SÁNG KIẾN CẢI TIẾN KỸ THUẬT
Đề tài“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ 4-5 tuổi từ việc
áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm” 1. Phần mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây, Bộ giáo dục và đào tạo luôn chú trọng việc nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung, chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ
mầm non nói riêng. Đây là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu. Để nâng
cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non cần rất nhiều yếu tố khác nhau,
nhưng một trong những yếu tố quan trọng là đổi mới tô chức hoat đông giao duc
“Lây tre lam trung tâm".
Với quan điểm “mỗi đứứ́a trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứứ́a trẻ đều
có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”, và bản thân đã tiếp cận phương
pháp “lấy trẻ làm trung tâm”, giúp trẻ hứứ́ng thú với việc học và phát triển thế
mạnh của mỗi trẻ. Là giáo viên mầm non tôi luôn trăn trở việc tìm ra phương
pháp giảng dạy giúp trẻ phát huy tối đa khả năng sáng tạo. Theo tôi, giáo viên
mầm non là người đặt viên gạch đầu tiên xây dựng nền móng cho sự phát triển
nhân cách và nhận thứứ́c của trẻ. Để thực hiện mục tiêu này, bằng những kiến thứứ́c
sư phạm cùng kinh nghiệm hiểu về tâm lý trẻ, tôi đã đúc kết.
Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho trử 4-5 tuổi theo phương pháp
Lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là một quan điểm giáo dục tiến bộ
về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên. Quan điểm này định hướng cho giáo
viên mầm non trong việc xây dựng, sử dụng hiệu quả môi trường giáo dục, lập kế
hoạch giáo dục và tổ chứứ́c hoạt động cho trẻ trong trường mầm non.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các giáo viên không chỉ truyền đạt
kiến thứứ́c cho trẻ một cách thụ động mà các giáo viên tạo ra các điều kiện, các cơ
hội để mọi đứứ́a trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh
kiến thứứ́c và kinh nghiệm. Để đạt được điều này, các giáo viên cần nắm được
hứứ́ng thú, nhu cầu, trình độ, khả năng của từng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó lựa
chọn được nội dung, phương pháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ.
Trong quá trình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần đảm bảo sự hứứ́ng thú, nhu cầu,
đã tham khảo một số trẻ trẻ trong lớp, để thực hiện và nâng cao chất lượng giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non. Riêng bản thân tôi mạnh dạn
đưa một số biện pháp thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm trong trường mầm non và lớp mình đang phụ trách.
Điểm mới của đề tài: Tôi đã sử dụng một số biện pháp mới có tính khả thi
cao, phù hợp với tình hình của của lớp, tác động và có hiệu quả rất lớn về giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm đối trẻ trong toàn trường. Các biện pháp như: Xây dựng
và thực hiện kế hoạch chương trình kip thơi theo nhưng đôi mơi cua chương trinh
vê phat triên vân đông và hoạt động lấy trẻ làm trung tâm; Giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm trong xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục; Giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm trong tổ chứứ́c hoạt động học, hoạt động vui chơi cho trẻ; Giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm trong hợp tác với cha mẹ chăm sóc giáo dục trẻ.
1.2.2. Phạm vi ap dung của đề tài:
Với đề tài này, tôi đã áp dụng tại lớp nơi tôi công tác nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non trong năm học 20182
2019. Đề tài này có thể áp dụng rộng rãi, có hiệu quả đối với các nhóm lớp mầm
non trong toàn trường.
Nội dung đề tài được viết trên tinh thần tổng hợp những kinh nghiệm của
bản thân, chủ yếu là những giải pháp trong công tác thực hiện nâng cao chất
lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm bảo đảm tất cả trẻ đều được tạo cơ hội học
tập qua chơi bằng các hình thứứ́c khác nhau phù hợp với nhu cầu hứứ́ng thú và khả
năng của bản thân trẻ; Giáo viên mầm non được nâng cao về nhận thứứ́c và năng
lực, tổ chứứ́c các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ. Huy động sự tham gia của
gia đình và xã hội, tạo sự thống nhất cùng quan tâm xây dựng trường mầm non
lấy trẻ làm trung tâm.
2. Phần nội dung
2.1. Thực trạạ̣ng của nội dung cần giải quyết:
Trong năm học 2018-2019. Thực hiện sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và
Trường chưa phòng chứứ́c năng, đặc biệt là phòng học còn chật hẹp nên việc
tổ chứứ́c các hoạt động về năng khiếu cho trẻ cho trẻ còn hạn chế.
2.1.3. Nguyên nhân của thực trạạ̣ng trên:
Qua tìm hiểu thực tế ở trường, bản thân tôi nhận thấy sở dĩ có thực trạng
trên là do một số nguyên nhân sau:
Trường được đống trên địa bàn khó khăn, được quy hoạch theo quy mô
nhỏ từ trước không thể mở rộng được.
Hiện tại trường chưa có nguồn kinh phí để mở rộng hoặc xây dựng thêm.
2.1.4. Điều tra thực tiễn:
Tính linh hoạt, nắm bắt phương giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của trẻ
(đánh giá thông qua khảo sát trẻ đầu năm): 30% đạt yêu cầu.
Sự mạnh dạn, tự tin, chủ động tham gia các hoạt động của trẻ: 30% đạt yêu
cầu.
Trước thực trạng trên, đối chiếu với yêu cầu nhiệm vụ của năm học. Là một
giáo viên chủ nhiệm và phụ trách tổ chuyên môn tôi xác định trách nhiệm của
mình trong việc xây dựng, nâng cao chất lượng và cũng chính là động lực để giúp
tôi suy nghĩ, trăn trở, nghiên cứứ́u, tìm tòi thử nghiệm các biện pháp nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non góp phần
nâng cao chất lượng chăm sóc-giáo dục trẻ xứứ́ng đáng là địa chỉ tin cậy của các
bậc phụ huynh trong và ngoài địa bàn.
2.2. Các biện pháp thực hiện:
2.2.1. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn:
Tham gia các buổi bồi dương chuyên môn theo kê hoach đinh ki đầu năm,
hang thang la môt viêc lam không thê thiêu cua mỗi giáo viên. Đây la môt trong
nhưng hinh thức gop phân không nho trong viêc nâng cao chât lương cho bản
thân rõ rêt. Giao duc lây tre lam trung tâm la mục tiêu hàng đầu đê nâng cao chất
lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Vi vây công tac bôi dương chuyên môn la việc đầu
tiên tôi luôn chu trong. Tư đâu năm hoc, tôi bam vao kê hoach cua phong giao duc
và đặc điểm tình hình thực tế của trường đê lên kê hoach cu thể theo năm học theo
từng chủ đề, từng tuần và từng ngày. Bản thân tôi tự bồi dưỡng dưới hình thứứ́c tự
hoạch giáo dục tuần phù hợp với trẻ theo chế độ sinh hoạt.
Kế hoạch được xây dựng dựa vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm
sống của trẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể. Khi tổ chứứ́c các hoạt động, tôi
chú ý nhận ra được điểm mấu chốt của việc lấy trẻ làm trung tâm có nghĩa là tổ
chứứ́c hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, tạo mọi cơ hội
cho trẻ được tham gia vào các hoạt động.
Khi lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm tôi chú
ý đổi mới phương pháp day hoc lây tre lam trung tâm không có nghĩa là loại bỏ
hoàn toàn phương pháp cũ. Về cơ bản vẫn phải tuân thủ các bước trong suôt tiến
trình của tiết học, phải dựa trên phương pháp dạy đặc trưng của các bộ môn. Đổi
mới phương pháp tô chức hoat đông giao duc “Lấy trẻ làm trung tâm” dựa trên sự
hiểu biết, hứứ́ng thú, nhu cầu của trẻ mà ta đưa ra phương phap tô chức, hoat đông
phù hợp kha năng cua tre. Hình thứứ́c tổ chứứ́c tiết học đa dạng, phong phú tùy
5
vào sự sáng tạo của tiết học trở nên nhẹ nhàng, không gò bó áp đặt trẻ theo đúng
tính nhất định “ Học mà chơi, chơi mà học” theo đăc điêm tâm sinh ly của trẻ
mầm non.
2.2.3. Xây dựng lớp theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:
Đối với môi trường trong lớp học:
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học
thêm lôi cuốn trẻ, tôi đã tạo nên một môi trường trong lớp học với những màu sắc
sinh động và ngộ nghĩnh. Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần
gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; Khi thiết kế các góc hoạt
động trong lớp cần chú ý bố trí các góc hoạt động hợp lí. Góc hoạt động cần yên
tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện sử dụng sách, tranh ở những nơi
nhiều ánh sáng.Các góc hoạt động có “ranh giới” rõõ ràng, có lối đi cho trẻ di
chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi. Sắp xếp các góc để giáo viên có
thể dễ dàng quan sát, giám sát được toàn bộ hoạt động của trẻ. Tên hoặc ký hiệu
phát triển chương trình giáo dục mầm non theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm thì việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị rất cần thiết để nâng cao
chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Vì vậy, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị
và sử dụng có hiệu quả sẽ góp phần rất lớn trong nâng cao chất lượng giáo dục
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.
Ngay vào đầu năm học 2018 - 2019 tôi đã rà soát lại trang thiết bị, đồ dùng,
đồ chơi phục vụ quá trình giáo dục trẻ ở lớp mình đang phụ trách. Sau đó, tham
mưu với BGH căn cứứ́ vào thông tư số 02/2010 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào
tạo về danh mục đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học tối thiểu dùng cho giáo dục
mầm non lên để kế hoạch mua sắm để ngay vào đầu năm.
Các loại sách chương trình giáo dục mầm non, sách hướng dẫn thực hiện
chương trình, sách hướng dẫn thực hiện theo chủ đề, sách thiết kế các hoạt động
theo chủ đề đầy đủ cho các nhóm lớp, các loại tuyển tập được nhà trường chú ý
mua sắm kịp thời trước khi thực hiện chương trình nên tôi chủ động hơn trong
việc lựa chọn bài dạy, lựa chọn nội dung, hoạt động. Ngoài ra, các tập tranh minh
hoạ thơ, chuyện cho các lớp, mua băng đĩa thơ, chuyện, bài hát theo chương trình
chủ đề, mua một bộ băng đĩa VCD về các hoạt động theo chủ đề, cách tạo môi
trường lớp học mua tranh ảnh về MTXT, tranh ảnh về chủ đề cho các lớp và một
số sách bồi dưỡng tham khao cac hoat đông tô chức giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm.
Thường thì các loại đồ dùng đồ chơi do cô và trẻ tự làm khi sử dụng trẻ sẽ
cảm thấy yêu quí và hứứ́ng thú hơn rất nhiều so với các đồ chơi mua sẵn. Đây cũng
là một hình thứứ́c dạy cho trẻ biết yêu quí sứứ́c lao động ngay khi còn bé. Do vậy,
ngoài việc tham mưu mua sắm các đồ dùng đồ chơi thiết yếu, tôi đã chủ động tìm
tòi nguyên vật liệu sẳn có để làm đồ dùng, đồ chơi theo chủ đề để phục vụ các
hoạt động có hiệu quả. Nhờ đó, số lượng đồ chơi, đồ dùng trường tôi đã được tăng
lên và phục vụ đầy đủ cho quá trình hoạt động của trẻ, tạo cho trẻ hứứ́ng thú với
các hoạt động do cô tổ chứứ́c, nhờ đó chất lượng giáo dục trẻ được nâng lên.
2.2.5. Tuyên truyền và phối hợp với các bậc cha mẹ trẻ:
Để xây dựng được một môi trường giáo dục theo hướng lấy trẻ làm trung
trong những hình thứứ́c có hiệu quả rất cao trong việc tuyên truyền.
Không những thế, tôi còn khuyến khích, động viên cha mẹ trẻ cùng tham
gia phối hợp giúp đỡ trường trong các hoạt động như lao động, hổ trợ nguyên vật
liệu làm đồ dùng đồ chơi...
Có thể nói, trong suốt năm học, hình thứứ́c tuyên truyền và phối hợp với cha
mẹ trẻ trong hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thực sự mang lại hiệu quả
cao. Phụ huynh phối hợp chặt chẽ, có ý thứứ́c tự giác.
2.3. Kết quả đat được:
* Đối với giáo viên:
Bản thân tôi nắm được mục tiêu, nội dung, mạnh dạn lựa chọn đưa các nội
dung, phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của trẻ vào các hoạt động học.
8
Bản thân tôi thành thạo trong việc lập kế hoạch và xây dựng nội dung
chương trình theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Xác định mục tiêu,
xây dựng kế hoạch từng chủ đề từ khâu xác định mục tiêu đến chọn nội dung và
triển khai thực hiện đồng bộ, nhịp nhàng, không bị gò bó và chủ động về khoảng
thời gian thực hiện các chủ đề trong năm.
Bản thân tôi đa sáng tạo, linh hoạt, mềm dẽo hơn so với trước trong việc
lựa chọn hình thứứ́c, phương pháp tổ chứứ́c các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm.
Đã chú ý tạo môi trường cho trẻ hoạt động, các góc chơi đã phản ánh được
chủ đề đang thực hiện, vừa tạo ấn tượng cho trẻ vừa giúp trẻ cũng cố và mỡ rộng
kiến thứứ́c sau các hoạt động học.
Biết sử dụng tối đa nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để làm đồ dùng, đồ
chơi phục vụ các giờ hoạt động cho trẻ, biết tận dụng sản phẩm của trẻ để trang
trí, tạo môi trường một cách phù hợp.
* Đối với trẻ:
Đa số trẻ mạnh dạn, hồn nhiên, hứứ́ng thú tích cực tham gia vào các hoạt
khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện,
không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát
triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ”. Và như chúng ta đã biết, mỗi
đứứ́a trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm, xã hội, trí
tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý. Do đó, mỗi trẻ em có hứứ́ng thú, cách
học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thể thành công. Trẻ học bằng
chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứứ́ng thú
và đang thực hiện. Chính vì thế, với quan điểm “mỗi đứứ́a trẻ là một cá thể riêng
biệt” và “mỗi đứứ́a trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”, vì vậy
dạy cho trẻ mầm non cần được tiếp cận với phương pháp “lấy trẻ làm trung tâm”
là một việc làm hết sứứ́c cần thiết.
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
Kính mong các cấp các ngành quan tâm hỗ trợ kinh phí đầu tư các loại
trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phong phú, đăc biêt la xây dựng môi trường bên
ngoài để trẻ được tham gia tốt hơn nữa các hoạt động.
Trên đây là “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ 4-5
tuổi từ việc áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” của bản thân.
Từ kết quả của việc nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong năm
học 2018 -2019 bước đầu có những hiệu quả tích cực. Bản thân tôi nhận thấy vẫn
còn nhiều vấn đề cần tiếp tục học hỏi, tìm kiếm giải pháp, đúc rút kinh nghiệm ở
các đồng nghiệp, để tổ chứứ́c tốt nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm trong trường co kêt qua tôt. Trong quá trình tích lũy kinh nghiệm và viết đề
tài không tránh khỏi những khiếm khuyết, hạn chế. Tôi rất mong nhận được sự
đóng góp ý kiến xây dựng hội đồng chuyên môn đánh giá, bổ sung để đề tài của
tôi thêm hoàn thiện, khả thi và có giá trị hơn nữa trong thực tiễn để bản thân tôi
thực hiện tốt hơn nưa nhiệm vụ của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn./.
10
khăn:..........................................................................................................................
.
.......... Trang 4
2.1.3. Nguyên nhân của thực trạng
trên ............................................................................ Trang 5
2.1.4. Điều tra thực
tiễn .................................................................................................................. Trang
5
2.2. Các biên pháp thưc
hiên :.................................................................................................... Trang 5
2.2.1. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ…...…..…..
…………… Trang 5
2.2.2. Chỉ đạo giáo viên xây dựng và thực hiện kế hoạch chương trình.Trang
7
2.2.3. Đầu tư chỉ đạo giáo viên xây dựng lớp
điểm ............................................... Trang 8
2.2.4. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá ..…….................................…...
……Trang 10
2.2.5. Tham mưu mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị .............................
Trang 12
2.2.6. Tuyên truyền và phối hợp với các bậc cha mẹ
trẻ. ................................Trang 13
2.3. Kết quả đạt
được:....................................................................................................................
Trang 14
3. Phân kêt
luân: ..........................................................................................................................
.
.. Trang 16
3.1. Ý nghĩa của đề