Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong nhà trường THCS
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN ĐẠI DIỆN
CHA MẸ HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG THCS
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
“Giáo dục là sự nghiệp cách mạng của quần chúng, giáo dục đào tạo vừa là mục
tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội”. Với quan điểm đó, Đảng và
Nhà nước ta luôn quan tâm đến giáo dục, xác định rõ giáo dục là “ quốc sách hàng
đầu” ; “ đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển”.
Xã hội hóa giáo dục là một phương thức tích cực góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục, vì vậy xây dựng trường học theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội
hóa về cơ sở vật chất, về công tác quản lý, công tác tổ chức dạy và học nhằm đảm
bảo chất lượng giáo dục toàn diện, thực chất là mục tiêu phấn đấu chung cho địa
phương, nhà trường, nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của thầy cô giáo, học
sinh, cha mẹ học sinh, của các cấp quản lý nhà nước và các lực lượng xã hội ở địa
phương.
Trên cơ sở quan điểm lãnh đạo của Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo
đã có Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 ban hành Điều lệ Trường
THCS, Trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học, trong đó có quy định
nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức và hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh trong
nhà trường; Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22/11/2011 của Bộ trưởng Bộ
giáo dục và đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh để cụ thể hóa
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
1
2
Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong nhà trường THCS
thuộc địa bàn xã đặc biệt khó khăn, ở đó trình độ mặt bằng dân trí chưa cao, sự
quan tâm đến giáo dục, đến việc học tập của con em của phụ huynh còn nhiều hạn
chế, chất lượng giáo dục chưa ngang bằng với một số đơn vị ở vùng thuận lợi, là
địa bàn có nhiều nhạy cảm cùng với sự gia tăng của các tệ nạn xã hội, sự “xuống
cấp” về đạo đức của học sinh trong các nhà trường và mặt trái của cơ chế thị trường
tác động, vì vậy, muốn hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh có hiệu quả
cao, bên cạnh một số giải pháp có tính chất chung cho các nhà trường, địa phương,
đơn vị chúng tôi cần có những giải pháp riêng, mang tính đặc thù.
Đề tài trên tôi đã áp dụng thực hiện trong năm học 2014-2015; 2015- 2016 và
năm học 2016- 2017 khi tôi bắt đầu đến nhận công tác trên cương vị là Hiệu trưởng
nhà trường tại đơn vị tôi đang công tác hiên nay.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:
Đề tài triển khai nhằm mục đích tìm ra những giải pháp tối ưu để ngày càng
nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh trong trường học,
thực hiện tốt sự phối hợp 3 môi trường giáo dục là gia định – nhà trường – xã hội
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện tốt công tác xã hội hóa
giáo dục và cuối cùng là đưa sự nghiệp giáo dục của địa phương ngày càng phát
triển đi lên.
4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
Phạm vi và đối tượng nghiên cứu là tổ chức và hoạt động của Ban đại diện cha
mẹ học sinh các lớp và Ban đại diện cha mẹ học sinh của đơn vị trường nơi tôi
đang công tác trong các năm học 2014-2015; 2015-2016; 2016-2017.
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
4
Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong nhà trường THCS
hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ chung và nhiệm vụ của bậc học THCS trong các
năm học 2014-2015; 2015- 2016 và năm học 2016- 2017.
II. Cơ sở thực tiễn:
Hiện nay, tất cả các trường đều thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh. Theo
Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22/11/2011 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và
đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh thì về mặt tổ chức có Ban
đại diện cha mẹ học sinh của từng lớp học và Ban đại diện cha mẹ học sinh của
trường. Về mặt hoạt động, Ban đại diện cha mẹ học sinh có trách nhiệm phối hợp
với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn tổ chức các hoạt động giáo
dục học sinh góp phần cùng nhà trường thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ qua các
năm học. Tuy vậy, trên thực tế ở nhiều trường trong huyện, hoạt động của Ban đại
diện cha mẹ học sinh còn ít và còn phiến diện, chỉ dừng lại ở mức tự nguyện bỏ
thời gian ra chăm lo các việc phát sinh đột xuất trong quá trình học tập của con em
bằng cách đề xuất mức thu phí và tiến hành thu phí, chi trả các hoạt động chung
của lớp chứ chưa thực sự phối hợp với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên
bộ môn tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh.
Đơn vị tôi đang công tác thuộc địa bàn xã đặc biệt khó khăn, những năm trước
đây, hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh của trường cũng nằm trong tình
trạng chung đó, những biểu hiện cụ thể đó là:
Đối với phụ huynh, nhiều gia đình còn phó mặc hoàn toàn con em của mình
cho nhà trường và các thầy cô giáo, thường xuyên vắng mặt trong các cuộc họp phụ
huynh, không quan tâm, không quản lý, không tạo điều kiện cho học sinh học tập,
không liên hệ và phối hợp với nhà trường, chỉ biết làm ăn kiếm tiền, có nhiều gia
chính sách của Đảng và Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục, quyền lợi và nghĩa
vụ của phụ huynh học sinh, vai trò, tổ chức và hoạt động của Ban đại diện cha mẹ
học sinh được quy định trong Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ
thông có nhiều cấp học, trong Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, bởi vì, trong
nhiều trường hợp, các phụ huynh ít được tiếp cận với những văn bản hướng dẫn các
hoạt động giáo dục được ban hành từ Bộ giáo dục và đào tạo, từ đó chưa có được
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
6
Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong nhà trường THCS
cái nhìn bao quát và chi tiết về việc học tập và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện
của học sinh trên lớp, nảy sinh những thắc mắc và cảm giác bất an, nghi ngờ đối
với các hoạt động chuyên môn, hoạt động giáo dục của nhà trường. Vì vậy mục
đích của việc tuyên truyền là làm cho phụ huynh nhận thức đủ, đúng, từ đó tự
nguyện cùng nhà trường tham gia vào các hoạt động giáo dục học sinh.
Tuyên truyền để để các bậc phụ huynh được liên tục cập nhật các vấn đề về tâm
sinh lý lứa tuổi, cũng như nắm được những thay đổi có tính chất chuyên môn của
giáo viên để có được thái độ ứng xử hợp lý với con, với nhà trường, đồng thời hỗ
trợ có hiệu quả cho giáo viên. Sự hợp tác chặt chẽ và thân thiện giữa giáo viên và
phụ huynh sẽ ảnh hưởng tích cực đến việc giáo dục trẻ, hướng tới sự đồng cảm dẫn
đến đồng thuận và cuối cùng là tự nguyện tham gia trong việc giáo dục trẻ giữa gia
đình và nhà trường. Điều này cho chúng ta có cái nhìn đa chiều trong tất cả các
hoạt động liên quan đến việc giáo dục trẻ, từ đó mối liên hệ giữa gia đình và nhà
trường sẽ dần được cải thiện. Đó chính là một trong những yếu tố quyết định cho
sự thành công.
Là thủ trưởng đơn vị, bản thân tôi đã thực hiện công tác tuyên truyền rộng rãi
trong phụ huynh thông qua nhiều kênh đó là trong các phiên họp định kỳ toàn thể
cho phụ huynh là Ban đại diện cha mẹ học sinh, hoạt động của nhà trường, công tác
xã hội hóa giáo dục sẽ gặp nhiều khó khăn, vai trò của phụ huynh, của Ban đại diện
cha mẹ học sinh trong công tác xã hội hóa giáo dục không chỉ tập trung vào yếu tố
cơ sở vật chất mà cao hơn là thực hiện trách nhiệm của cha mẹ học sinh trong việc
phối hợp với nhà trường quản lý, giáo dục học sinh, vì vậy, sự tồn tại của các Ban
đại diện cha mẹ học sinh là yêu cầu không thể thiếu trong hoạt động giáo dục của
nhà trường. Đề cao vai trò, trách nhiệm, tác dụng của Ban đại diện cha mẹ học sinh
tức là xem tổ chức Ban đại diện cha mẹ học sinh thực sự là một tổ chức xã hội tuy
hoạt động độc lập nhưng gắn bó mật thiết với nhà trường, có tác dụng rất lớn trong
việc góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục của nhà trường. Ban đại diện cha mẹ học
sinh là tổ chức xã hội tự nguyện đại diện cho toàn thể các bậc phụ huynh, quan hệ
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
8
Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong nhà trường THCS
mật thiết, gần gũi với lãnh đạo nhà trường, các thầy cô giáo và toàn thể học sinh
trong trường.
Đề cao vai trò trách nhiệm và tác dụng thiết thực của phụ huynh mà đại diện là
Ban đại diện cha mẹ học sinh chính là nguồn cổ vũ, động viên khích lệ quần chúng
nhân dân tham gia vào sự nghiệp giáo dục của địa phương.
Trong 3 năm học 2014-2015; 2015-2016 và năm học 2016-2017, Ban đại diện
cha mẹ học sinh của lớp, của trường chúng tôi đã thực sự là chiếc cầu nối giữa nhà
trường và phụ huynh học sinh, thực sự xứng đáng với vai trò là tổ chức đại diện
cho phụ huynh tham gia các hoạt động giáo dục trong nhà trường, Ban đại diện cha
mẹ học sinh có đại diện là thành viên của Hội đồng giáo dục xã, là thành viên của
Ban chỉ đạo thực hiện công tác phổ cập THCS, là thành viên Ban chi đạo xây dựng
Hai là định hướng về xây dựng Quy chế hoạt động, xây dựng kế hoạch hoạt
động toàn năm học, trong đó phải có sự thống nhất chặt chẽ với các hoạt động của
nhà trường.
Ba là định hướng về các hoạt động cụ thể của Ban đại diện cha mẹ học sinh của
lớp, của trường bao gồm việc tham gia các hoạt động giáo dục như vận động học
sinh bỏ học trở lại trường, tham gia kiểm tra học sinh học tập ở nhà, tham gia các
hoạt động tập thể do nhà trường và địa phương tổ chức, tham gia dự sinh hoạt lớp
vào tuần cuối tháng, tham gia giáo dục học sinh cá biệt, huy động nguồn lực để xây
dựng CSVC, xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, tham gia xây dựng kế hoạch
phát triển giáo dục từng năm học...
2.4 Tạo điều kiện tốt nhất để Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia các
hoạt động giáo dục của nhà trường:
Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức tự nguyện, làm việc với tinh thần trách
nhiệm và bầu nhiệt huyết, với lương tâm của người làm cha, làm mẹ tất cả vì con
em của mình, vì vậy, nhà trường cần quan tâm, tạo điều kiện tốt nhất cho Ban đại
diện cha mẹ học sinh hoạt động. Trong 3 năm học 2014-2015; 2015-2016 và năm
học 2016-2017, là thủ trưởng đơn vị, bản thân tôi nhận thấy được điều đó nên đã
tạo nhiều điều kiện để Ban đại diện cha mẹ học sinh phát huy vai trò, trách nhiệm,
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
10
Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong nhà trường THCS
cụ thể là tạo điều kiện về thời gian, bàn bạc thống nhất về chủ trương, kế hoạch,
biện pháp thực hiện, tạo được môi trường làm việc thoải mái, dân chủ, tôn trọng lẫn
nhau, tạo được sự gắn bó mật thiết, tin tưởng, xem việc xây dựng nhà trường, giáo
dục học sinh trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ là sự cộng đồng
trách nhiệm giữa phụ huynh, nhà trường và các thầy, cô giáo, vì vậy đã khích lệ,
lần/tháng để cùng nhà trường giáo dục đạo đức cho học sinh, phản ánh kịp thời cho
lãnh đạo nhà trường những yêu cầu, nguyện vọng, những vướng mắc cần tháo gỡ,
vì vậy trong 3 năm học qua, không có học sinh xếp loại đạo đức yếu, không có bạo
lực học đường và các tệ nạn xã hội xảy ra trong nhà trường, kết quả chất lượng giáo
dục toàn diện, chất lượng mũi nhọn học sinh giỏi, học sinh năng khiếu đạt được
những thành quả đáng phấn khởi, là địa chỉ đáng tin cậy đối với cấp trên, đối với
lãnh đạo địa phương, phụ huynh và quần chúng nhân dân trên địa bàn.
Về hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, tinh thần trách nhiệm, bầu
nhiệt huyết, năng lực lãnh đạo và hiệu quả hoạt động được tăng lên, Ban đại diện
cha mẹ học sinh đoàn kết, thống nhất cao trong chủ trương và hành động, thực sự là
niềm tin, là cầu nối giữa phụ huynh với nhà trường và các thầy cô giáo.
V. Bài học kinh nghiệm:
Nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh ở địa bàn thuộc
vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn là một vấn đề không dễ, song trong quá
trình triển khai thực hiện đề tài này tại đơn vị tôi đang công tác tôi đã đạt được mục
tiêu đề ra. Có được kết quả thành công đó là nhờ vào những yếu tố sau đây:
1. Sự nhận thức đúng đắn, sự nhiệt thành, tâm huyết, đồng thuận và tự nguyện của
phụ huynh.
2. Ban đại diện cha mẹ học sinh xác định được chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn
của mình, từ đó xây dựng Quy chế làm việc, kế hoạch hoạt động, định hướng rõ
những công việc trọng tâm cần làm.
3. Sự năng động, sáng tạo, nhiệt tình, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm
của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
12
Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
Nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, nhất là đối
với một địa phương thuộc xã đặc biệt khó khăn là một vấn đề không dễ, nó đòi hỏi
phải có sự nhận thức đúng đắn, sự đồng thuận, tự nguyện của phụ huynh, sự nhiệt
huyết, trách nhiệm cao của Ban đại diện cha mẹ học sinh, sự chỉ đạo chặt chẽ
thường xuyên của các cấp uỷ Đảng và chính quyền ở địa phương và sự phối hợp
tích cực của nhà trường.
Nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh có tác dụng
tích cực thúc đẩy phong trào xã hội hóa giáo dục của địa phương, góp phần nâng
cao hiệu quả giáo dục của nhà trường.
Những kết quả và bài học kinh nghiệm rút ra trong quá trình thực hiện đề tài đã
đem lại ý nghĩa thiết thực trong quá trình hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh ở trường chúng tôi trong 3 năm học qua, nó có thể được nhân rộng ra, áp dụng
cho các trường trong địa bàn và một số trường xung quanh thuộc xã đặc biệt khó
khăn.
2. Những kiến nghị đề xuất
Các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương xã cần quan tâm, tạo điều kiện tốt
nhất để Ban đại diện cha mẹ học sinh các trường học phát huy hết vai trò, trách
nhiệm và tâm huyết cùng nhà trường hoàn thành tốt mục tiêu, nhiệm vụ chính trị
của nhà trường.
Phòng GD&ĐT tham mưu tích cực với cấp trên để chỉ đạo Ban đại diện cha
mẹ học sinh ở các trường học hoạt động đúng hướng, đúng mục đích, ý nghĩa và
đem lại hiệu quả thiết thực.
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
14
Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học
sinh trong nhà trường THCS
Những vấn đề bản thân tôi trình bày trong phạm vi đề tài này chắc chắn
sinh trong nhà trường THCS
............................................................................................................................
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học 2016- 2017
16
Sáng kiến kinh nghiệm
==============================================================
§Æng §×nh Thanh - Trường THCS Sen Thñy - 17 -