.
Trong quá trình tái sản xuất hàng hoá từ khâu sản xuất đến khâu tiêu
dùng phải trải qua khâu trung gian, đó là khâu lưu thông do các cửa hàng bán
buôn, bán lẻ đảm nhận. Với lợi thế sẵn có DNVVN đã thực hiện vai trò này rất
tốt vì hệ thống cửa hàng kinh doanh thương mại dịch vụ vừa và nhỏ đặt ở
khắp các đường phố, các khu công nghiệp, các tụ điểm dân cư có thể đáp ứng
nhu cầu của người tiêu dùng một cách nhanh chóng.
Có thể nói rằng DNVVN ngày càng tham gia tích cực vào các mối quan
hệ kinh tế của xã hội, chiếm tỉ trọng về số lượng, giá trị sản xuất tạo ra ngày
càng nhiều. Từ đó cho thấy sự quan tâm tạo điều kiện từ phía Nhà Nước, ngân
hàng về vốn, hệ thống luật, môi trường kinh doanh là rất cần thiết cho các
DNVVN.
Bốn là: DNVVN có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương và
khai thác thế mạnh tiềm năng của từng vùng:
Xuất phát từ lợi thế qui mô vừa và nhỏ dễ thuận lợi cho việc thành lập ở
mọi nơi nên tuỳ vào từng đặc điểm của từng loại lãnh thổ, thì có các DNVVN
kinh doanh sản xuất các mặt hàng khác nhau để phục vụ người tiêu dùng và
kiếm lợi nhuận cho mình từ các tiềm năng thế mạnh của vùng . Việt Nam có
điều kiện tự nhiên rất đa dạng nên các DNVVN ở từng địa phương sản xuất và
kinh doanh những mặt hàng cũng khác nhau. Chính nhờ đặc điểm này mà
DNVVN đã tham gia tích cực vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhất là
khu vục nông nghiệp, tạo ra sự phát triển cân đối trên toàn quốc theo hướng
công nghiệp hoá hiện đại hoá.
Sáu là: DNVVN tạo ra môi trường cạnh tranh trong nền kinh tế, thúc đẩy
thị trường vốn, thị trường tín dụng phát triển.
DNVVN hoạt động đa rạng trên nhiều lĩnh vực, đã tạo ra sự cạnh tranh
trong nền kinh tế. Phát triển DNVVN tạo ra ngày càng nhiều hàng hoá dịch vụ
với chất lưọng cao là cơ hội thuận tiện cho người tiêu dùng lựa chọn so
sánh.Như vậy chính điều này đã tạo ra sự cạnh tranh giữa các nhà sản xuất là

loại hình doanh nghiệp. Đặc biệt là loại hình DNVVN vì số lượng của nó ngày
càng chiếm đại đa số trong nền kinh tế, để các DNVVN phát triển cần phải tạo
các điều kiện nhất định như
* Điều kiện về vốn tài chính
Vốn là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp khi sản xuất kinh
doanh. Điều kiện về vốn là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển các doanh
nghiệp nói chung và nhất là DNVVN. Hiện nay các DNVVN rất hạn hẹp về vốn,
nguyên nhân là do qui mô hoạt động của doanh nghiệp nhỏ không đủ sức tài
trợ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Và khả năng tiếp cận
nguồn vốn của Ngân hàng lại hạn chế vì không đủ tài sản thế chấp, mức lãi
suất cho vay quá cao so với mức lợi nhuận thu được, thời gian cho vay ngắn...
Đây là khó khăn rất lớn với cả doanh nghiệp và Ngân hàng, nếu vấn đề này
được giải quyết thì đây chính là tiền đề để doanh nghiệp phát triển.
* Điều kiện thị trường
Thị trường là nơi doanh nghiệp tồn tại và thực hiện các hoạt động sản
xuất kinh doanh, cũng qua thị trường doanh nghiệp biết sản xuất cái gì, sản
xuất như thế nào và sản xuất cho ai. Thị trường được hiểu bao gồm cả thị
trường yếu tố đầu vào và thị trường đầu ra của sản phẩm. Với đặc điểm và ưu
thế của mình, các DNVVN nên tập trung vào những thị trường nhỏ đầu tư vào
những sản phẩm hàng hoá có giá bán thấp phù hợp với yêu cầu của từng địa
phương. Tuy nhiên để có thể cạnh tranh và phát triển không ngừng, các
DNVVN cũng cần phải quan tâm đến thị trường các địa phương khác và vươn
ra thị trường quốc tế, hướng vào những sản phẩm có chất lượng và có giá trị
kinh tế cao. Hiện nay, các doanh nghiệp vẫn chưa thực sự khai thác một cách
tối đa thị trường trong tầm tay để từ đó phát triển ra thị trường rộng hơn,
chính điều này cũng ảnh hưởng không ít tới sự phát triển của doanh nghiệp.
* Điều kiện về cơ sở vật chất.